733
یکشنبه، ۰۹ تیر ۱۳۹۸
3
آیا کانال تهاتر مالی ایران- اروپا، اسم رمز عقب‌نشینی از کاهش تعهدات هسته‌ای است؟

اینستکس در ساعات پایانی

یادداشت علیرضا استادیان دکترای انقلاب اسلامی

بی‌فایده و با ضرر

یادداشت مهدی فضائلی

صبح نو

آیا کانال تهاتر مالی ایران- اروپا، اسم رمز عقب‌نشینی از کاهش تعهدات هسته‌ای است؟

اینستکس در ساعات پایانی

یادداشت علیرضا استادیان دکترای انقلاب اسلامی

همزمان با سفر شینزو آبه، نخست‌وزیر ژاپن، به کشورمان برای انتقال پیام ترامپ، برخی رسانه‌های اصلاح‌طلب با ذوق‌و‌شوق فراوان از این سفر و دستاوردهای احتمالی آن صحبت کردند و تیترهای برجسته صفحات آنان در استقبال از واسطه انتقال پیام آمریکا به ایران بود. گرچه این شوک درمانی کمتر اثربخش بود و نتیجه مشخص بود که منطق جمهوری اسلامی ایران درمقابل پیشنهاد مذاکره زیر سایه تهدید چه خواهد بود. 
نخست‌وزیر ژاپن در حالی ایران را ترک کرد که سفرش دستاورد بزرگی داشت: از یک سو، افزایش قدرت گفتمانی ایران اسلامی در میان افکار عمومی جهان و از سوی دیگر، تقویت خودباوری و غرور ملی در میان اقشار گوناگون ملت تحت‌تأثیر برخورد منطقی و حاکی از احترام، اما مقتدرانه و اصولی مقام معظم رهبری در دیدار با 
نخست‌وزیر ژاپن. 
دیدار مقام معظم رهبری با شینزو آبه چکیده‌ای از منطق دیپلماسی امام خمینی؟ره؟ مبتنی بر منطق مستخرج از حدیث نبوی؟ص؟ «اسلام یعلو و لایعلی علیه» و قاعده فقهی «نفی سبیل» به‌معنای ضرورت انسداد راه نفوذ و سلطه کفار بر مسلمانان بود. امام خمینی؟ره؟ در استنباط آموزه‌های سیاسی اسلام، قاعده فقهی نفی سبیل را از دو جنبه سلبی و ایجابی مورداهتمام قرار می‌دهند و در جنبه سلبی این قاعده به‌معنای نفی سلطه اجانب و اجازه‌ندادن به آنان برای مداخله و در جنبه ایجابی آن، به‌معنای بنیاد مثبتی است که سیاست منفی مزبور بر آن متکی است تا با تمهید سازو‌کارهای لازم، راه نفوذ اجانب در کشور مسدود شود.
برخورد همراه با احترام مقام معظم رهبری با نخست‌وزیر ژاپن براساس اصل احترام متقابل و روابط دوستانه است و اینکه رهبر معظم انقلاب قاطعانه وساطت ژاپن و هرگونه مذاکره مجدد با آمریکا را رد می‌کنند، حاکی از اصل «تولی و تبری» است که در اندیشه امام خمینی؟ره؟ موج می‌زند و ایشان هرگونه ارتباط با کشورهای استعما‌رگر و سلطه‌جو را نه‌تنها رد می‌کنند؛ بلکه قطع ارتباط را مبارک و دارای دستاوردهایی همچون قطع دست دشمن و عزت روزافزون می‌دانند.
منطق مقاومت که دستاورد داخلی آن شکوه و افتخار ملی در میان آحاد مردم و برونداد آن در صحنه دیپلماسی عمومی، انتقال پیام استقلال و مبارزه با کفر جهانی و امتداد مبارزه با امپریالیسم است، باردیگر اثبات کرد راهگشای ما در گام دوم انقلاب اسلامی است. منطق مقاومت موجب شده عنصر «استکبارستیزی» در هویت ملی ایران قوی‌تر از گذشته ظاهر شود و مردم بر انتخاب راه مقاومت درمقابل دست‌اندازی‌های نظام سلطه سیاسی و کارشکنی‌های دستگاه سیاست خارجی کشور آمریکا صحه بگذارند.
تغییر راهبرد کشورهای غربی، به‌ویژه آمریکا، هم درقبال منطق مقاومت ایران در حال رخ‌نمایی است. ترامپ که انتخابات سختی پیش روی خود خواهد داشت، به‌شدت به‌دنبال عکسی یادگاری با مسوولان ایرانی بود و هنوز درصدد است «برجام اوبامایی» را به «برجام ترامپی» تبدیل کند و این دستاورد را برگه برنده خود در عرصه سیاست خارجی قلمداد کند که در این راه از تهدید به نقض برجام شروع کرده و مراحلی همچون خروج از برجام، افزایش تحریم‌های اقتصادی، انتقال پیام مذاکره به ایران، مانور رسانه‌ای تبلیغاتی جنگ نظامی و.... را طی کرده که ایستادگی ایران مستأصلش کرده و او را به موضع‌گیری‌های متعدد و متکثر انداخته است. 
