sobhe-no.ir
813
یکشنبه، ۱۲ آبان ۱۳۹۸
3
یادداشت

راهبردهای خاورمیانه‌­ای آمریکا

دکتر علی دارابی

«صبح‌نو» در گزارشی نامه رئیس‌جمهوری به کشورهای حاشیه خلیج‌فارس را بررسی کرد

فرصت تکرارنشدنی

گزارش روح‌الله فرقانیبا وجود فشارهای حداکثری آمریکا، ایران روی موج قدرت و نفوذ در منطقه قرار گرفته و کشورهای همسایه و منطقه روزبه‌روز بیشتر به سمت‌وسوی همکاری و رفع تنش با ایران حرکت می‌کنند. دراین‌بین، عربستان که تا سال گذشته به‌دنبال آن بود به‌واسطه حمایت آمریکا و پرداخت رشوه به واشنگتن به قدرت منطقه تبدیل شود، امروز شاید برای اینکه از این قافله عقب نماند، تلاش کرد با کمک قاصدانی به تنش با تهران پایان دهد. ازجمله این اقدامات می‌توان به سفر اخیر عمران‌خان، نخست‌وزیر پاکستان، به تهران اشاره کرد.

صبح نو

یادداشت

راهبردهای خاورمیانه‌­ای آمریکا

دکتر علی دارابی

در آستانه ۱۳آبان قرار داریم که با سه رخداد مهم در تاریخ معاصر ایران مصادف است: ۱. ۱۳آبان‌1343: تبعید حضرت امام خمینی؟رح؟ از ایران در اعتراض به کاپیتولاسیون؛ ۲. ۱۳آبان‌1357: روز کشتار دانش‌آموزان و دانشجویان درمقابل دانشگاه تهران در اعتراض به دولت نظامی؛ ۳. ۱۳آبان‌1358: تسخیر سفارت آمریکا در تهران به‌دست دانشجویان مسلمان پیرو خط امام در اعتراض به دخالت‌های نظامی و تحریم‌های اقتصادی آمریکا علیه ایران.
نقش محوری آمریکا در این سه رخداد عیان است و نیازی به استدلال و برهان نیست؛ چراکه آمریکا قاطعانه از رژیم شاه حمایت می‌کرد و اصولا قدرت بازیافته خود پس از کودتای 28‌مرداد‌1332 را مدیون دخالت این کشور می‌دانست. از بعد از انقلاب اسلامی تاکنون، آمریکا از هیچ تلاشی برای مقابله، تضعیف، براندازی انقلاب و جمهوری اسلامی فروگذار نکرده است. بدین‌مناسبت مروری گذرا بر «راهبردهای خاورمیانه‌ای آمریکا»، ما، به‌ویژه نسل جوان را با ماهیت رژیم حاکم بر آمریکا، چه جمهوری‌خواه و چه دموکرات، بهتر آشنا می‌کند.
پنج اصل محور استراتژیک و راهبردی آمریکا در خاورمیانه است:
۱. حمایت از اسرائیل
لابی قدرتمند صهیونیست‌ها در آمریکا نقش اصلی را در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا ایفا می‌کند؛ از تأمین منابع مالی تا دراختیارداشتن کارتل‌ها و تراست‌های نفتی و تجاری که بعضا در انحصار صهیونیست‌هاست. ازاین‌رو، نامزدهای انتخاباتی ریاست‌جمهوری در آمریکا حمایت از اسرائیل را درزمره اصلی‌ترین شعارهای خود قرار می‌دهند. رژیم اشغالگر اسرائیل در منطقه نیز نقش اساسی در تطویل منازعه‌ها، خشونت‌ها، جنگ‌ها، درگیری‌ها و کشمکش‌ها داشته است و بی‌شک اصلی‌ترین عامل بی‌ثباتی و بی‌نظمی در منطقه، وجود همین رژیم غاصب و تروریست است. آمریکا چه جمهوری‌خواه (ترامپ) چه دموکرات (اوباما) از این رژیم همواره حمایت کرده و می‌کنند.
۲. مقابله و مهار روسیه
آمریکا پس از پایان جنگ جهانی دوم و در دوران جنگ سرد، استراتژی مقابله و مهار روسیه در منطقه را در دستورکار قرار داد. از دیدگاه آمریکاییان، کمونیسم به‌مثابه ویروس و میکروبی بود که بسیاری از کشورهای منطقه را دربر می‌گرفت؛ بنابراین، کمربند بهداشتی یا نوار امنیتی باید دربرابر آن ایجاد می‌کرد که کمونیسم و سوسیالیسم در آوردگاه دموکراسی و لیبرالیسم دست برتر را نداشته باشد. انعقاد پیمان‌های نظامی، تشکیل ائتلاف‌های اقتصادی، انجام مانورهای نظامی مشترک، افزایش نیرو و تجهیزات و لجستیک نظامی در منطقه و ایجاد ترس و وحشت میان کشورهای منطقه برای همکاری با روسیه ازجمله راهبردهای مهم آمریکا بوده است. البته با پایان جنگ سرد، آمریکا هم‌اکنون به‌صورت انقلاب‌های رنگی در کشورهای اقماری و مشترک‌المنافع روسیه به‌دنبال آن است.
