766
شنبه، ۲۶ مرداد ۱۳۹۸
3
سردار کوثری و سردار افشار در گفت‌وگوبا «صبح‌نو» از لزوم بازیابی فرهنگ «مدیریت جهادی» در کشور گفتند

«جهاد سازندگی» در مسیر احیا

در وضعیتی که معاندین هر روز به تحدید بیشتر حلقه‌های فشار خود علیه ملت ایران مبادرت می‌کنند، اعمال «مدیریت جهادی» در کشور، لازم و ضروری به نظر می‌رسد. در یک عبارت کوتاه و با توجه به رصد فرمایشات رهبری طی سال‌های گذشته، دوری از سازوبرگ‌ها و پابندهای ثقیل بوروکراتیک، احتراز از قرتاص‌بازی‌های معمول و در عین حال سرعت و شفافیت در عمل، از جمله خصیصه‌های اصلی این نوع از مدیریت خواهد بود.

توصیه‌های ما به دولت دوازدهم

مهدی فضائلی

دفاع از انقلاب آسان شده

کمیل خجسته دانشجوی دکترای علوم سیاسی

صبح نو

سردار کوثری و سردار افشار در گفت‌وگوبا «صبح‌نو» از لزوم بازیابی فرهنگ «مدیریت جهادی» در کشور گفتند

«جهاد سازندگی» در مسیر احیا

در وضعیتی که معاندین هر روز به تحدید بیشتر حلقه‌های فشار خود علیه ملت ایران مبادرت می‌کنند، اعمال «مدیریت جهادی» در کشور، لازم و ضروری به نظر می‌رسد. در یک عبارت کوتاه و با توجه به رصد فرمایشات رهبری طی سال‌های گذشته، دوری از سازوبرگ‌ها و پابندهای ثقیل بوروکراتیک، احتراز از قرتاص‌بازی‌های معمول و در عین حال سرعت و شفافیت در عمل، از جمله خصیصه‌های اصلی این نوع از مدیریت خواهد بود.

مدیریت جهادی، بی‌انضباطی نیست   
همان‌طور که عنوان شد، تاکید بر مدیریت جهادی، یکی از کلیدواژه‌ها و ترجیع‌بندهای رهبر معظم انقلاب در طول سال‌های متمادی به‌خصوص در سال‌های اخیر بوده است. ایشان سال گذشته در بیانیه گام دوم انقلاب، با تاکید ویژه بر مدیریت جهادی تاکید کردند: «مدیریت‌های جهادی الهام‌گرفته از ایمان اسلامی و اعتقاد به اصل «ما می‌توانیم» که امام بزرگوار به همه ما آموخت، ایران را به عزت و پیشرفت در همه عرصه‌ها رسانید». ایشان در بهمن سال‌96 در دیدار مردم آذربایجان‌شرقی در تبیین مدیریت جهادی گفتند: «باید مدیریت جهادی را بر دیوان‌سالاری‌های فرسوده ترجیح بدهیم؛ این یکی از اولویت‌های ماست؛ اصرار بر مدیریت جهادی». ایشان در همان سخنرانی با ملزم کردن همه مسوولان در همه قوا به‌دنبال کردن مدیریت جهادی تاکید کردند: «مدیریت جهادی به معنای بی‌انضباطی نیست؛ پرکاری، با تدبیر حرکت کردن، شب‌وروز نشناختن و دنبال کار را گرفتن، این معنای مدیریت جهادی است». اخیرا نیز در پی دیدار جمعی از اعضای گروه‌های جهادی جوان با رهبر انقلاب در تاریخ ۱۰ مردادماه ۹۸، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای فردای آن روز در پیامی خطاب به مستندسازان جوان، نکاتی را به این جوانان توصیه کردند. رهبر انقلاب در پیام خودشان، کار برخاسته از ایمان، ارتقای فکری و عملی جهادگران در عین توجه به  خدمت‌رسانی‌های ابتدایی و یدی، خدمت‌رسانی برای تحقق عدالت و پیشرفت، دل کندن از بهره‌های شخصی، شریک کردن مردم به خصوص جوانان در کار خدمت‌رسانی و دوری از ارتباط‌های اداری مرسوم و دست‌وپاگیر را از جمله الزامات کار جهادی و مدیریت جهادی برشمردند.
برای بررسی بیشتر مفهوم مدیریت جهادی و موانع و مخاطرات احتمالی برای این نوع مدیریت، به سراغ سردار محمد اسماعیل کوثری جانشین فرماندهی قرارگاه ثارالله تهران و سردار علیرضا افشار از فرماندهان پیشین جهاد سازندگی رفتیم. سردار کوثری، بوروکراسی به‌جامانده از دوران طاغوت و مسوولان دنیاطلب را بزرگ‌ترین مانع مدیریت جهادی معرفی می‌کند. سردار افشار نیز در این گفت‌وگو، از طرحی سخن گفته که اگر به تأیید رهبر معظم انقلاب برسد، می‌تواند زمینه را برای احیای جهاد سازندگی فراهم کند. در ادامه مشروح گفت‌وگوی روزنامه «صبح‌نو» با این دو کارشناس را از نظر خواهید گذراند. 
 
