719
یکشنبه، ۱۹ خرداد ۱۳۹۸
5
200 نفر سودانی در یک هفته اخیر کشته شدند

آشوب در خارطوم

هرچند عمرالبشیر پس از سه دهه قدرت در سودان و با اعتراض‌های مردمی و کودتای نظامیان ساقط شد، کشورهایی که به‌دنبال منافع استعماری و مادی خود هستند، سودان را به‌سمت آشوب پیش می‌برند تا مگر به بهره‌برداری‌های استراتژیک خود از این کشور سوق‌الجیشی در قاره آفریقا دست یابند.

خبر

صبح نو

200 نفر سودانی در یک هفته اخیر کشته شدند

آشوب در خارطوم

هرچند عمرالبشیر پس از سه دهه قدرت در سودان و با اعتراض‌های مردمی و کودتای نظامیان ساقط شد، کشورهایی که به‌دنبال منافع استعماری و مادی خود هستند، سودان را به‌سمت آشوب پیش می‌برند تا مگر به بهره‌برداری‌های استراتژیک خود از این کشور سوق‌الجیشی در قاره آفریقا دست یابند.

اوایل سال 90 بود که در مراسمی، استقلال کشور جدید سودان جنوبی به پایتختی «جوبا» شکل گرفت و اعلامیه استقلال این کشور در حضور بان کی‌مون، دبیرکل وقت سازمان ملل متحد و عمرالبشیر، رییس‌جمهوری سودان و دیگر رهبران کشورهای آفریقایی و ده‌هاهزار نفر از مردم خوانده شد که برای شرکت در این مراسم به جوبا آمده بودند تا جنگ‌های داخلی، بحران قحطی و گرسنگی این کشور فقیر در قاره سیاه پایان یابد. بااین‌حال، این موضوعات پایان نیافت که هیچ، بلکه کشورهای استعمارگر چشم طمع بیشتری به منابع معدنی و طبیعی، زمین‌های زراعی، آب‌های نیل، چاه‌های نفت و انرژی خارطوم از خود نشان دادند، تا آنجا که روابط سیاسی این کشور را با دنیای عرب و دیگر کشورهای آفریقایی تیره‌و‌تار کردند و عمرالبشیر پس از سه دهه قدرت ساقط شد و با تقسیم کشورش به دو بخش شمالی و جنوبی، تنها توانست هشت سال به حکومتش ادامه دهد.
اکنون و با گذشت نزدیک به یک دهه از شکل‌گیری سودان جنوبی و شمالی، کشورهای به‌ظاهر عدالت‌خواه و حامی سودان (عربستان و امارات) این کشور را در تنگناهای جدید قرار دادند و با ایجاد آشوب‌های سیاسی جدید در این کشور تلاش‌ می‌کنند به منافع بیشتری از این کشور 
پر از منابع طبیعی و استراتژیک به‌دست آورند.

