724
یکشنبه، ۲۶ خرداد ۱۳۹۸
15
در جست‌وجوی انحصار به سراغ مدیر سایت فروش بلیت کنسرت «خواننده معترض» رفتیم | کریمی‌تبار: بلیت‌های جشنواره را پیش‌خرید کردند تا فروش بلیت منحصر به آنان باشد!

نظارت دولتی، تنها راهکار

ماجرای انحصار در فروش بلیت کنسرت همچنان به سردمداری یکی از خوانندگان بنام کشور ادامه دارد. از آن جا که خطر انحصار در هر بازاری، خطری غیرقابل چشم‌پوشی است خصوصا اگر به حوزه فرهنگ و هنر راه بیابد، این سوژه را دنبال کردیم. این بار به سراغ سایتی رفتیم که میزبان فروش بلیت‌ کنسرت‌های خواننده معترض است.

صبح نو

در جست‌وجوی انحصار به سراغ مدیر سایت فروش بلیت کنسرت «خواننده معترض» رفتیم | کریمی‌تبار: بلیت‌های جشنواره را پیش‌خرید کردند تا فروش بلیت منحصر به آنان باشد!

نظارت دولتی، تنها راهکار

ماجرای انحصار در فروش بلیت کنسرت همچنان به سردمداری یکی از خوانندگان بنام کشور ادامه دارد. از آن جا که خطر انحصار در هر بازاری، خطری غیرقابل چشم‌پوشی است خصوصا اگر به حوزه فرهنگ و هنر راه بیابد، این سوژه را دنبال کردیم. این بار به سراغ سایتی رفتیم که میزبان فروش بلیت‌ کنسرت‌های خواننده معترض است.

بخش معرفی سایت تیکوک این‌طور درباره خودش توضیح می‌دهد که «وب‌سایت فروش آنلاین بلیت تیکوک، یکی از زیر مجموعه‌های موسسه فرهنگی هنری نشر موسیقی کوک به مدیریت رضا کریمی‌تبار  در ابتدای سال ۱۳۹۷ به‌طور رسمی آغاز به کار کرد.» سایتی که اگرچه با فروش بلیت کنسرت‌های «محمد معتمدی» شناخته می‌شود اما کنسرت‌های «گروه گره»، «گروه منهای یک» و «میلاد درخشانی» را نیز در حدود یک سال فعالیت خود، در کارنامه‌اش ثبت کرده است. کریمی‌تبار نیز در تکمیل چگونگی آغاز کار تیکوک می‌گوید: «سایت تیکوک به‌طور رسمی از خردادماه سال گذشته و با شروع جام جهانی، آغاز به کار کرد و میزبان فروش بلیت‌های پخش مستقیم فوتبال بود.» او البته حرفه اصلی خود را موسیقی می‌داند و درباره دلیل این که چرا کار خود را از فوتبال شروع کرده، می‌گوید: «از آن جا که مدیرعامل موسسه فرهنگی هنری نشر موسیقی کوک هستم، فوتبال را بیشتر برای آزمایش سایت انتخاب کردم تا در مرحله آزمایش سایت، به هیچ هنرمندی آسیب نرسد.»

ریسک حضور در بازار پررقیب
اما اقبال به بازار فروش آنلاین خدمات هنری خصوصاً در زمینه سینما، تئاتر و کنسرت، چند سالی است که بسیار رونق گرفته و سرمایه‌گذاران در این حوزه، فارغ از وجود رقبای قدیمی و آشنا به فراز و نشیب بازار، ریسک ورود به این حوزه را با آغوش باز می‌پذیرند. این مسأله را می‌توان نشانه‌ای از سوددهی این حوزه دانست. مدیر سایت تیکوک نیز ضمن ابراز رضایت از میزان درآمدزایی بازار فروش آنلاین بلیت کنسرت، در پاسخ به سوالی درباره میزان رشد درآمد تیکوک ظرف یک سال گذشته اذعان می‌کند: «درخصوص رشد درآمد فعلاً برای اعلام نظر زود است چون ما برای درآمدزایی، برنامه‌ریزی بلند مدتی داریم.» کریمی‌تبار درباره ظرفیت‌های اقتصادی این بازار و اهداف لازم برای جهت‌دهی سرمایه‌ها اضافه می‌کند: «هر بازاری، یک ظرفیتی دارد. ما باید ببینیم چه نوع سرمایه‌گذاری
 مد نظر است.» با این حال او معتقد است که «با توجه به وضع موجود، در‌حال‌حاضر خود فضای موسیقی احتیاج بیشتری به سرمایه‌گذاری دارد تا خدمات آنلاین آن.» این مسأله به خودی خود نشان می‌دهد که تا چه اندازه نهادهای مسوول می‌توانند در جهت‌دهی سرمایه‌ها به سمت بخش‌های ضروری‌تر، تاثیرگذار باشند.

