sobhe-no.ir
729
یکشنبه، ۰۲ تیر ۱۳۹۸
15
گفت‌وگوی‌«صبح‌نو»باکارگردان‌مستندجذاب«نبردامواج» درباره دستاوردهای پدافندی کشور

نمایش محرمانه‌ های دفاعی

مستند «نبرد امواج» به کارگردانی آقای وحید فرجی اخیرا روی آنتن تلویزیون رفته و نظرات مثبتی را به‌خود جلب کرده است.

خبر

صبح نو

گفت‌وگوی‌«صبح‌نو»باکارگردان‌مستندجذاب«نبردامواج» درباره دستاوردهای پدافندی کشور

نمایش محرمانه‌ های دفاعی

مستند «نبرد امواج» به کارگردانی آقای وحید فرجی اخیرا روی آنتن تلویزیون رفته و نظرات مثبتی را به‌خود جلب کرده است.

«نبرد امواج» مستندی است که به‌طور تفصیلی و علمی، اهمیت و کاربرد رادار و سامانه‌های پدافندی را بررسی می‌کند. بسیاری از موضوعات مطرح‌شده در این مستند برای اولین‌بار بیان می‌شوند. در «نبرد امواج» با روایتی جذاب به شکل‌گیری صنعت پدافند کشورمان پرداخته می‌شود. با وحید فرجی، کارگردان جوان این مستند، گفت‌وگو کرده‌ایم که درادامه می‌خوانید.
از شروع فعالیت حرفه‌ای‌تان بگویید. قبل از مستندسازی چه می‌کردید؟
به‌نوعی قدم‌به‌قدم وارد فضای مستندسازی شدم. ابتدا عکاسی، تصویربرداری و بعد تدوین را تجربه کردم و سپس، وارد مستندسازی مستقل شدم. کار در حوزه‌های عکاسی، تصویر و تدوین کمک زیادی به شروع کارم در مستند کرد. «جنگ پنهان» را در لبنان ساختم و سپس، سراغ «تولد در سرزمین سوخته» رفتم. بعد از این دو، مستند «خاطرات نارنجی» با موضوع جنگ ویتنام را ساختم. البته، در حوزه‌های فرهنگی و تاریخی هم کارهایی انجام داده‌ام. 
اصولا به‌دنبال سوژه‌های سخت می‌روید، درست است؟
بله، تا حدی همین‌طور است. معمولا به‌سمت سوژه‌هایی می‌روم که کمی سخت است و گهگاه دغدغه آدم‌های زیادی نیست. تمام کارهایی که ساخته‌ایم، به‌لحاظ تولید و لوکیشن پراکندگی زیادی داشت. 