اگر بخواهید یک تعریف کلی از مدیریت جهادی ارائه کنید، آن تعریف چیست؟
اسماعیل کوثری: به فردی می‌توانیم مفهوم مدیریت جهادی را اطلاق کنیم که آن مدیر از خود گذشت نشان بدهد و به معنی واقعی کلمه، خدمت کردن را برای مردم بخواهد و این مسوولیت و مدیریت را در اصل امانت بداند؛ ضمناً این مدیر جهادی باید منافع ملی نه منافع خودش، خانواده‌اش و نزدیکانش را در اولویت قرار بدهد. 
علیرضا افشار: حضرت امام در خرداد سال 58 فرمانی برای تشکیل جهاد سازندگی ابلاغ کردند. آغاز کار جهاد سازندگی، اعزام گروه‌های داوطلب مردمی به مناطق دورافتاده، با رویکرد رفع محرومیت بود. جهاد سازندگی به تدریج وارد حوزه‌های دیگری، مانند عمران و تأمین آب و برق و گاز در روستاها نیز شد. جریان دانشجویی بیشترین سهم را در جهاد سازندگی داشت. متاسفانه با تبدیل جهاد به وزارتخانه در سال 61 و نهایتاً ادغام آن در وزارت کشاورزی، آن حرکت جهادی دچار رکود و توقف شد. البته بعدها مقام معظم رهبری، در قالب بسیج سازندگی و تشکل‌های جهادیِ راه‌اندازی‌شده توسط دانشجویان، جوانان را برای حرکت‌های جهادی تشویق کردند. 
در مجموع فرهنگ جهادی، حرکتی داوطلبانه و مردمی است. مدیریت جهادی هم مدیریتی است که این ویژگی‌ها را داشته باشد. البته مدیریت جهادی ویژگی‌های دیگری هم دارد؛ از جمله حرکت هدفمند و با سرعت بالا و همراه با کنارگذشتن تشریفات اداری و توجه به ظرفیت‌ها و تخصص‌های بزرگ مردمی به خصوص جوانان. 
لزوم مدیریت جهادی در شرایط فعلی کشور چیست؟
کوثری: وقوع انقلاب اسلامی که حضرت امام، آن را بر اساس اسلام ناب و مردم پایه‌ریزی کرد، معنی‌اش این بود که افرادی مسوولیت می‌گیرند، چه از نوع انتخابی و چه از نوع انتصابی، باید طوری عمل کنند که اطمینان مردم را هر روز بیشتر به خود جلب کنند؛ لذا ضرورت و لزوم مدیریت جهادی این است که احکام الهی را برای مردم در جامعه پیاده شود تا مردم به نظام جمهوری اسلامی خوشبین شوند. در مجموع اگر تفکر مدیریت جهادی نبود، فقط یک اسم ظاهری از اسلام و جمهوری اسلامی می‌ماند. 
افشار: راهی جز مدیریت جهادی برای برون‌رفت از مشکلات وجود ندارد. با وجود مشکلاتی که تحریم‌ها برای اداره امور کشور از جمله در حوزه امور اقتصادی ایجاد کرده، نمی‌توان همه مشکلات را گردن تحریم‌ها انداخت. نظرسنجی‌های مردمی نشان می‌دهد ناکارآمدی‌های مدیریتی در مقایسه با تحریم‌ها، اثر بیشتری در ایجاد نارسایی‌ها به خصوص نارسایی‌های اقتصادی دارند.
حضرت امام وقتی جهاد سازندگی را پایه‌ریزی کردند، نظرشان این بود که مردم باید در حل مسائل و مشکلات کشور مشارکت داشته باشند. نقش مردم نباید صرفاً به حضور در انتخابات یا راهپیمایی‌ها محدود شود. باید علاوه بر حوزه نظامی، در حوزه‌های دیگر از جمله حوزه اجرا هم مشارکت مردمی را داشته باشیم. 
مخاطرات احتمالی مدیریت جهادی از نگاه شما چیست؟
