772
سه شنبه، ۰۵ شهریور ۱۳۹۸
15
اعضای‌هیأت‌رده‌بندی‌سنی‌سینمای‌ایران‌با«صبح‌نو»به‌گفت‌وگونشستند

آگاهانه به سینما بروید

بالاخره بعد از مدت‌ها بحث و گفت‌وگو، قانون اعمال رده‌بندی سنی در سینمای ایران وارد مرحله‌ای جدی شد و روز گذشته، سازمان سینمایی اعضای هیأت رده‌بندی سنی را معرفی کرد.

صبح نو

اعضای‌هیأت‌رده‌بندی‌سنی‌سینمای‌ایران‌با«صبح‌نو»به‌گفت‌وگونشستند

آگاهانه به سینما بروید

بالاخره بعد از مدت‌ها بحث و گفت‌وگو، قانون اعمال رده‌بندی سنی در سینمای ایران وارد مرحله‌ای جدی شد و روز گذشته، سازمان سینمایی اعضای هیأت رده‌بندی سنی را معرفی کرد.

از سال‌ها پیش، موضوع اعمال رده‌بندی سنی در سینمای ایران مطرح می‌شد. کارشناسان معتقد بودند مانند دیگر کشورهای صاحب سینما، ما هم باید برای فیلم‌های در حال اکران و شبکه نمایش خانگی رده‌بندی سنی اعمال کنیم. رده‌بندی سنی باتوجه‌به مسائلی مثل خشونت، استعمال موادمخدر و مسائل جنسی مطرح می‌شود. البته در گذشته، بعضا در تبلیغات برخی از فیلم‌های سینمایی نمادهای مربوط به رده‌بندی سنی بیان می‌شد که باتوجه‌به عملیاتی‌نبودن این مسأله، اعمال رده‌بندی بیشتر شبیه حرکتی تبلیغاتی برای فیلم بود. بعضا دیده می‌شد برخی از فیلم‌سازان با اشتیاق فراوان وجود محدودیت سنی در فیلم‌شان را در تبلیغات تلویزیونی اعلام می‌کردند و درواقع، این اقدام به‌منظور تحریک مخاطبان برای استقبال بیشتر از فیلم بود. البته، موضوع رده‌بندی سنی در کشورهای دیگر صاحب ‌سینما شرایط متفاوتی دارد. انجمن فیلم آمریکا با نام اختصاری (MPAA) سازمانی مستقل به‌شمار می‌آید که فعالیت خود را از نوامبر‌۱۹۶۸ آغاز کرد. این انجمن قوانینی برای درجه‌بندی فیلم‌ها در نظر می‌گیرد و این قوانین را به شرکت‌های فیلم‌سازی ابلاغ می‌کند. همچنین، وظیفه نظارت بر درجه‌بندی فیلم‌های تولیدی که قرار است به بازار بیایند، برعهده این انجمن است. شرکت‌ها الزامی برای قراردادن فیلم‌هایشان در سامانه این انجمن برای درجه‌بندی ندارند؛ اما قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای انجام این کار در نظر گرفته شده است. حالا در ایران و از یکی،‌دو سال پیش، بحث رده‌بندی سنی جدی‌تر از گذشته مطرح شده است. مسوولان سازمان سینمایی مدعی شدند می‌خواهند سازوکار اجرایی این قانون را عملیاتی کنند. قرار شد شورایی برای بررسی و اعمال رده‌بندی تعیین شود و سازندگان فیلم‌های سینمایی ملزم شوند رده‌بنده سنی مذکور را در اقلام تبلیغاتی درج کنند. روز گذشته، سازمان سینمایی اعضای هیأت رده‌بندی سنی را معرفی کرد. آقای حسین انتظامی، رییس سازمان سینمایی، اسامی این هیأت متشکل از 30 شخصیت آشنا با فیلم و سینما را در حوزه‌های فرهنگی، آموزشی، تربیتی، روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و رسانه به‌شرح زیر معرفی کرد:
خانم‌ها مرضیه برومند، میترا لبافی، سمیه توحیدلو، مرضیه ابراهیمی، مریم جلالی‌دهکردی، الهه کسمایی و مهری زعفرانی و آقایان حمیدرضا ابک، اسدالله اعلایی، محمود امانی‌تهرانی، عماد افروغ، رضا امیرخانی، رضا پورحسین، مهدی تهرانی، علی زرافشان، محمد سلگی، روح‌الله عالمی، افشین علاء، مهرزاد دانش، مصطفی رحماندوست، فریدون عموزاده‌خلیلی، سیدعلی کاشفی‌خوانساری، محسن کاشانی‌وحید، عباس کاظمی، جواد محقق، سیدمحمدتقی معراجی، سیدمحمدحسین نواب، مهدی نوید ادهم، وحید نیکخواه‌آزاد و محمدرضا وصفی.
آنچه مشخص است، شروع به کار این هیأت اقدامی شایسته تقدیر است؛ اما به‌نظر می‌رسد برای رسیدن به شرایط ایده‌آل و استاندارد در موضوع رده‌بندی سنی در سینمای ایران، راه درازی در پیش است. برای آنکه با جزئیات انتخاب اعضا و وظایف‌شان بیشتر آشنا شویم، با سه عضو از شورا، یعنی آقایان افشین علاء و محمد سلگی و خانم میترا لبافی گفت‌وگو کرده‌ایم که درادامه می‌خوانید. 

