749
دوشنبه، ۳۱ تیر ۱۳۹۸
3
نمایندگان از رییس‌جمهوری خواستند اخذ عوارض کشتی‌های عبوری تنگه هرمز را در دستورکار قرار دهد

اداره تنگه هرمز با قوانین داخلی

در پی توقیف نفتکش انگلیسی به‌دست نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ۱۶۰ نماینده مجلس در بیانیه‌ای از رییس‌جمهوری درخواست کردند موضوع اخذ عوارض از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز را در دستورکار دولت قرار دهد. بیش از 60درصد از منابع نفتی دنیا از خلیج‌فارس عبور می‌کند و کشورهای مختلفی به همین بهانه و بهانه‌های مختلفی اعم از امنیت، سرکشی و سرزدن به پایگاه‌های خود در حوزه خلیج‌فارس از تنگه هرمز عبور می‌کنند و این تنگه به‌عنوان راه آبی اصلی بین کشورهای مختلف حاشیه خلیج‌فارس و کشورهای فرامنطقه شناخته می‌شود. بر‌همین‌اساس، طرح اخذ عوارض از تنگه هرمز در سال 91 در مجلس شورای اسلامی به‌منظور رعایت مسائل زیست محیطی مطرح شد.

چرا دولت چالش قیری راه انداخته است؟

دکتر سید‌محمد‌مهدی غمامیعضو هیأت‌علمی دانشگاه امام صادق؟ع؟

دروغ بزرگ ترامپ

صبح نو

نمایندگان از رییس‌جمهوری خواستند اخذ عوارض کشتی‌های عبوری تنگه هرمز را در دستورکار قرار دهد

اداره تنگه هرمز با قوانین داخلی

در پی توقیف نفتکش انگلیسی به‌دست نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ۱۶۰ نماینده مجلس در بیانیه‌ای از رییس‌جمهوری درخواست کردند موضوع اخذ عوارض از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز را در دستورکار دولت قرار دهد. بیش از 60درصد از منابع نفتی دنیا از خلیج‌فارس عبور می‌کند و کشورهای مختلفی به همین بهانه و بهانه‌های مختلفی اعم از امنیت، سرکشی و سرزدن به پایگاه‌های خود در حوزه خلیج‌فارس از تنگه هرمز عبور می‌کنند و این تنگه به‌عنوان راه آبی اصلی بین کشورهای مختلف حاشیه خلیج‌فارس و کشورهای فرامنطقه شناخته می‌شود. بر‌همین‌اساس، طرح اخذ عوارض از تنگه هرمز در سال 91 در مجلس شورای اسلامی به‌منظور رعایت مسائل زیست محیطی مطرح شد.