کوثری: اگر مدیریت جهادی به معنی واقعی و در همان چارچوبی که باید باشد، انجام بگیرد، خطری این نوع مدیریت را تهدید نخواهد کرد. اگر بر سر راه مدیر جهادی، اشکالی هم پیش بیاید، اگر آن مدیر به معنای صددرصد جهادی عمل کند، مردم آن مانع و اشکال را خواهند پذیرفت؛ مثلاً در دوران دفاع مقدس، وقتی رزمندگان می‌دیدند که فرماندهان‌شان جلوتر از آن‌ها جانشان را به خطر می‌اندازند، خانواده‌ها به راحتی از بزرگ‌ترین دارایی خود که فرزندان و همسران‌شان بود، می‌گذشتند. 
افشار: کسانی که دارند ذیل مدیریت جهادی کار می‌کنند، ممکن است از مدیریت جهادی فاصله بگیرند و دچار انحراف شوند. مقام معظم رهبری دو بُعد از ابعاد انحراف در مدیریت جهادی را بیان کردند؛ مثلاً یکی از این انحراف‌ها را در عدم تداوم و ثبات در کار جوانان عنوان کردند. من مثالی بزنم؛ در دوران دفاع مقدس بسیجی‌ها که به جبهه می‌آمدند، جاهای مختلف مثل بخش ادوات یا شناسایی و اطلاعات می‌چرخیدند؛ ما به این عزیزان می‌گفتیم شما باید یک رشته را تداوم بدهید و در آن یک رشته تخصص پیدا بکنید، اما تنوع‌طلبی و کنجکاوی این جوانان باعث می‌شد که همه‌جا سرک بکشند. مساله بعدی کژی و انحراف در اهداف و آرمان‌های کار جهادی است که باید از آن دوری شود.  
از نظر شما موانع ساختاری و نهادی مدیریت جهادی چیست؟ 
کوثری: بزرگ‌ترین مانع، بوروکراسی به‌جامانده از دوران طاغوت و مسوولان دنیاطلبی است که هر روز طمع بیشتری پیدا می‌کنند. 
افشار: حدود دو سالی است که در یک ترکیبی از پیشکسوتان جهاد سازندگی و جوانان فعال در اردوهای جهادی، مشغول برگزاری جلساتی زیر نظر حجت‌الاسلام سیدرضا تقوی، نماینده ولی فقیه در وزارت جهاد کشاورزی هستیم. در این جلسات مشخصاً این بحث مطرح است که چگونه می‌توان حرکات و اقدامات متفرفه جهادی را نهادینه، هماهنگ و هم‌افزا کرد؛ یعنی طوری نباشد که بنابر فرمایش رهبری، مناطقی از کشور، برخلاف دیگر مناطق، از دریافت خدمات جهادی محروم بمانند یا کمتر بهره‌مند شوند. مساله دیگر مطرح در این جلسات این است که امروز، اقدامات قدیمی جهادی برای عمران روستاها، دیگر کفایت نمی‌کند. بحث لزوم توانمندسازی روستاییان برای تولید اشتغال، موضوع دیگری است که در این جلسات مطرح است. البته همه این اقدامات و الزامات، باید به دور از حکومت بوروکراسی دولتی، در ستاد یا مجموعه‌ای، هم‌افزا شوند. 
از سوی دیگر، اردوهای جهادی‌ای که امروز برقرار است، نیازمند کمک از سوی نهادهای خدماتی مختلف از جمله ستاد اجرایی فرمان امام، آستان قدس رضوی، بنیاد مستضعفان و کمیته امداد هستند. لازم است که یک ستادی همه این موضوعات را با یکدیگر هماهنگ کند. در همین رابطه طرحی تهیه شده و آقای تقوی آن طرح را به مقام معظم رهبری تقدیم کرده‌اند. ان‌شاءالله این طرح، مبنایی برای احیای جهاد سازندگی خواهد بود. در صورت اذن مقام معظم رهبری، جهاد سازندگی می‌تواند به عنوان نهاد غیردولتی شکل بگیرد؛ البته بعدها برای تثبیت خود و تعاملش با دیگر دستگاه‌های اجرایی، باید قانونی هم برای خودش داشته باشد.

captcha
شماره‌های پیشین