کارمان‌توصیه‌است
افشین علاء از شعرا و فعالان شناخته‌شده حوزه فرهنگ کشور است. نخستین فردی که برای گفت‌وگو به سراغش رفتیم، این شاعر ۵۰ساله بود. 
قرار است در این شورا چه اتفاقی بی‌افتد؟
راستش تاکنون فقط یک جلسه مقدماتی برگزار شده است. قرار است فیلم‌هایی که می‌خواهند در سینما و شبکه نمایش خانگی به‌‌نمایش دربیایند، ازطریق این شورا به مخاطبان توصیه شود که تماشای آن فیلم برای کدام گروه سنی مناسب و برای کدام گروه نامناسب است. این رده‌بندی براساس آموزه‌های اخلاقی و فرهنگی صورت خواهد گرفت. نظر همه دوستان این بود که باید با کار کارشناسی معیارها مشخص شود.
اقدامات شورا جنبه الزام‌آور دارد؟
قاعدتا دیدگاه‌های شورا جنبه دستوری نخواهد داشت. صرفا برپایه توصیه عمل خواهد شد. 
ظاهرا اساسنامه‌ای برای نحوه فعالیت اعضا وجود دارد. آن را خوانده‌اید؟
بله، این اساسنامه وجود دارد؛ البته، به‌صورت تیتروار و خلاصه تدوین شده است. دیدگاه برخی از دوستان شورا این بود که این اساسنامه باید جامع‌تر شود. 
تعدد سلایق و حوزه تخصصی اعضا در عین مثبت‌بودن، باعث پیچیدگی و سختی کار شورا در رسیدن به جمع‌بندی نمی‌شود؟
بله، دقیقا کار پرحجمی است؛ به‌همین‌دلیل، شخصا هنوز تصمیم قطعی برای ادامه فعالیت در این شورا نگرفته‌ام. حضور در این شورا بسیار وقت‌گیر است. به‌هرحال، باید تمامی فیلم‌ها دیده و نکات آن‌ها استخراج شود و درادامه، براساس آن رده‌بندی سنی مشخص شود. همان‌طورکه گفتید، تنوع سلایق این شورا اتفاق خوبی است؛ اما درعین‌حال، باعث سخت‌شدن تصمیم‌گیری می‌شود. البته، شخصا با کلیت این کار موافقم.
باتوجه‌به واکنش برخی از سینماگران، نگران این نیستید استقبال چشمگیری از طرف آن‌ها صورت نگیرد و فعالیت این شورا را نوعی دخالت در کار سینما بدانند؟
اکثر کسانی که در جلسه اول این شورا دیدم، خودشان از اهالی سینما بودند. مدیران تلویزیون و فعالان رسانه هم دیگر اعضای این هیأت بودند. بنده و برخی از دوستان دیگر از جایگاه حوزه کودک و نوجوان در شورا هستیم؛ بنابراین، گمان می‌کنم ترکیب مذکور به‌لحاظ کارشناسی درمقابل جریان سینما نیست. اینجا کار مشورتی انجام می‌شود که جنبه دستوری و اجبار ندارد. 