۳. تداوم صدور انرژی ارزان به غرب
66درصد ذخایر عظیم نفت دنیا در خاورمیانه است و بیش از همین میزان ظرفیت و منابع گاز را کشورهای خاورمیانه ازآنِ خود کرده‌اند. نفت به‌مثابه استعمار و استحمار خاورمیانه در دستورکار نظام سلطه غرب، به‌ویژه آمریکا، بوده است. همین نفت به‌جای آنکه عامل پیشرفت و توسعه این کشورها باشد، موجب عقب‌ماندگی، توسعه کُند و ناپایدار، شکل‌گیری دولت‌های رانتیر (تحصیل‌دار) یا نفتی، رکود کشاورزی، مهاجرت کارگران و فرار مغزها و ده‌ها پیامد ناشی از سیاست‌های استعمار‌گرایانه و سلطه‌جویانه غرب و آمریکا در خاورمیانه بوده است. چرا؟ دلیل آن تداوم و استمرار صدور انرژی ارزان قیمت (نفت و گاز) و منابع خام اولیه برای تولید، اشتغال و کسب ثروت در غرب و آمریکا بوده است. افسوس که کشورهای خاورمیانه تلاش بایسته‌ای در مقابله و مهار این سیاست و راهبرد آمریکا نمی‌کنند یا تلاششان کم‌اثر است.
۴. حمایت از رژیم‌های دست‌نشانده
آمریکا حامی اول رژیم‌های مرتجع و عقب‌مانده در منطقه خاورمیانه است. اگر دموکراسی، آزادی، مشارکت، پارلمان واقعی رسانه‌های آزاد و رشد و توسعه پایدار را در خاورمیانه نمی‌بینیم، مسئول اصلی آن رژیم حاکم بر ایالات متحده آمریکا و هم‌پیمانان او در غرب هستند. چندین سال است مردم، زنان و کودکان بی‌دفاع یمن با سلاح‌های آمریکا و غرب به‌دست ائتلاف ارتجاعی منطقه به رهبری عربستان سعودی کشتار شده‌اند و منابع و سرمایه‌های یمن نابود شده است؛ اما حاصل آن چه بوده است؟ در کمال حیرت، با حمایت غرب و آمریکا عربستان مسئولیت کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد را برعهده می‌گیرد! خاشقچی، روزنامه‌نگار سعودیِ منتقد رژیم پادشاهی عربستان، در سفارت عربستان در ترکیه زنده قطعه‌قطعه می‌شود و صدای «مدعیان حقوق بشر» بلند نمی‌شود.
۵. مقابله با اسلام سیاسی
محورهای اساسی آمریکا برای مقابله با اسلام سیاسی عبارت‌اند از:
ایجاد ناامنی، بی‌ثباتی، شورش‌ها و منازعات در منطقه؛
طرح اسلام‌هراسی در افکار عمومی جهانیان با شکل‌دهی و ایجاد گروهک‌ها و فرقه‌هایی چون طالبان و داعش؛
طرح ایران‌هراسی و شیعه‌هراسی برای مقابله و مهار جریان مقاومت و جلوگیری از نفوذ معنوی ایران و شیعیان در جهان اسلام، به‌ویژه در عراق و لبنان؛
تلاش برای سرنگونی رژیم‌های غیروابسته به غرب و آمریکا چون بشار اسد در سوریه که با مقاومت و هشیاری مردم و ارتش سوریه و کمک‌های جبهه مقاومت با شکست روبه‌رو شد؛
جلوگیری از توانمندی و قدرت‌گرفتن کشورهای مستقل اسلامی به‌بهانه دستیابی آن‌ها به سلاح هسته‌ای و سوء‌استفاده ابزاری از سازمان ملل و سایر نهادهای بین‌المللی برای تشدید تحریم‌ها و ایجاد تنگنا برای معیشت و زندگی مردم؛
اختلاف‌اندازی میان کشورهای اسلامی و تلاش برای برهم‌زدن وحدت و اتحاد میان آن‌ها. با نگاهی به منطقه می‌توان خاورمیانه را زرادخانه آمریکا و غرب و نمایشگاهی بزرگ از جنگ افزارهای آنان برای کشتار مسلمانان دانست.

captcha
شماره‌های پیشین