sobhe-no.ir
809
چهارشنبه، ۰۱ آبان ۱۳۹۸
11
نکته

خواندن کتاب از جلد آن شروع می‌شود

مصطفی وثوق‌کیادبیر گروه فرهنگ

جدال روزنامه‌های استرالیایی با قوانین محدودکننده آزادی بیان، جلدهایشان را سیاه کرد

اعتراض رسانه های استرالیایی به سانسور دولتی

جلدهای سیاه روزنامه‌های استرالیایی دوشنبه روز مهمی را در تاریخ ژورنالیسم این کشور رقم زدند. سازمان‌های رسانه‌ای اصلی استرالیایی دو روز پیش در اقدامی هماهنگ، با سیاه‌کردن صفحه اول روزنامه‌ها و صفحه اصلی سایت‌های خبری‌شان، برای افزایش آزادی رسانه‌ای در این کشور، اعتراض خود را به دولت‌مردان استرالیا نشان دادند و حالا ماجرا دامنه گسترده‌تری پیدا کرده است.

صبح نو

جدال روزنامه‌های استرالیایی با قوانین محدودکننده آزادی بیان، جلدهایشان را سیاه کرد

اعتراض رسانه های استرالیایی به سانسور دولتی

جلدهای سیاه روزنامه‌های استرالیایی دوشنبه روز مهمی را در تاریخ ژورنالیسم این کشور رقم زدند. سازمان‌های رسانه‌ای اصلی استرالیایی دو روز پیش در اقدامی هماهنگ، با سیاه‌کردن صفحه اول روزنامه‌ها و صفحه اصلی سایت‌های خبری‌شان، برای افزایش آزادی رسانه‌ای در این کشور، اعتراض خود را به دولت‌مردان استرالیا نشان دادند و حالا ماجرا دامنه گسترده‌تری پیدا کرده است.

