775
یکشنبه، ۱۰ شهریور ۱۳۹۸
6
 نکته

مسیری که روشن است

«صبح‌نو» از ابعاد مختلف پدیده حجاب در کشور گزارش می‌دهد

حجاب یک مسأله قانونی است

در حالی که این روزها برخی‌ها از حجاب اختیاری و نوع برخورد با این پدیده سخن می‌گویند، اخیراً رهبر انقلاب مسأله حجاب را نه فقط یک موضوع شرعی، بلکه یک مسأله قانونی دانستند که دستگاه‌های ذی‌ربط باید برای احیای آن تلاش کرده و آن را جدی بگیرند.

صبح نو

«صبح‌نو» از ابعاد مختلف پدیده حجاب در کشور گزارش می‌دهد

حجاب یک مسأله قانونی است

در حالی که این روزها برخی‌ها از حجاب اختیاری و نوع برخورد با این پدیده سخن می‌گویند، اخیراً رهبر انقلاب مسأله حجاب را نه فقط یک موضوع شرعی، بلکه یک مسأله قانونی دانستند که دستگاه‌های ذی‌ربط باید برای احیای آن تلاش کرده و آن را جدی بگیرند.


موضوع حجاب از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون همواره مورد توجه اندیشمندان، علمای کشور، فرهیختگان و روشنفکران بوده و گفت‌و‌گوها و نظریه‌های بسیاری در مورد الزام به شریعت توسط حکومت بیان شده است. در سال‌های اخیر اما موضوع حجاب داغ‌تر از همیشه و از سطوح کلان به کف جامعه آمده است. حالا دانشجویان، محصلان و خانواده‌ها به نوعی درگیر موضوع حجاب شده و شبهاتی را در این‌باره مطرح می‌کنند؛ شبهاتی که رسانه‌های غربی نیز در اشاعه آن‌ها بی‌تأثیر نبوده‌اند؛ اکنون مدتی است که کلیدواژه دیگری به بحث‌های مربوط به حوزه حجاب وارد شده است و آن کلیدواژه «حجاب اجباری» است که البته کارشناسان آن را یک مغالطه می‌دانند. شبهه دیگری که این روزها در این خصوص مطرح می‌شود موضوع آزادی انسان و ارتباطش با حجاب است که می‌گویند خدا به انسان‌ها آزادی داده، پس حجاب نباید اجباری باشد؛ اما موضوعی که رهبر معظم انقلاب در بیانات‌شان به آن اشاره داشته‌اند نه حجاب عرفی و صرفاً شرعی، بلکه حجاب قانونی است؛ حجابی که قانون یک کشور آن را تعریف می‌کند و هر فردی با هر دین و مذهب و طبقه اجتماعی تا زمانی که در خاک ایران تردد می‌کند باید آن را رعایت کند.

رهبر انقلاب: حجاب یک مسأله قانونی است
رهبر انقلاب اسلامی در دیدار با هیات دولت در تاریخ 30‌مرداد سال جاری، ابراز نگرانی نسبت به مسأله حجاب در جامعه را، بجا و صحیح دانستند و خاطرنشان کردند: حجاب یک حکم شرعی و یک مسأله قانونی است و در این زمینه باید در درجه اول، دستگاه‌های دولتی و حکومتی و مدیران آنها مراقبت کنند تا بر اساس قانون عمل شود. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رعایت موازین دینی و ظواهر مذهبی را از جانب مدیران در بدنه دستگاه‌ها تأثیرگذار دانستند و گفتند: باید حرکت دینی در کشور تقویت شود که این موضوع به پیشرفت‌های مادی نیز کمک خواهد کرد.

