728
شنبه، ۰۱ تیر ۱۳۹۸
11
روایت رسانه ای ایران از هدف قراردادن پهپاد متجاوز آمریکایی را بررسی کرده‌ایم

موشک رسانه‌

بامداد پنجشنبه، سواحل خلیج‌فارس در معرض اتفاقات مهمی بود. از نخستین دقایق بامداد تا هنگامه اذان صبح، پدافند هوایی کشورمان اتفاق مهمی را رقم زد. بنا به اعلام رسمی روابط عمومی کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی «در ساعت 4:05 بامداد در حالی که هواپیمایی متجاوز وارد فضای سرزمینی کشورمان شده بود، توسط پدافند نیروی هوافضای سپاه مورد هدف قرار گرفت و سرنگون شد.» تا اینجا خیلی به حوزه فرهنگی ارتباطی پیدا نمی‌کند و ما هم قصد ورود به این مسائل را نداریم، ولی ذکر چند مورد سابقه ضروری است.

سعید تشکری: داستان‌نویس، بازتولیدکننده‌ زیستگاه است

صبح نو

روایت رسانه ای ایران از هدف قراردادن پهپاد متجاوز آمریکایی را بررسی کرده‌ایم

موشک رسانه‌

بامداد پنجشنبه، سواحل خلیج‌فارس در معرض اتفاقات مهمی بود. از نخستین دقایق بامداد تا هنگامه اذان صبح، پدافند هوایی کشورمان اتفاق مهمی را رقم زد. بنا به اعلام رسمی روابط عمومی کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی «در ساعت 4:05 بامداد در حالی که هواپیمایی متجاوز وارد فضای سرزمینی کشورمان شده بود، توسط پدافند نیروی هوافضای سپاه مورد هدف قرار گرفت و سرنگون شد.» تا اینجا خیلی به حوزه فرهنگی ارتباطی پیدا نمی‌کند و ما هم قصد ورود به این مسائل را نداریم، ولی ذکر چند مورد سابقه ضروری است.

