771
دوشنبه، ۰۴ شهریور ۱۳۹۸
2
نکته

قدرت انصارالله

روح‌الله فرقانیخبرنگار حوزه سیاست

برخی نمایندگان مجلس علی رغم ابراز تمایل اولیه، از امضا پای طرح شفافیت آراء استنکاف کردند

اپیدمی چندچهره نمایی در بهارستان

لزوم شفافیت در امورات کشور، جزء موضوعاتی است که همواره از سوی مردم و نیز از سوی برخی مسوولان مورد تأکید بوده است. هرچند به محض شنیدن لفظ شفافیت، ذهن بیشتر به سمت اقتصاد و مسائل اقتصادی می‌رود، اما امر سیاست نیز در جایگاه خود می‌تواند از این مهم، بهره‌مند باشد. یکی از اهداف مهم شفافیت، می‌تواند در آرای نمایندگان مجلس به‌عنوان وکلای ملت تجلی یابد. طرح شفافیت در رای نمایندگان مجلس که از سال گذشته به ترجیع‌بند برخی نمایندگان تبدیل شده، روز گذشته نیز به بحث مجلسی‌ها گذاشته شد اما دو فوریت آن رد شد؛ اما طرح شفافیت آرای نمایندگان مجلس از کجا آمده و هدف از آن چیست؟

برخی نمایندگان کار سیاسی را چندچهره‌نمایی می‌دانند

صبح نو

برخی نمایندگان مجلس علی رغم ابراز تمایل اولیه، از امضا پای طرح شفافیت آراء استنکاف کردند

اپیدمی چندچهره نمایی در بهارستان

لزوم شفافیت در امورات کشور، جزء موضوعاتی است که همواره از سوی مردم و نیز از سوی برخی مسوولان مورد تأکید بوده است. هرچند به محض شنیدن لفظ شفافیت، ذهن بیشتر به سمت اقتصاد و مسائل اقتصادی می‌رود، اما امر سیاست نیز در جایگاه خود می‌تواند از این مهم، بهره‌مند باشد. یکی از اهداف مهم شفافیت، می‌تواند در آرای نمایندگان مجلس به‌عنوان وکلای ملت تجلی یابد. طرح شفافیت در رای نمایندگان مجلس که از سال گذشته به ترجیع‌بند برخی نمایندگان تبدیل شده، روز گذشته نیز به بحث مجلسی‌ها گذاشته شد اما دو فوریت آن رد شد؛ اما طرح شفافیت آرای نمایندگان مجلس از کجا آمده و هدف از آن چیست؟

 رد فوریت طرح شفافیت
مفهوم شفافیت پارلمانی، نوعا بر ارائه اطلاعات پارلمانی به ‌صورت دقیق و با اشکال مختلف برای استفاده بهتر از این اطلاعات تأکید دارد. با ارائه اطلاعات پارلمانی خاصه اطلاعات عملکردی نمایندگان، مردم این فرصت را پیدا می‌کنند تا از فرایند‌های قانون‌گذاری در کشور آگاه شوند و علاوه ‌بر آن بتوانند در این فرایندها مشارکت داشته باشند. از طرف دیگر، شفافيت آرا علاوه ‌بر اطلاع مردم از عملكرد نمايندگان خود در مجلس شوراي اسلامي، موجب خواهد شد تا نمايندگان نسبت به رأي خود پاسخگو باشند. با این حال روز گذشته(یکشنبه) در صحن علنی، نمایندگان با ۶۹ رای موافق، ۱۰۳ رای مخالف و ۸ رای ممتنع از مجموع ۲۱۹ نماینده حاضر در مجلس، با دو فوریت طرح اصلاح موادی از آیین‌نامه داخلی مجلس در مورد شفافیت آرای نمایندگان مخالفت کردند. در همین‌باره، حجت‌الاسلام مجتبی ذوالنور، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی به عنوان طراح و مدافع این طرح، گفت: «مشروعیت نمایندگان به رای مردم است و مردم باید بتوانند بر نمایندگان نظارت کرده و مطالبه‌گری داشته باشند». وی افزود: «مطالبه‌گری مردم از نمایندگان زمانی ممکن است که مردم اطلاعات کافی در مورد نمایندگان داشته باشند. در حال حاضر مردم نسبت به حضور و غیاب نمایندگان، شرکت نمایندگان در رای‌گیری‌ها و کیفیت رای نمایندگان اطلاع ندارند چون طبق آیین‌نامه داخلی مجلس رای نمایندگان مخفی است». 
محمدمهدی مفتح یکی دیگر از موافقان این طرح با اشاره به لزوم شفافیت عملکرد نمایندگان مجلس در سال انتخابات اظهار کرد: «از آنجایی که انتخابات مجلس را پیش رو داریم، مردم باید بدانند کدام نماینده چه فعالیتی داشته است تا بتوانند با ارزیابی عملکرد او در رأی گیری شرکت کنند». در کنار این، افرادی نیز با طرح ادعاهای نسبتا عجیب، در مقام مخالفت با طرح شفافیت آرای نمایندگان درآمدند. شهروز برزگر با اظهار اینکه «این طرح با توجه به مشکلات اقتصادی روز از اهمیت چندانی برخوردار نیست» با شفافیت آرای نمایندگان مخالفت کرد.