حجاب قانونی چیست؟
قبل از توضیح درباره حجاب قانونی، باید دانست که آیا حجاب، مسأله‌ای شخصی است یا یک موضوع اجتماعی؟ که طبعاً یک موضوع اجتماعی است، چرا که در ارتباط با عدم‌رعایت حجاب در منزل، کسی مورد بازخواست قرار نمی‌گیرد.
در این صورت آیا در موضوعاتی که مربوط به عموم جامعه است، باید بر اساس سازوکارهای رسمی، ضوابط و قوانینی وضع شود یا هر کس می‌تواند به اختیار خود و به هر طریق که صلاح می‌داند رفتار کند. مثلاً درباره رفت و آمد وسایل نقلیه در شهرها، آیا می‌توان تصور کرد که هر کس بر اساس سلیقه و تشخیص خود رانندگی کند و نیازی به قانون نیست یا افراد الزامی به اجرای آن ندارند؟ ما درباره برخی موضوعات اجتماعی ضرورت وجود قانون را پذیرفته‌ایم اما درباره بعضی موضوعات اجتماعی که اتفاقاً دین هم بر آن تأکید دارد، تحت تأثیر فرهنگ بیگانه، منکر ضرورت قانونمندی می‌شویم.
یاسر گریوانی، کارشناس حوزه حجاب و عفاف به خبرنگار «صبح‌نو» گفت: حجاب در دهه‌های مختلف پس از انقلاب اشکال متعددی به خود گرفته است؛ بدین‌صورت که در دهه 60 موضوع حجاب در کنار سایر آموزه‌های دینی به مردم جامعه آموزش داده می‌شد و عامه مردم نیز آن را به صورت قلبی پذیرفته بودند، به‌طوری‌که اگر شخصی چه زن و چه مرد بی‌حجاب یا بدحجاب در خیابان‌ها تردد می‌کرد، خودش متوجه نگاه سرزنش‌آمیز مردم کوچه و بازار می‌شد. علاوه بر این، موضوع امر به معروف و نهی از منکر نیز در این دهه بسیار فعال و تأثیرگذار بود. وی ادامه داد: در دهه 70 اما حجاب شکل دیگری به خود گرفت. این دهه را می‌توان دهه پرسشگری و روشنگری نام گذاشت. رویش روشنفکری در این دهه بود و آغاز سؤال‌های فلسفی و بنیادین راجع به مسائل گوناگون که حجاب هم از جمله این موارد بود. اینکه چرا باید حجاب داشت؟ چرا باید 
امر به معروف کرد؟ چرا باید نهی از منکر کرد؟ و صدها پرسش دیگر. متاسفانه ما در پاسخ به سؤالات مختلف در زمینه سیاسی خوب عمل کردیم اما در زمینه پرسش‌های دینی خوب عمل نکردیم.
این کارشناس حوزه حجاب و عفاف افزود: در 
دهه 80 ما باید بحث روشنگری و تبیین و اغنا را کامل می‌کردیم که در آن موفق نبودیم؛ به همین دلیل وارد موضوع دیگری در بحث حجاب شدیم و آن هم پدیده حجاب اجباری بود تا در دهه 90 نیز پررنگ‌تر شد. چرا پدیده حجاب اجباری ایجاد شد؟ مگر دختران ایرانی نمی‌دانند که در قرآن آیات متعددی درباره حجاب داریم؟ مگر نمی‌دانند که کشور او از قرن‌ها پیش به رعایت پوشش معتقد بوده؟ مگر نمی‌داند که خانواده او به این نوع حجاب معتقد و پایبند بوده است؟ پس مشکل چیست؟ مشکل این افراد مسأله دینی، عرفی، قانونی و نظامی نیست. ما باید در زمان خودش به این سؤالات پاسخ می‌دادیم که به درستی انجام نشد. مسأله این است که این قشر از جامعه حالا گمان می‌کند که حجاب می‌خواهد جلوی رشد او را بگیرد و به زور می‌خواهد او را مجبور به داشتن حجاب کند.
گریوانی گفت: حجاب زمانی برچسب اجباری بودن می‌خورد که فرد برای آن هیچ فلسفه‌ای نداشته باشد و چرایی آن را نداند. حجاب چند بعد دارد؛ نباید آن را صرفاً به شکل شرعی آن ببینیم، چرا که حجاب هم بعد عرفی دارد و هم بعد قانونی و هم بعد شرعی و همه این‌ها باید تبیین و روشنگری شوند.

حجاب، قانون و احترام
اگرچه عفاف مساله‌ای درونی و اعتقادی است که نمی‌توان با اعمال قانون افراد را درباره پایبندی قلبی یا عدم پایبندی درونی به آن مورد بازخواست قرار داد؛ اما درباره مظاهر بیرونی عفاف، قطعاً هیچ انسان خردمندی قائل به آن نیست که حریم و ضابطه‌ای برای رعایت حجاب وجود نداشته است. همان‌طور که در هیچ کجای جهان هم بی‌بندوباری و عریانی مطلق در پوشش، مجاز نیست و با آن برخورد می‌شود، اما اکنون بحث بر سر حد و اندازه رعایت حجاب است آن هم در انظار عمومی و محافل اجتماعی. با توجه به اینکه برخی کشورهای غربی حتی برای پوشش مردان در محافل رسمی و محیط‌های دانشگاهی قانون و ضابطه وضع کرده‌اند و همواره در تلاشند الگوی پوشش خود را به دیگر کشورها تحمیل و در سایر محیط‌ها ترویج دهند، چرا ما نباید از داشته‌های ارزشمند خود که علاوه بر پیشینه تاریخی ریشه در اعتقادات ما دارند، به‌‌عنوان سرمایه‌ای در راستای احیای الگوی انقلابی استفاده کنیم؟ با این حال قانونمندی حجاب، ارتباطی با میزان اعتقادات افراد در جامعه ندارد و مانند سایر رفتارهای اجتماعی باید در چهارچوب آن حرکت شود.

captcha
شماره‌های پیشین