پایگاه خبری SBS دیروز در مطلبی انگیزه این اقدام جنجالی رسانه‌های استرالیایی را تغییرات قانونی برای حفاظت از آزادی رسانه‌ای و ملزم‌کردن دولت به افزایش شفافیت دانست. سازمان‌هایی شامل SBS، ABC، Nine، News Corp Australia و گاردین معتقد و معترض‌اند که در 20 سال گذشته، مجموعه‌ای از قوانین استرالیا از استفاده حداکثری از ظرفیت‌های رسانه‌ای مانع شده‌اند تا بتواند به نقش خود به‌عنوان دولت چهارم عمل کند و دولت و سایر نهادهای قدرت را دربرابر مردم پاسخ‌گو کند. این اتفاق با اقدام دولت استرالیا برای تحقیق درباره آزادی مطبوعات مصادف شد که روز جمعه برخی رؤسای رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران مدعی شدند قانون‌گذاری نهادهای امنیت ملی، مانع فعالیت درست خبرنگاران می‌شود و افشاگران می‌ترسند قدمی جلوتر بگذارند. پایگاه SBS درادامه کمپین استرالیایی «حق دانستن» را معرفی کرده که خود نیز یکی از اعضای آن است و هدف آن را جلب توجه عامه مردم درباره واقعیتی تلخ می‌داند؛ واقعیتی که می‌گوید تصور کنید آینده چگونه خواهد بود اگر قوانین به محدودسازی آزادی‌ رسانه‌ای ادامه دهند و بدین‌ترتیب دولت‌ها هرروز بیشتر قادر خواهند بود اطلاعات را از مردم پنهان کنند.
همه این داستان‌ها زمانی شروع شد که در ژوئن، پلیس فدرال استرالیا به خانه آنیکا اسمتورست، خبرنگار نیوزکورپ و ABC، به‌دلیل سلسله گزارش‌های افشاگرانه‌اش درباره سوءرفتار نیروی ویژه استرالیا در خارج از کشور حمله کرد؛ اما به‌دنبال این حمله اسکات موریسون، نخست‌وزیر این کشور، ادعا کرد دولت دقیقا به وظیفه‌اش درقبال آزادی رسانه‌ها عمل کرده است. بعدازآن، پائول مورفی، مدیر اجرایی اتحادیه روزنامه‌نگاران استرالیا، هم گفت این اتفاقات محصول تغییرات متناوب در قوانین است که در دو دهه گذشته، کار را برای روزنامه‌نگاران و منابع افشاگرانه آن‌ها به‌منظور پرده‌برداشتن از حقیقت سخت‌تر کرده است. او تصریح کرد: «تعدادی از روزنامه‌نگاران به من گفته‌اند بعد از حمله پلیس در مژوئن، منابع‌شان و درواقع گزارش‌هایشان را از دست داده‌اند؛ چراکه منابع به‌روشنی متوجه می‌شوند نهادهای دولتی با این حملات، درحقیقت در حال فرستادن پیام نبود امنیت هستند».
در صفحات جلد روزنامه‌های دوشنبه استرالیا، به‌غیر از خطوطی که انگار با ماژیک سیاه‌رنگ روی آن‌ها خط کشیده شده، چیزهای دیگری هم جلب‌نظر می‌کند؛ مهری قرمزرنگ که روی آن نوشته شده «محرمانه». BBC از همین‌جا این اعتراض هماهنگ را متوجه قوانین امنیت ملی استرالیا می‌داند که روزنامه‌نگاران معتقدند در فضای خبری، خفقان و نوعی «فرهنگ محرمانگی» ایجاد کرده است. دولت هم می‌گوید از آزادی رسانه‌ها پشتیبانی می‌کند؛ اما «هیچ‌کس بالاتر از قانون نیست». خطر فرهنگ محرمانگی را برخی دیگر از مدیران رسانه‌های استرالیایی نیز متذکر شده‌اند. دیوید اندرسون، یکی از مدیران ABC، در‌این‌باره گفته است: «استرالیا در خطر تبدیل‌شدن به محرمانه‌ترین دموکراسی جهان قرار دارد».مایکل میلر، یکی از مدیران نیوزکورپ استرالیا، نیز در توییتی در صفحه شخصی‌اش ضمن انتشار عکسی از صفحات اول سیاه روزنامه‌های استرالیایی برای تهییج افکار عمومی نوشته است: «هربار که دولت محدودیت‌های جدیدی بر چیزهایی اعمال می‌کند که روزنامه‌نگاران می‌توانند درباره‌اش گزارش بنویسند، استرالیایی‌ها باید از خود بپرسند: آنان چه چیز را می‌خواهند از من پنهان کنند؟ چرا باید دربرابر افزایش محرمانگی در دولت استرالیا مقاومت کنم؟» لیزا دیویس، از همکاران Nine و Sydney Morning Herald و The Age نیز در توییتر خود نوشت: «این کمپینی برای روزنامه‌نگاران نیست؛ بلکه برای دموکراسی استرالیاست».
جالب اینجاست که هدف اصلی هم در اعتراض‌ها‌ی اهالی رسانه و هم مقاومت‌های دولتی دربرابر آن‌ها متوجه قوانین خبری و مسئله قانون‌گذاری است. از یک سو، دولت استرالیا با ابزار قانون‌گذاری رسانه‌ها را محدود می‌کند و از سوی دیگر، مظلومانه خود را مجری قانون می‌داند. همه این جدال‌ها نشان می‌دهد دعوای اصلی بر سر قانون است و روزنامه‌نگاران نیز برای تغییر قوانین ناظر به حوزه‌های آزادی رسانه‌ها در استرالیا می‌جنگند. چالش افکار عمومی استرالیا نیز جایی میان این جدال در حرکت است. کمپین «حق دانستن» که در سال 2007 آغاز‌به‌کار کرده، در تحقیقی به این نتیجه رسیده است که برای 87درصد مردم این کشور، زندگی در دموکراسی شفاف مهم است؛ اما فقط 37درصد آن‌ها فکر می‌کنند واقعا در حکومتی با این مختصات زندگی می‌کنند. به‌علاوه، از میان هزارنفری که تحقیق در میان‌شان انجام شده، تنها 35درصد معتقدند دولت آنچه باید بدانند، به آن‌ها می‌گوید.
سال 1971 در بحبوحه جنگ ویتنام، روزنامه‌های واشنگتن‌پست و نیویورک‌تایمز تصمیم گرفتند مدارکی طبقه‌بندی‌شده‌ درباره تصمیمات غلط دولت‌مردان آمریکایی برای ورود به باتلاق ویتنام را افشا کنند. مدارک عملا از مقر پنتاگون دزدیده شده بود و انتشار آن‌ها هم برای روزنامه‌ها و هم منابع افشاگرشان، گران تمام می‌شد. این افشاگری متناوب علیه دولت آمریکا در دو روزنامه سرشناس، البته همان‌قدر که برای دولت ایالات متحده دردسرساز شد و به جدال‌ها درباره ویتنام دامن زد، کار را برای این دو روزنامه و زنجیره حمایتی سایر مجلات و روزنامه‌ها نیز سخت کرد که پی‌در‌پی به‌دنبال آن می‌آمد. آن‌ها به دادگاه رفتند و نهایتا رأی علیه دولت صادر شد. این واقعه تاریخی را استیون اسپیلبرگ در فیلمی که 2017 با نام «پست» ساخت، روایت کرده است.

بزرگ‌ترین رسوایی دولت در تاریخ آمریکا و البته جهان، رسوایی واترگیت بود که یک پای آن روزنامه‌ها بودند. روزنامه‌نگاران واشنگتن‌پست افشای ماجرای جاسوسی و شنود در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا را تا آنجا ادامه دادند که نهایتا به استیضاح و استعفای ریچارد نیکسون منتهی شد. افشای تخلفات انتخاباتی ریاست‌جمهور وقت آمریکا، ریچارد نیکسون، به‌وسیله دو روزنامه‌نگار به نام‌های باب وودوارد و کارل برنشتاین، آن‌قدر مهم و جذاب بود که آلن جی. پاکولا فیلمی تاریخی را تنها چهار سال بعد از واقعه بسازد و این ماجرا را نه‌تنها در تاریخ سینما، بلکه در تاریخ روزنامه‌نگاری هم ثبت کند و به‌یاد مخاطبان بیندازد.

captcha
شماره‌های پیشین