سودان دروازه کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس به قاره آفریقا
سودان که از آن به‌عنوان دروازه‌ای برای اعراب حاشیه خلیج‌فارس به‌سوی آفریقا نام می‌برند، قرارگرفتن در دریای سرخ و باب‌المندب موقعیت استراتژیک بسیار خاصی برای این کشور فراهم کرده و آن را به پلی استراتژیک میان کشورهای خلیج‌فارس و آفریقا تبدیل کرده است. ازاین‌رو، ریاض و ابوظبی می‌کوشند احاطه و نفوذ سیاسی بیشتری بر این کشور آفریقایی داشته باشند. این موضوع بارها با اعتراض مردم این کشور آفریقایی روبه‌رو شد و آنان دخالت‌نکردن عربستان و امارات در امور داخلی کشورشان را خواستار شدند. افزون‌براین، در نشست هفته گذشته مکه، ریاض میزبان عبدالفتاح البرهان، رییس شورای نظامی انتقالی سودان، به‌عنوان عالی‌ترین مقام این کشور، در اجلاس سران اسلامی و سران عرب شد. در نشست مذکور، البرهان با مقام‌های سعودی ازجمله محمد بن‌سلمان، ولی‌عهد سعودی، دیدار کرد. 
سودان در کمتر از دو ماه از پایان سه دهه حکمرانی عمرالبشیر، شاهد آشوبی شده که بخشی از آن نتیجه دخالت خارجی است و بیشتر تحلیلگران معتقدند دخالت‌های عربستان و امارات به چنین آشوب‌هایی در این کشور منجر شده است؛ آشوبی که تاکنون نزدیک به 200 کشته برجا گذاشته است.
عمرالبشیر، رییس‌جمهوری سابق سودان، ۲۲فروردین در پی گسترش اعتراض‌های مردمی به نابسامانی اوضاع اقتصادی، با دخالت ارتش برکنار شد و پس‌از‌آن، شورای نظامی به‌رهبری عبدالفتاح البرهان، قدرت را به‌دست گرفت؛ شورایی که عربستان سعودی، امارات و مصر از آن حمایت کردند. معترضان خواستار آن شدند که این شورای نظامی قدرت را به دولتی مدنی تحویل دهد؛ چراکه با ماندن این شورا، چیزی تغییر نکرده بود؛ به‌همین‌دلیل، به تحصن خود درمقابل مقر فرماندهی ارتش در خارطوم ادامه دادند و همزمان مشغول مذاکره با این شورا بودند. دوشنبه گذشته و سه روز پس از اجلاس مکه، نیروهای امنیتی سودان با حمله به میدان محل تحصن معترضان، بیش از ده‌ها نفر را کشتند. پنجشنبه گذشته، سه روز پس از حادثه، کمیته پزشکان سودان آمار کشته‌ها را 108 نفر اعلام کرد؛ حال‌آنکه وزارت بهداشت سودان این آمار را 46 نفر اعلام کرده بود.
آشوب در خارطوم
شبکه «الجزیره» به‌نقل از فردی موسوم به عبدالباقی بدرالدین ابوهاله که گفته می‌شود عضو تحصن‌کنندگان در خارطوم و از شاهدان کشتار میدان تحصن بوده، آمار کشته‌ها را بیش از 500 نفر اعلام کرد. او گفت با آنکه فریاد می‌زده‌اند «مسالمت‌آمیز، مسالمت‌آمیز»، نیروهای مسلح با چوب و سلاح به آنان حمله کرده و شماری را به گلوله بسته و اجساد کشته‌ها را در رود نیل ریخته‌اند. 
محمد حمدان دقلو معروف به «حمیدتی»، جانشین رییس شورای نظامی انتقالی سودان، از حمله به میدان تحصن و شکستن اعتصاب معترضان دفاع کرد؛ اما مسوولیت این کشتار را برعهده نگرفت و آن را کار عناصر نفوذی در صفوف معترضان دانست و اعلام کرد اجازه نمی‌دهد کشور به آشوب کشیده شود. 

ورود اتیوپی برای میانجیگری
از همان روز حمله به میدان تحصن، معترضان هرگونه تماس و مذاکره با شورای انتقالی را قطع کردند و خواستار انحلال شورا شدند. اتیوپی با ورود به سودان، مشغول میانجیگری میان طرفین در سودان است. معارضان با میانجیگری اتیوپی موافقت کردند و یکی از شروط آنان اذعان شورای نظامی به قتل معترصان در روز دوشنبه گذشته و آغاز تحقیقات بین‌المللی و آزادی زندانیان سیاسی است.  گفتنی است ابی احمد، نخست‌وزیر اتیوپی، روز جمعه وارد خارطوم شد و به دیدار سران معارض و سران شورای انتقالی رفت. وی بلافاصله پس از این دیدارها، «انتقال دموکراتیک قدرت» در سودان را خواستار شد. معارضان می‌گویند محمد عصمت، از اعضای گروه مذاکره‌کننده معارضان، بعد از گفت‌وگو با ابی احمد بازداشت شده است.