«نبرد امواج» را در سال 96 ساختید؟
بله، حدود یک‌ونیم سال پیش ساخته شد؛ اما به‌دلیل برخی ملاحظات، به پخش نرسیده بود. همین الان هم که به پخش رسیده، یکی‌دو بخش مهم کار حذف شده است؛ یعنی با تمام ملاحظاتی که در زمان ساخت رعایت کردیم، بازهم در دقیقه 90 و قبل از پخش، با حذفیاتی روبه‌رو شدیم که به‌دلیل ملاحظات امنیتی بود. در فاصله زمانی تولید تا همین چند روز پیش، بارها برای پخش کار اقدام کردم که هربار به سرانجام نمی‌رسید. در ماه‌های اخیر، اتفاقات مختلفی در حوزه هوایی در منطقه رخ داد که زمینه را برای پخش «نبرد امواج» مهیا می‌کرد؛ اما انگار قسمت این بود که ماجرای اخیر سبب پخش کار شود. 
قاعدتا کار به سفارش نهادهای دفاعی بوده است؟
بله، چون به‌غیر از این حالت، ساخت «نبرد امواج» ممکن نبود. ساخت این مستند به «خانه مستند» پیشنهاد شد و نهایتا بنده انتخاب شدم. نهادهای دفاعی امکان دسترسی لازم به اماکن مرتبط را ایجاد کردند. ما در نقاط مختلف کشور تصویربرداری و تولید داشتیم. با دوربین به جاهایی رفتیم که تا‌به‌حال کسی به آن‌ها وارد نشده و محرمانه است. با اصرار ما و توجیه دوستان درباره منافع تولید این مستند توانستیم به برخی نقاط خاص برویم. البته با همه این توجیهات بازهم ملاحظات حفاظتی بسیار زیادی وجود داشت. اصلا کار راحتی نبود و نزدیک یک سال درگیر تولید این مستند شدیم و با آدم‌های آکادمیک، نظامی، جوانان و... نشست برگزار و گفت‌وگو کردیم. 
برای روایت این مستند از بین چه فرم‌هایی
 به فرم فعلی رسیدید؟
خُب، نخستین جنبه این بود که دوستان درباره مسائل فنی ما را توجیه کردند و برخی اماکن خاص را به ما نشان دادند؛ اما همه این‌ها تکه‌های پراکنده‌ای از یک پازل بود. آن‌ها صرفا موضوع را از جنبه تکنیکی روایت می‌کردند که این جنبه لزوما برای مخاطب جذاب نیست. مجبور بودیم مسائل تکنیکی را به ساده‌ترین زبان ممکن بیان کنیم؛ مثلا باید برای توضیح کارکرد رادار، آن را با نمونه‌اش در طبیعت یعنی خفاش مثال می‌زدیم. این ساده‌ترین زبان ممکن است؛ ولی کار بسیار سختی بود. درضمن، یک خط اصلی داستان داشتیم که تا آخر کار وجود داشت؛ اما در‌عین‌حال قصه‌های فرعی را هم مرور می‌کردیم؛ یعنی باید هر دو این‌ها را به‌درستی روایت می‌کردیم. 
برای همین به‌سراغ عقبه تاریخی در دنیا رفتید؟
بله، مستند ما درباره صنعت پدافند هوایی ایران است؛ اما به جنگ جهانی دوم، طبیعت و انقلاب هم ورود می‌کنیم. چینش همه این‌ها درکنارهم کار سختی بود. چند نمونه فیلم خارجی را هم دیدیم و کم‌کم در سیر منطقی این روایت شکل گرفت. 
شخصا به‌عنوان یک مستندساز وقتی به دل صنعت پدافند وارد شدید، چه تصور جدیدی درباره آن پیدا کردید؟
راستش زمین تا آسمان فرق دارد. درواقع تا قبل از «نبرد امواج» هیچ‌ اطلاعاتی درباره پدافند نداشتیم. یکی از دلایلی که گاهی در جامعه می‌شنویم «چرا باید برای صنعت دفاعی هزینه کنیم؟» همین ناآگاهی است. مردم کارکردش را نمی‌دانند. نمی‌دانیم این صنعت دفاعی حتی در حوزه‌های دیگر مانند صنعت، شغل، بهداشت و... کارکردهای زیادی دارد. وقتی مشغول ضبط کار بودیم، از این همه اتفاق بزرگ رخ‌داده حیرت کردیم. 
این عظمت شما را برای تولید مستند نگران نمی‌کرد؟
این بزرگیِ موضوع گاهی باعث نگرانی ما می‌شد. در مقطعی گمان کردم تولید این مستند شدنی نیست. یکی از دلایل همان پیچیدگی‌های تکنیکی پدافند و سختی روایت و دلیل دیگر محدودیت‌های امنیتی بود؛ یعنی از چند نظر در معذوریت بودیم. به جایی رسیدیم که می‌خواستم کار را نسازم؛ اما با اصرار دوستان بالاخره کار را پیش بردیم. 
ساخت مستندهای دیگری مثل «نبرد امواج» که دستاوردهای دفاعی کشور را نشان دهد، برای امروز جامعه لازم نیست؟
در همه‌جای دنیا برای تحقیق‌و‌توسعه صنایع نظامی هزینه‌های زیادی می‌شود. در پدافند هوایی این تحقیقات در مرتبه بالایی انجام می‌شود و هزینه زیادی دارد؛ زیرا این صنعت ترکیبی از علوم مختلف مخابرات، مکانیک ریاضیات و کامپیوتر است. این‌ها در لبه تکنولوژی حرکت می‌کنند. حالا سرریز پیشرفت این علوم می‌تواند در صنایع دیگر استفاده شود. مهم‌ترین جنبه این پیشرفت‌ها به‌جز خودکفایی بخش دفاعی، پخش سرریز این پیشرفت‌ها در دیگر صنایع است. مدام می‌شنویم که با وجود تکنولوژی ساخت موشک‌های مدرن، چرا هنوز در خودروسازی مشکل داریم. این سوال کاملا بجاست. باید این سوال را از صنعت خودروسازی پرسید که چرا با متخصصان بخش دفاعی همکاری نمی‌کنند؟ یادمان نرود بزرگ‌ترین تحریم‌های اعمال‌شده بر کشورمان مربوط به صنایع دفاعی است. وقتی بخش دفاعی ما با وجود این‌همه محدودیت و تحریم به چنان پیشرفتی رسیده، قطعا صنایع دیگر هم امکان رشد دارند. البته، لازمه این کار وجود عزم و اراده است.

captcha
شماره‌های پیشین