تأیید مجدد انحصار در بلیت‌فروشی کنسرت
رقابت در زمینه‌های اقتصادی برای هر کسب‌وکاری می‌تواند چالش‌های جدی را به همراه داشته باشد اما مدیر نشر موسیقی کوک معتقد است که «رقابت سالم، لذت‌بخش است» و در‌حال‌حاضر نیز در بازار فروش آنلاین بلیت هر کسی جایگاه خود را دارد و به اندازه فعالیتش درآمد کسب می‌کند. با این حال کریمی‌تبار، وجود انحصار را آسیب‌های مهم رقابت در بازار اقتصاد هنر دانسته و تصریح می‌کند: «انحصار در همه بازارهای مختلف می‌تواند وجود داشته باشد و بالطبع در بازار فروش آنلاین بلیت کنسرت و تئاتر هم همین‌طور است و طبیعتاً هر جا هم که انحصار باشد فساد هم هست.» این دومین باری است که یکی دیگر از فعالان این حوزه کسب‌وکار فرهنگی، بر وجود انحصار در عرصه فروش آنلاین بلیت کنسرت تاکید می‌کند چنان در گفت‌وگوی هفته گذشته «صبح‌نو» آقای عمروآبادی، مدیر تیوال نیز بر وجود انحصار در این بازار صحه گذاشت. کریمی‌تبار اما با یک مثال سازوکار آن چه را که انحصار می‌خواند، بیشتر توضیح می‌دهد: «به‌طور کلی انحصار یعنی «مال خود کردن بازار». اما چگونه می‌شود بازار را مال خود کرد؟ با سرمایه! این بدان معناست که حتی اگر کسی هم در بازار خدمات بهتری ارائه دهد در صورتی که سرمایه کمتری داشته باشد، مغلوب سرمایه رقبای انحصارطلب می‌شود. برای مثال یک مشتری ترجیح می‌دهد از خدمات یک بانک قدیمی و نام‌دار که نخستین بانک ایران است، استفاده کند یا از خدمات بانکی که جدیداً افتتاح شده و مثلاً تمام سیستمش با بانکداری جهانی مطابقت دارد، بهره ببرد؟ بنابراین معیار مشتری خدمات است و این مسأله، باید برای گروه‌های فعال در این زمینه جا بیفتد که برای مخاطب، خدمات و راحتی از استفاده سایت مهم است و نه قدمت آن!» اظهارات کریمی‌تبار دال بر آن است که انحصار به نوعی در دست بخشی از فعالانی است که از دیگران قدیمی‌ترند. 