تعلیق سودان از اتحادیه آفریقا
هم‌زمان با سفر نخست‌وزیر اتیوپی به خارطوم، اتحادیه آفریقا که چندبار به شورای انتقالی هشدار داده بود سریع‌تر قدرت را به غیرنظامی‌ها تحویل دهد، سرانجام عضویت سودان در این اتحادیه را تعلیق کرد. 
دراین‌بین، به‌تازگی اتحادیه آفریقا با تعلیق عضویت سودان در این اتحادیه، سعی کرده از این موقعیت به‌عنوان اهرم فشاری علیه شورای نظامی استفاده کند؛ اقدامی که با استقبال اکثر کشورهای غربی رو‌به‌رو شد.
اتیوپی در‌این‌زمینه ابتکار عمل را به‌دست گرفته و نخست‌وزیر این کشور برای میانجیگری بین گروه‌های سودانی و کاهش تنش به این کشور سفر کرده است. اتحادیه آفریقا این تصمیم را براساس ماده هفتم اساسنامه‌اش درباره تعلیق عضویت هر کشوری که شاهد تغییرات غیرقانونی در حاکمیت باشد، اتخاذ کرده است.
در‌این‌باره باید به این نکته اشاره کنیم که اتحادیه آفریقا هنوز مانند اتحادیه عرب به نهادی بی‌فایده و بی‌تأثیر تبدیل نشده است. تصمیم اتحادیه آفریقا باعث می‌شود شورای نظامی سودان بیش‌از‌پیش منزوی شود؛ هرچند از حمایت عربستان، امارات و مصر برخوردار باشد. ریاست کنونی مصر و شخص سیسی بر اتحادیه آفریقا، تنها جنبه فرمایشی دارد و نمی‌تواند بر تصمیم‌گیری‌های این اتحادیه تأثیر بگذارد. اکنون شورای معترضان می‌گوید خواسته‌هایشان روشن است: بازخواست مسوولان کشتار از یازدهم آوریل به این سو، به‌ویژه در میدان تحصن که مقصودشان شورای انتقالی نظامی است که از آن به‌نام «شورای کودتا» یاد می‌کنند و انتقال قدرت به غیرنظامی‌ها. از دیگر خواسته‌های معارضان، انحلال فوری شبه‌نظامیان موسوم به «جنجوید»ها و تسلیم سلاح‌شان به ارتش است که با عنوان «نیروهای واکنش سریع» در خارطوم فعالیت می‌کنند و تحت امر شورای نظامی هستند.

پایان سه دهه حکومت 
پس از تن‌دادن به شرط عربستان
سودان از دسامبر2018 (آذر1397) شاهد اعتراض و اعتصاب مردم است. ناآرامی‌ها از اعتراض به افزایش قیمت نان و سوخت آغاز شد تا اینکه سرانجام عمرالبشیر پس از سه دهه حکمرانی، به پایان خط رسید و اکنون با گذشت دو ماه از برکناری او از قدرت، کشورش شاهد خونریزی و آشوب است. البشیر از سال 1989 با کودتا علیه دولت وقت الصادق المهدی به‌قدرت رسید و 2019 با نوعی کودتا علیه خودش، آن را ترک کرد. برخی تحلیلگران معتقدند مشکلات سودان پس‌ازآن آغاز شد که عمرالبشیر پایه‌های سیاست‌ورزی حکومتش در امورخارجه را به تناسب شرایط تغییر داد و پس از آنکه سال‌ها روابط خوبی با جمهوری اسلامی ایران داشت، تصمیم گرفت با دوری از ایران به عربستان نزدیک و با آمریکا وارد مذاکره شود.
این تغییر سیاست نیز تا حدی معلول فشارهایی بود که درنهایت، به تجزیه این کشور و جدایی بخش جنوبی آن منجر شد. مشکلات اقتصادی سودان در پی جدایی سودان جنوبی از این کشور در سال 2011، رفته‌رفته افزایش یافت، تا آنکه این کشور به خواست عربستان سعودی تن داد و خارطوم روابط خود با ایران را به خواست ریاض تغییر داد. همزمان با نزدیکی سودانِ عمرالبشیر به عربستان و اجرای شرط دوری از ایران، مذاکرات خارطوم با واشنگتن برای رفع بخشی از تحریم‌های سودان از سال 2017 آغاز شد و خارطوم در 6-5 پرونده مذاکراتی محرمانه با طرف آمریکایی، تعهدات زیادی را پذیرفت و بخش زیادی از این تعهدات را هم اجرا کرد؛ اما با تغییر دولت آمریکا، رفع این تحریم‌ها متوقف شد. البشیر ناامید از وضعیت دشوار، سرانجام دوباره در چرخشی ملموس و روزهایی که اعتراض‌ها در کشورش اوج گرفته بود، در دسامبر2018 و پس از گذشت هفت سال از بحران در سوریه، به‌عنوان نخستین رهبر عربی به دمشق سفر کرد؛ اما موفق نشد کنترل امور داخلی را همچنان در دست داشته باشد و در فروردین امسال پس از گذشت سه دهه حکمرانی 
برکنار شد.

captcha
شماره‌های پیشین