گاه از جنگ می‌گوید و ساعتی بعد درباره مذاکره توییت می‌کند و گاه از پیش‌شرط‌های چندگانه برای مذاکره می‌گوید و در نشست خبری دیگر، از مذاکره بدون پیش‌شرط صحبت و تحریم می‌کند. وی ایرانی‌ها را جنگ‌طلب معرفی می‌کند و در ساعتی دیگر بلوف می‌زند که برای حفظ جان 150 ایرانی دستور توقف حمله نظامی به ایران را داده است.
ایستادگی ملت ایران و گذر از فشارهای شدید روانی تحریم‌های اقتصادی آمریکا و هدف قراردادن هواپیمای فوق‌پیشرفته آمریکایی که به خطوط مرزی کشور تجاوز کرده بود و...، همه نشان‌دهنده تغییر معادلات به‌نفع ایران است. به‌عبارت‌دیگر، بررسی آرایش صحنه منطقه و بین‌الملل نشان‌دهنده دست برتر ایران در تغییر معادلات سیاسی و اقتصادی است و اینکه در گام نخست، آمریکا و در گام‌های بعدی، کشورهای غربی باید درمقابل اقدامات خویش پاسخگو باشند.
انتظارات برجامی محقق نشده و نبود به‌کارگیری مکانیسم‌های مالی و بانکی از سوی اتحادیه اروپا که یکی از اصلی‌ترین دلایل باقی‌ماندن ایران در معاهده برجام محسوب می‌شود، از دلایلی است که ایران برای حفظ عزت و منافع خویش، سیاست کاهش تعهدات برجامی را به‌صورت زمان‌بندی‌شده در ماه‌های گذشته اعلام کرده تا این کشورهای اروپایی باشند که برای حفظ ایران در برجام اقدامی عملی انجام دهند. 
خلاصه مواضع اعلامی ایران در ماه‌های گذشته در دیدارهای مختلف و با سطوح مختلف بازیگران کشورهای اروپایی، لزوم انجام اقدام‌های عملی برای حفظ برجام و تحقق وعده‌های عینی و عملیاتی بوده است.
در‌حالی‌که ایران به وعده دوم خود برای کاهش سطح تعهدات خویش در برجام نزدیک می‌شود، هفتم تیر و پس از پایان نشست کمیسیون ویژه برجام در وین، هلگا اشمید اعلام کرد اینستکس اجرایی‌ شده که شاید براساس اخبار منتشرشده قبلی و رفت‌وآمدهای بی‌نتیجه نمایندگان کشورهای اروپایی به ایران، کمتر کسی پیش‌بینی می‌کرد از درون نشست وین، نتیجه‌ای اعلام شود که چند ماه حاصل نشده بود.
فارغ از اینکه اینستکس چقدر می‌تواند راهگشای مسائل بانکی ما باشد و چقدر توانایی گشایش مالی را دارد و اینکه به غذا و دارو منحصر است یا خیر و آیا این مکانیسم مالی هم می‌تواند با تحریم آمریکا مواجه شود یا خیر که بررسی آن‌ها در این مقال نمی‌گنجد، سوال اصلی این است که ازنظر اجرایی، اینستکس واقعا در چه مرحله قرار دارد و منظور از اجرایی‌شدن آن، قابلیت اجرایی است یا فعلیت در اجرا؟ این‌ها سوالاتی است که باید دقیق‌تر موشکافی شود و عینیت تصمیم در مرحله اجرا محک بخورد.
آنچه در بیانیه پایانی کمیسیون ویژه برجام در وین مشهود است، توجه ویژه به «اراک» است که در گام دوم کاهش سطح تعهدات برجامی ایران نقش اساسی ایفا کرد. این نشانه‌ای قوی دال بر اصرار کشورهای اروپایی بر حفظ وضع موجود ایران در برجام است. سوال جدی این است که آیا این‌بار هم مثل گذشته کشورهای اروپایی در حال خریدن زمان به‌نفع خویش و دادن وعده‌های پوچ و توخالی و حرف‌درمانی هستند؟ آیا اینستکس این‌بار اسم رمز عقب‌نشینی از کاهش تعهدات هسته‌ای است یا خیر؟ البته، پاسخ به این پرسش‌ها بسیار فنی، دقیق و پیچیده است؛ اما نباید از تجربیات چند سال اخیر غافل شد و در تله سرعت کشورهای غربی افتاد. 
نباید فراموش کنیم اقدامات قاطعانه مسوولان ایرانی در حفظ حقوق ملت ایران در صحنه بین‌المللی می‌تواند موجب عقب‌نشینی کشورهای غربی شود. طرف‌های غربی باید بدانند ایران به‌تنهایی نمی‌تواند برجام را حفظ کند. ایران تعهدات برجامی خود را انجام داده و این‌بار اتحادیه اروپاست که باید وفاداری خود را به این پیمان اثبات کند؛ تعهداتی که نه‌فقط روی میز، بلکه در صحنه اجرایی باید راستی‌آزمایی شود.

captcha
شماره‌های پیشین