اواخر شهریور سال 1395 بود که وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد ایران دو جنگنده این کشور در خلیج‌فارس را تهدید به سرنگونی کرده است. وزارت دفاع آمریکا گفته این دو جنگنده در شمال خلیج‌فارس در ۲۰ کیلومتری سواحل ایران بین آبراه هرمز و خلیج عمان و در منطقه هوایی بین‌المللی اما نزدیک به آسمان ایران در حال پرواز بودند. نیروهای نظامی ایران ابتدا یک پیام رادیویی به هر دو جت فرستاده و به آن‌ها اخطار داده‌ که مسیر خود را تغییر دهند و وارد حریم هوایی ایران نشوند وگرنه با خطر شلیک و سقوط روبه‌رو خواهند بود. به گزارش شبکه فاکس‌نیوز به نقل از مقامات ارتش آمریکا، پس از اخطار ایران، تصمیم گرفته شد که این دو جنگنده بدون توجه به اخطار ایران به مسیر خود در خط هوایی بین‌المللی، ولی نزدیک به حریم هوایی ایران ادامه دهند. یک مقام ارتش آمریکا در پاسخ به این پرسش که چرا این دو جت نزدیک ایران در حال پرواز بوده‌اند به فاکس‌نیوز گفته: «ما می‌خواستیم واکنش ایرانیان را بسنجیم.» خب همان‌طور که خواندید، این یک روایت آمریکایی از ماجرایی بود که میان نیروهای نظامی ایران و آمریکا در خلیج‌فارس اتفاق افتاد و از طرف آمریکا هم اطلاع‌رسانی شد و رسانه‌های بین‌المللی نیز به انتشار روایت آمریکایی استناد کرده و درباره آن، خبر و تحلیل منتشر کردند. در تمام جست‌وجوها، خبری از روایت ایرانی ماجرا نیست و ما نمی‌دانیم چه اتفاقی حادث شده که نیروهای نظامی ایران به پرنده‌های آمریکا در خلیج‌فارس اخطار سرنگونی دادند. یک هفته قبل از این ماجرا باز هم ایران و آمریکا در خلیج‌فارس یک یقه‌گیری کوچک داشته‌اند، ولی خبر آن بازهم توسط طرف آمریکایی به این شکل منتشر شد: وزارت دفاع آمریکا به خبرگزاری رویترز اطلاع داد که شناورهای نظامی ایران و شناورهای آمریکا در آب‌های جنوبی ایران رودررو شده‌اند.
خب به ماجرای اسقاط پرنده جاسوسی گران‌قیمت آمریکایی برگردیم. بنا بر اطلاعیه سپاه، این هواپیما در ساعت 4:05 صبح مورد هدف قرار گرفته است و بعد از دو ساعت، ایران خبر هدف قراردادن آن را اعلام کرد. این خبر در ساعت 6:20 روز پنجشنبه، 30 خرداد روی سایت سپاه‌نیوز قرار گرفت و به سرعت به خبر اول رسانه‌های منطقه و جهان تبدیل شد. هنوز آمریکایی‌ها در حال بررسی اوضاع بودند که ایران دست بالا را گرفت و این خبر را اعلام کرد. این یعنی الان آمریکایی‌ها باید به آن واکنش نشان می‌دادند. واکنش آمریکایی‌ها هم جالب بود؛ از انکار ماجرا به تأیید و سپس به تحریف اتفاق پرداختند که خب امری طبیعی بود. تا ساعت‌ها بعد از خبر اعلام اسقاط این پرنده جاسوسی، آمریکایی‌ها سعی می‌کردند فضا را مغشوش کنند. حالا باید مرحله بعدی عملیات رسانه‌ای اجرا می‌شد. در این مرحله، محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان وارد عمل شد و ضمن محکومیت ورود پرنده جاسوسی آمریکا و اعلام شکایت ایران از آمریکا، مختصات هدف قرار دادن و سقوط پهپاد گلوبال هاوک را منتشر کرد. در این مرحله، باز هم ایران ابتکار رسانه‌ای را در دست داشت و مقامات رسمی طبق یک سناریوی منظم به اعلام موضع می‌پرداختند و با هر اعلام موضع باز هم این روایت ایرانی بود که در صدر اخبار جهان قرار می‌گرفت و مقامات آمریکایی را مجبور به واکنش می‌کرد. بعد از اینکه آمریکایی‌ها ادعاهای خود را مبنی بر عدم‌ورود این پرنده به خاک ایران تکرار می‌کردند، محمدجواد ظریف در یک توییت دیگر، مختصات پرواز این هواپیما را هم اعلام کرد. او در توییتر خود نوشت: «در ساعت 14:00 پهپاد ایالات متحده از امارات متحده عربی به حالت مخفی بلند شد و حریم هوایی ایران را نقض کرد. در ساعت 4:45 در مختصات 25°59'43 شمالی 57°02'25شرقی و در نزدیکی کوه مبارک آماج قرار داده شد. ما قطعات پهپاد نظامی ایالات متحده را در آب‌های سرزمینی خودمان (جایی که به آن شلیک کردیم) جمع‌آوری کردیم.» 
تا اینجای ماجرا رسانه‌های جهان دریافتند هر خبری هست از سوی ایران است و آنچه از سوی آمریکایی‌ها اعلام می‌شود را خیلی نباید جدی گرفت. بعد ازاینکه جواد ظریف اعلام کرد ایران قطعات این پهپاد را جمع کرده است، باید منتظر می‌ماندیم که خبری جدید از سوی ایران اعلام شود؛ خبری که در چند سال اخیر به شیوه اعلان آن هم عادت کرده بودیم. یادمان هست وقتی خبر شلیک موشک به مواضع داعش اعلام شد، چند ساعت بعد فیلم و گزارش پرتاب این موشک‌ها هم به صورت رسمی اعلام شد. ایران بعد از اینکه ابتدا فیلم مسیر پرواز پهپاد آمریکایی را از شبکه انگلیسی‌زبان« پرس‌تی‌وی» و بعد رسا‌نه‌های داخلی پخش کرد، در شامگاه پنجشنبه و درحالی‌که همگان منتظر یک بمب خبری بودند، سپاه نخستین ویدئو از هدف قرار گرفتن پهپاد آمریکایی RQ-۴ (یا MQ-۴C) توسط سامانه سوم خرداد را منتشر کرد. باز هم جریان رسانه‌ای از سوی ایران هدایت می‌شد. انتشار این فیلم نشان داد که علاوه بر آمادگی نیروهای نظامی و پدافندی ایران، سیستم رسانه‌ای و تبلیغاتی آن در کنار یکدیگر در آمادگی کامل قرار دارند و حالا که نیروی نظامی شهد شیرینی مقهور کردن دشمن در فضای رسانه‌ای را چشیده است، دیگر در انتشار این اخبار که در ایجاد شور و شعف افکار عمومی نتیجه‌ای شگفت‌انگیز دارد، تعلل نمی‌کند و این‌چنین است که باز هم طرف آمریکایی مجبور است درباره آنچه ایران درباره آن صحبت می‌کند، نظر بدهد و در واقع واکنش منفعلانه نشان بدهد. 
اما هنوز بازی تمام نشده است. افسار رسانه‌ای ماجرا همچنان در دست ایران است. در حالی‌که رسانه‌های بین‌المللی در یک فضاسازی کاذب درباره جلسه ترامپ با وزرایش در کاخ سفید برای واکنش به این مسأله مشغول بودند، سردار امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه به همراه بقایای جمع‌آوری‌شده این پهپاد 
چند میلیون دلاری گران‌قیمت و در یک ارتباط زنده با بخش خبری ساعت 14 به تشریح آنچه اتفاق افتاد، پرداخت. کمی قبل از آن هم روابط عمومی کل سپاه در اطلاعیه‌ای دوباره جزئیات این عملیات را اعلام کرد. آخرین مرحله اعلام مواضع مربوط به سخنگوی سپاه بود که گفت ایران می‌توانسته دیگر هواپیمای جاسوسی آمریکا با 35 سرنشین را هم ساقط کند، ولی از این کار خودداری کرده است. یک سور دیگر هم زده شد. پازل رسانه‌ای دیگر تکمیل شده است؛ یک اجرای بی‌نقص از شروع تا پایان از سوی نیروی نظامی کشور که به‌درستی از رسانه برای بیان مواضع خود استفاده می‌کند و حالا دیگر توان نظامی کشور در رسانه‌ها به خوبی نشان داده می‌شود. دیگر برای بیان قدرتمندی خود و حتی اعلام عملیات‌های خود، نیازمند رسانه‌های دیگر نیستیم و آنچه اعلام می‌کنیم به سرعت راه خود را در رسانه‌های بین‌المللی پیدا می‌کند.
 

captcha
شماره‌های پیشین