پیشینه طرح شفافیت 
پیشینه طرح شفافیت در آرای نمایندگان به سال گذشته بازمی‌گردد. نیمه اول سال 97 بود که تعدادی از نمایندگان مجلس با جمع‌آوری امضا، خواستار به رای گذاشتن فوریت طرح «شفافیت آرای نمایندگان» شدند. نخستین موافقت عمده‌ با این طرح که توجه همگان را به سوی خود جلب کرد، مطرح شدن آن در صحن مجلس با ۱۶۰ امضا بود؛ اما نخستین مخالفت با این طرح نیز همان روز یعنی چهاردهم شهریورماه 97 رقم خورد که فوریت آن در مجلس رد شد و فقط ۵۹ نفر از نمایندگان با آن موافقت کردند. پس از ردشدن فوریت این طرح، برخی نمایندگان آمادگی‌شان برای اعمال شفافیت در آرای خود نسبت به طرح‌ها و لوایح مطروحه در مجلس را عنوان کردند؛ برای نمونه، احمد امیرآبادی‌فراهانی در توییتی اعلام کرد که می‌خواهد از اول مهر سال 97 به صورت داوطلبانه آرا را منتشر کند. بعد از این توییت، 73 نفر از نمایندگان طی پیامکی به او اعلام موافقت خود برای پیوستن به کمپینی به نام شفافیت آرا اعلام کردند. 

استدلال مخالفان و موافقان
همان زمان که برای نخستین‌بار بحث شفافیت در آرای نمایندگان مطرح شد، موافقان و مخالفان به صف شدند. استدلال موافقان این بود که طرح شفافیت باعث خواهد شد تا نظارت مردم بر نمایندگان، به‌طور مستقیم‌تری اعمال شود و نمایندگان به‌طور دقیق‌تری از سوی موکلان خود مورد نقد و ارزیابی قرار بگیرند. از سوی دیگر، در معرض آزار و اذیت‌بودن نمایندگان توسط گروه‌های فشار در حوزه‌های انتخابیه، جامع نبودن طرح و دربر نداشتن جنبه‌های دیگر شفافیت و تسلط برخی نهادها در نظارت‌ها، از جمله مهم‌ترین استدلال‌های مخالفان طرح شفافیت بود.
محمدعلی پورمختار، نماینده مجلس، همان زمان که طرح شفافیت آرا برای نخستین‌بار مطرح شد، با رد ادعای تسلط بیشتر برخی نهادها بر رفتار نمایندگان، اظهار کرد: «شورای نگهبان بر مبنای دیدگاه‌های استدلالی نمایندگان تصمیم نمی‌گیرد و به نظر نمایندگان احترام می‌گذارد. من فکر نمی‌کنم نماینده‌ای در طول این ۴۰‌سال به خاطر رای مثبت یا منفی از سوی شورای نگهبان ردصلاحیت شده باشد». محمدرضا ملکشاهی، دیگر نماینده موافق طرح شفافیات آرا، با اشاره به یکی از ادله‌های اصلی مخالفان این طرح گفت: «کسانی که رفتار دوگانه دارند در تامین منافع خود ملاحظه دارند؛ خیلی از دوستان ما از این می‌ترسند که استاندار، فرماندار یا مدیر کل‌ها با شفافیت آرا دیگر آنان را همراهی نکنند». با وجود بحث‌های این‌چنینی، بررسی‌ها نشان می‌دهد که هم‌اکنون کشورهای زیادی، طرح شفافیت بر عملکرد نمایندگان پارلمان‌های خود را با جدیت دنبال می‌کنند؛ اساسا شفافیت بر عملکرد نمایندگان از جمله شفافیت در حوزه آرای صادره، به موضوعی عادی و البته پیش‌پاافتاده در این کشورها تبدیل شده است. نبود شفافیت در آرای نمایندگان مجلس، باعث شده تا در برهه‌های مختلف از جمله در استیضاح‌ها، رای اعتمادها و رای به کاندیداهای تصدی پست‌های مختلف در مجلس، ابهام ایجاد شده و بر سر رای نمایندگان جنجال‌های مختلف ایجاد شود. این موضوع از سوی دیگر، به سیالیت و بی‌ثباتی در رفتار سیاسی نمایندگان و دست زدن آن‌ها به ائتلاف‌های مقطعی و پشت پرده برای رای به فردی خاص با هدفی خاص منجر می‌شود؛ موضوعی که بارها شاهد آن بوده‌ایم.

captcha
شماره‌های پیشین