در همان زمان، آقای علیرضا خسروی، عضو کمیسیون عمران مجلس نهم، درباره طرح اخذ عوارض و مالیات از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز خلیج‌فارس گفته بود: برخی کشورهای حوزه خلیج‌فارس در بحث محیط‌زیست و وضعیت سلامت خلیج‌فارس به‌صورت مستقیم دخیل هستند، پیشنهاد ما در مجلس شورای اسلامی این است که حداقل آن کشورهایی که با عبور کشتی‌های نفتی و... خود از این تنگه به محیط‌زیست خلیج‌فارس آسیب می‌زنند، به همان میزان کمک کنند تا شرایط قبل و ایده‌آل‌خلیج‌فارس برگردد. او بر این موضوع هم تأکید کرده بود: «با وجود مشکلاتی ازقبیل دزدان دریایی و ناامنی آب‌های خلیج‌فارس، طرح اخذ عوارض و مالیات از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز می‌تواند امنیت صنعت حمل‌ونقل را فراهم کند». هرچند بیش از 60 نماینده موافقت خود را با این طرح اعلام کرده بودند، به‌دلایل نامشخص این طرح به‌سرانجام نرسید.
براساس مقررات کنوانسیون ۱۹۵۸ ژنو که ایران ازجمله اعضای آن است و عرف حاکم بر حقوق دریاها، ازنظر ایران رژیم حقوقی حاکم بر تنگه هرمز رژیم عبور بی‌ضرر (نه عبور ترانزیت) است. این موضوع در کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها نیز به‌رسمیت شناخته شده که می‌گوید: «کنوانسیون حقوق دریاها بر نظام حقوقی تنگه‌هایی که عبورومرور از آن‌ها کلا یا جزئا براساس عهدنامه‌های خاص از مدت‌ها پیش معمول بوده و همواره مَجراست، خدشه‌ای وارد نخواهد کرد».
در رژیم حقوقی تنگه‌ها طبق کنوانسیون 1958 ژنو، دولت ساحلی می‌تواند به‌منظور حفاظت از امنیت خود در موارد خاص موقتا و استثنائا حق عبور بی‌ضرر را محدود یا حتی مسدود کند؛ اما انسداد تنگه هرمز به‌دلیل پیامدهای سیاسی آن و شدت تأثیرات امنیتی آن، شاید چندان قابلیت اجرایی نداشته باشد و بیشتر به‌عنوان آخرین برگه در شرایط نسبتا جنگی نگریسته می‌شود؛ اقدامی که ایران در جنگ تحمیلی صورت داد. آنچه اینک به‌عنوان اقدام عملیاتی درمقابل اقدامات ضدقانونی آمریکا علیه قانون اساسی کشور و نقض حاکمیت ملی ایران می‌توان انجام داد، اخذ عوارض از کشتی‌های عبوری است. حال که این روزها آمریکا سیاست‌های خصمانه‌اش را علیه ایران افزایش داده است یا با توقیف‌های غیرقانونی نفتکش‌های ایرانی در آب‌های آزاد مواجه هستیم، موضوع اخذ عوارض از تنگه هرمز مجدد در فضای سیاسی کشور مطرح شده است.  
برهمین‌اساس، فراکسیون «اقدام پیش‌دستانه برای مقابله با آمریکا» که در اردیبهشت سال جاری برای مقابله‌به‌مثل با اقدامات آمریکا در مجلس شورای اسلامی تشکیل شده است، 10 طرح برای «اقدام متقابل» دربرابر سیاست‌های خصمانه آمریکا تدوین کرده است که مشخصا یکی از طرح‌ها آن است که جمهوری اسلامی به‌ازای تأمین امنیت آبراهه‌های خلیج‌فارس ازجمله تنگه هرمز، از کشتی‌های عبوری از منطقه عوارض دریافت کند. در‌همین‌زمینه، امیرحسین قاضی‌زاده‌هاشمی در گفت‌وگو با روزنامه «صبح‌نو» درباره امکان اجرای این طرح گفته بود: «در طول تنگه هرمز که 55 کیلومتر است، کشتی‌ها خارج از آب‌های بین‌المللی وارد آب‌های تحت‌نظارت سرزمینی ما می‌شوند و عبور می‌کنند؛ یعنی از آب‌های بین‌المللی عبور نمی‌کنند که بخواهیم آن‌ها را آزادانه به حال خودشان بگذاریم».
حال انتظار می‌رود نمایندگان مجلس درکنار توصیه‌ای که به دولت برای در دستورکار قراردادن اخذ عوارض از تنگه هرمز داشتند، خود نیز در‌این‌زمینه پیش‌قدم شوند و طرحی که فراکسیون «اقدام پیش‌دستانه برای مقابله با آمریکا» تهیه کرده را در دستورکار قراردهند و با تصویب فوریت آن با اقدامات قانونی مناسبی دربرابر بی‌قانونی‌ها و راهزنی‌های دریایی بایستند.  همچنان‌که مقام‌های آمریکایی با این ادعا که تنش‌ها در خلیج‌فارس و تنگه هرمز تشدید شده، از یک ماه پیش به‌دنبال ایجاد ائتلافی به‌منظور حفاظت از نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری خود در این منطقه هستند. پیش‌از‌این، برخی کشورها به‌طورتلویحی مشارکت در ائتلاف نظامی آمریکا را رد کرده‌اند. هند، ژاپن و نروژ ازجمله کشورهایی هستند که در واکنش‌های اولیه به این مسأله، اعلام کرده‌اند قصد ندارند نیرویی به خلیج‌فارس اعزام کنند. با‌این‌حال، رسما مشخص نشده است چه کشورهایی در این ائتلاف مشارکت می‌کنند.

طرح عبور آزاد و باز
به‌نقل از «الجزیره»، آمریکا در حال آماده‌شدن برای آغاز سازوکار اطلاعاتی و نظارتی با مشارکت متحدانش برای تضمین «عبور آزاد و باز» برای کشتی‌هاست. جان رود، معاون سیاسی وزیر دفاع آمریکا، در «نشست امنیتی اسپن» این طرح را رونمایی کرده و گفته است: «در حال آغاز مفهومی با عنوان «محافظ» هستیم که در آن، مجموعه‌ای از کشورهای متعهد را برای حفاظت از عبور آزاد و باز تجارت در تنگه هرمز و در خلیج‌فارس دراختیار داریم. آمریکا مذاکراتی با متحدان خود در ناتو و برخی شرکا و دیگر کشورها در خلیج [فارس] داشته است تا به این فرایند بپیوندند؛ فرایندی که برای بازبودن حیاتی آبراه‌ها حیاتی است».