به‌کاهش‌ممیزی‌کمک‌می‌کنیم
محمد سلگی از دیگر اعضای معرفی‌شده این ‌هیأت است. او هم‌اکنون رییس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات است. با محمد سلگی هم درباره هیأت رده‌بندی سنی سینمای ایران گفت‌وگو کردیم.
با چه عنوانی از شما برای حضور در این شورا دعوت شده است؟
تخصصم روان‌شناسی است و باتوجه‌به این حوزه برای حضور در این شورا دعوت شده‌ام. قرار شده رشد و تکامل کودکان در این شورا مدنظر باشد؛ به‌همین‌دلیل، از بنده هم دعوت به همکاری شد. دو نفر به‌عنوان روا‌ن‌شناس هستیم و باتوجه‌به دیدگاه‌های تحول کودکان که در دنیا وجود دارد، عمل خواهیم کرد. ویژگی‌های رشدی و تحولی را مدنظر قرار خواهیم داد. 
اینکه می‌گویید نگاه خوبی است، آیا باتوجه‌به تنوع تخصص اعضای شورا، فکر می‌کنید می‌توانید به اهداف مدنظرتان برسید؟
حتما سخت خواهد کرد. اتفاقا جلسه اخیر درباره همین مسائل و جزئیات بود. در آن جلسه، فیلمی ندیدیم و اعضا درباره عملکرد شورا نظر دادند. این کار در کشورهای صاحب سینما تازه نیست؛ اما در کشورمان حرکت جدیدی است. اتفاقا حساسیت ویژه‌ای درباره کودکان در رده‌بندی سنی آن کشورها وجود دارد. نگرانی ما عموما درباره بزرگسالان است و بعضا کودکان را فراموش می‌کنیم. در انگلستان، فرانسه و آمریکا کارهای خوبی صورت گرفته و رده‌بندی در نظر گرفته شده است. 
آیا این شورا قرار است براساس الگوی کشورهای دیگر کار کند؟
هیچ الگویی ارائه نشده است؛ البته، قرار شد تجربیات دیگر کشورها ترجمه شود که این کار هم تا حدودی صورت گرفت. یکی از دوستان سینماگر که درباره موضوع مطلع است، توضیحاتی ارائه داد. قرار شد ضمن کار که پیش می‌رویم، چارچوب مشخص و تدوین شود. به‌هرحال، باید به وحدت رویه برسیم و از پراکندگی خارج شویم. از نهادها و حوزه‌های مختلفی در این شورا حضور دارند. پس برای رسیدن به وحدت رویه باید تلاش کنیم.
حداقل اعضا برای قانونی‌بودن مصوبات در جلسات چند نفر است؟
باید حداقل نصف اعضا در جلسه حضور داشته باشند. 
یکی از سینماگران از اعمال ممیزی مضاعف این شورا ابراز نگرانی کرده است. قرار است ممیزی اعمال کنید؟
راستش برخی از دوستان معتقد بودند این شورا می‌تواند برخی از ممیزی‌ها را کم هم بکند. وقتی به فیلمی برچسب سنی بخورد، شاید بتوان آن فیلمی که مشکل اکران دارد، پخش کرد. این قواعد و ضوابط را سازمان سینمایی در نظر می‌گیرد؛ اما یادمان نرود بخشی از ماجرا خانواده‌ها هستند. آن‌ها باید خودشان هم دربرابر این مسأله حساس باشند و آن را پیگیری کنند.

رده‌بندی‌باوجودخوراک‌معناپیدامی‌کند
میترا لبافی نفر سومی بود که به سوالات ما درباره هیأت رده‌بندی سنی جواب داد. لبافی از فعالان حوزه رسانه و خصوصا کتاب است. 
چه نگاهی به فعالیت‌ها و اهداف این شورا دارید؟
قاعدتا دلیل اصلی حضورم در این شورا سوابق کاری‌ام در حوزه کتاب است. من صاحب تألیف و ترجمه هستم و درضمن، در حوزه سینما هم فعالیت کرده‌ام. قرار است این شورا جنبه اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی در موضوع رده‌بندی سنی داشته باشد. طبیعتا یکی از مخاطبان ما خانواده‌ها هستند. محدوده کار ما این است برای خانواده‌ای که می‌خواهد به‌همراه فرزندانش به سینما برود، رده‌بندی سنی تعیین کنیم. 
شکل برگزاری جلسات چگونه است؟ در هر جلسه فیلم‌ها را می‌بینید و سپس به بحث درباره آن‌ها می‌نشینید؟
جلسات شورا فعلا به‌طورهفتگی است. شکل کار همین‌طور است که گفتید. هرکس یک حق رأی دارد. البته ازآنجاکه این مسائل هنوز جنبه عملی پیدا نکرده و جلسه اخیر به بحث گذشت، هنور نمی‌توان شرایط قطعی مطرح کرد. 
آیا به‌جز دایره جلسات شورا، قرار است اقدامات دیگری هم انجام دهید؟
همان‌طورکه گفتم، هنوز کارمان به‌طور عملیاتی شروع نشده و نمی‌توان نظر قطعی داد. همان رده‌بندی مرسوم شورا صورت می‌گیرد. قاعدتا مراحل بعد از این تعیین رده‌بندی، در اختیارات شورا نیست. 
به‌هرحال آگاه‌سازی خانواده‌ها یکی از مهم‌ترین بخش‌های این چرخه است. ممکن است کاری در‌این‌زمینه صورت گیرد یا همان درج رده‌بندی در اقلام تبلیغاتی کافی است؟
حتما بحث خانواده‌ها برای اعضای شورا مهم است؛ اما فعلا در گام اول باید مورد اصلی تثبیت شود. آدم‌هایی از نهادها و سلایق مختلف در این جمع حضور دارند. باید ببینیم چه اتفاقی رخ می‌دهد؛ البته، آیین‌نامه‌ای وجود دارد؛ اما در جلسه اول همه درباره شکل کار بحث کردند. 
جلسات این هیأت کجا برگزار خواهد شد؟
جلسات ما در سازمان سینمایی برگزار خواهد شد. نکته دیگری که باید بگویم، این است که متأسفانه اصولا برای برخی از گروه‌های سنی فیلمی تولید نمی‌شود. در شناسنامه کتاب‌ها، گروه سنی مشخص می‌شود. ولی تنوع در حوزه کتاب بیشتر از سینماست . این رده بندی در آینده افق روشنی دارد و به تولید هدفمند آثار سینمایی کمک می‌کند .این رده‌بندی زمانی معنا پیدا می‌کند که خوراک فرهنگی هم وجود داشته باشد.

captcha
شماره‌های پیشین