رانت، لابی و بازی کثیف
مسوول فروش بلیت کنسرت‌های محمد معتمدی، در پاسخ به این ابهام که اگر معیار خدمات است، چطور می‌توان ادعا کرد که یک سایت انحصار را به‌دست دارد، تأیید می‌کند که طبعاً هر سایتی که خدمات بهتری ارائه دهد لایق کار کردن بیشتر است، اما در ادامه می‌افزاید: «این بهتر بودن بدان معنا نیست که الزاماً آن سایت، محق باشد که تمام انحصار بازار را متعلق به خودش بداند چرا که پشت این انحصار، تعطیلی سایر سایت‌ها و فسادهای مالی بیشتر است.» وی همچنین درباره اینکه چطور ادعای وجود انحصار با فعالیت سایت‌های مختلف در زمینه فروش آنلاین بلیت کنسرت، جمع‌پذیر است اضافه می‌کند: «ایجاد انحصار مستلزم چند اتفاق است: یکی رانت و لابی و دیگری بازی کثیف. تکلیف مورد اول کاملاً روشن است و حل آن مشروط بر نظارت نهادهای ذی‌صلاح است. اما در خصوص مورد دوم -که در بازار ما هم کم نیست- حمایت دولت، موضوع اثرگذاری است. مثلاً چرا باید فروش بلیت تمام جشنواره‌های موسیقی ما طی یک سال به یک سایت سپرده شود؟ اتفاقی که برای جشنواره تئاتر و سینما هم می‌افتد. بنابراین خود دولت هم در ایجاد این انحصار بی‌تقصیر نبوده است.» این دعاوی از یک‌سو تلویحاً آدرس مشخص‌تری را از انحصارطلبان فروش بلیت کنسرت‌ها نشان می‌دهد و از سوی دیگر وجود رقبا را مستلزم از بین رفتن انحصار نمی‌داند بلکه همکاری خاص و ویژه نهادهای دولتی را در فقدان شفافیت، مایه رشد انحصار معرفی می‌کند. مدیر تیکوک در تکمیل استدلال خود برای هشدار نسبت به تبعات انحصار، از خطرات و مشکلاتی پیش روی سرورها می‌گوید: «کمترین مسأله انحصار آن است که مثلاً اگر سایتی همچون سینماتیکت که انحصار فروش تمام سینماها و تئاترها را در دست دارد، روزی دچار مشکلی اساسی در سِرورش بشود آیا باید تمام سینماهای کشور تعطیل شود؟!» او به کنایه بر تبعات این انحصار نیز تصریح می‌کند: «تقریباً دیگر دارد باب می‌شود که اول سینماتیکت محلی را برای نصب دستگاه صدور بلیتش انتخاب می‌کند و سپس عده‌ای می‌آیند و کنار آن دستگاه یک پردیس سینمایی می‌سازند!»

فقدان نظارت در روابط اقتصادی فعالیت‌های هنری
اما راهکار از میان بردن انحصار، حتی در زمانی که مدیران و مسوولان این حوزه، اراده انجامش را داشته باشند چالش مهمی است که ورود دولت به حل این معضل یا واگذاری آن به سازوکار صنفی همواره یکی از نخستین این دست‌اندازهاست. کریمی‌تبار در تبیین راهکار از بین بردن این انحصارها اظهار می‌کند: «یکی از راه حل‌ها می‌تواند محدودیت در تعداد فروش برنامه یا محدودیت در سقف گردش مالی باشد. دسته‌بندی برنامه‌ها و پخش کردن آن‌ها میان سایت‌های مختلف یا تقسیم‌بندی سالن‌ها هم می‌تواند در از بین بردن انحصار مؤثر باشد.» او همچنین صراحتاً اعلام می‌کند که به سازوکار صنفی نه اعتقادی دارد و نه امیدی و علت آن را هم این‌طور عنوان می‌کند که «موسیقی در شرایط فعلی کشور، بی‌سرپرست‌ترین شغل است!» وی راهکار مزایده را نیز به دلیل وجود لابی مؤثر ندانسته و اضافه می‌کند: «در مزایده، کسی برنده است که لابی بهتری دارد و این موضوع، دولتی و خصوصی هم ندارد. چرا که اصلاً نظارتی نیست.» کریمی‌تبار هر راهکاری را در فقدان نظارت، بی‌تأثیر ارزیابی می‌کند و می‌پرسد: «وزارت ارشاد برای برگزاری جشنواره موسیقی از دولت بودجه می‌گیرد بعد چرا من به‌عنوان صاحب یک سایت باید قبل شروع بلیت‌فروشی، پول بلیت‌ها را به وزارت ارشاد بدهم تا خودم پیش‌خرید کنم که فروش بلیت تنها روی سایت من قرار بگیرد؟! طبیعتاً اگر جشنواره دولتی است نباید چنین اتفاقی بیفتد!» فقدان نظارت در روابط مالی و اقتصادی حول و حوش فعالیت‌های هنری خصوصاً در عرصه‌های آنلاین فروش بلیت، از جمله علل رشد انحصار در این حوزه است و در نبود شفافیت، این انحصار به مرور به فربه شدن صاحبان سرمایه‌های ناپاک و تغییر قواعد و سازوکارها به سمت نامطلوب دامن می‌زند. بنابراین به نظر می‌رسد هر روز که می‌گذرد حل این مشکل سخت‌تر خواهد شد.

captcha
شماره‌های پیشین