ابوترابی در گفت‌وگو با «صبح‌نو»: دریافت عوارضی 
حق ایران است
آقای ابوالفضل ابوترابی، عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس، در گفت‌و‌گو با «صبح‌نو»، با اشاره به طرح دریافت عوارضی در تنگه هرمز گفت: طبق بیانیه‌ای که برای توقیف کشتی‌های انگلیس خبیث داشتیم، از رییس‌جمهوری محترم خواستیم اقدامات اولیه و قانونی را در‌این‌باره انجام دهد. وی در پاسخ به این پرسش که آیا این توقع از نمایندگان نمی‌رود که به‌صورت فوریت این موضوع را در دستورکار قرار دهند، افزود: البته هم نمایندگان و هم دولت بهتر است به‌عنوان طرح این موضوع را در دستورکار قرار دهند. ابوترابی با اشاره به طرح آمریکایی‌ها با عنوان عبور باز از تنگه هرمز تأکید کرد: آب‌های تنگه هرمز که کشتی‌ها عبور می‌کنند، در اراضی سرزمینی ما است؛ بنابراین، حق ایران است که برای موضوعات امنیتی، محیط‌زیستی و جبران هزینه‌ها از کشتی‌ها عوارضی بگیریم.

خانعلی‌زاده: ایران می‌تواند هزینه تأمین امنیت تنگه هرمز را از کشتی‌های عبوری دریافت کند
آقای مهدی خانعلی‌زاده، کارشناس روابط بین‌الملل، در گفت‌وگو با «صبح‌نو» درباره طرح اخذ عوارض از تنگه هرمز گفت: تنگه هرمز به‌دلیل عرض بسیار کمش، رسما جزء آب‌های سرزمینی ایران و عمان است. وی افزود: فضای آب‌های بین‌المللی قوانین مشخص دارد که سازمان‌های بین‌المللی تعیین کرده است که تا امروز با وجود آنکه تنگه هرمز ذیل آب‌های سرزمینی ایران محسوب می‌شود، آن ‌را به‌عنوان آب‌های بین‌المللی در نظر می‌گرفتیم. حالا که قرار نیست امنیت صدور نفت و کشتیرانی ایران در آب‌های بین‌اللملی تأمین شود، ایران هم می‌تواند اقدامات لازم را در تنگه هرمز انجام دهد و آن ‌را مطابق قوانین آب‌های سرزمینی اداره کند.
این کارشناس روابط بین‌الملل تأکید کرد: طبق قراردادی که قبل از انقلاب نوشته شده، عمان تأمین امنیت تنگه را به ایران واگذار کرده و ایران تنها تأمین‌کننده قانونی تنگه هرمز است؛ بنابراین، طرح اخذ عوارض از تنگه هرمز کاملا قانونی و حقوقی است. وی با بیان اینکه هیچ کشوری ازلحاظ حقوقی نمی‌تواند مانع اقدام ایران در اخذ عوارض در تنگه هرمز شود، گفت: عرض تنگه هرمز بسیار کوچک است؛ بنابراین، رسما آب آزاد و بین‌المللی در تنگه هرمز وجود ندارد و تماما جزء آب‌های سرزمینی ایران و عمان محسوب می‌شود.  خانعلی‌زاده تصریح کرد: ایران همیشه شعارش «صلح و امنیت در 
تنگه هرمز برای همه» بوده است؛ از‌همین‌رو، برای تأمین امنیت این تنگه که بیش از 50درصد منابع نفتی و انرژی دنیا از آن عبور می‌کند، هزینه بسیار زیادی کرده است و می‌تواند بخشی از این هزینه‌ها را از کشتی‌های در حال عبور بگیرد». 
وی در واکنش به طرح «عبور آزاد و باز» آمریکا برای
 تنگه هرمز گفت: «این طرح محکوم به شکست است؛ چراکه در دوران جنگ نیز چنین اتفاقی افتاد. به‌دلیل اینکه ایران و عراق وارد جنگ نفتکش ها شدند، کویت از آمریکا درخواست کرد نفتکش‌هایش را اسکورت کند؛ اما در زمانی که آمریکا ابرقدرت بود و ایران درگیر جنگ بزرگ، نتوانست این طرح را اجرا کند، چه برسد به امروز که قدرت و اقتدار ایران در توقیف کشتی انگلیسی و زدن پهپاد آمریکایی به همگان ثابت شده است». 

captcha
شماره‌های پیشین