719
یکشنبه، ۱۹ خرداد ۱۳۹۸
14
تقریظ‌رهبرانقلاب‌برکتاب«دلتنگ‌نباش»

سلام‌خدا برشهیدعزیز«روح‌الله‌قربانی»

گزارش «صبح نو» از معضل انحصار در فروش بلیت کنسرت‌ها در گفت‌وگو با مدیر استارت‌آپ «تیوال»

گره استارت‌آپ‌های هنری در چهارراه سه وزارتخانه

کسب‌وکارهای مجازی که این روزها با نام استارت‌آپ شناخته می‌شوند، در سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته‌ و حوزه‌های مختلف هنری مثل تئاتر و موسیقی هم از میزبان‌های گشاده‌روی این کسب‌وکارهای نوین بوده‌اند؛ اما به دلیل خاصیت جوانانه این فعالیت‌ها، به تدریج، جامعه با ابعاد ناشناخته‌ای از آن‌ها مواجه شده که یکی از این ابعاد، مسأله انحصار و رقابت است و اخیرا در پست اینستاگرامی یکی از خواننده‌های سرشناس کشور هم تحت عنوان «معرفی فساد در فروش بلیت‌ ارکسترها و جشنواره‌های دولتی» مورد انتقاد قرار گرفته بود. درباره این موضوع با مدیر استارت‌آپ «تیوال» به گفت‌وگو نشستیم.

صبح نو

گزارش «صبح نو» از معضل انحصار در فروش بلیت کنسرت‌ها در گفت‌وگو با مدیر استارت‌آپ «تیوال»

گره استارت‌آپ‌های هنری در چهارراه سه وزارتخانه

کسب‌وکارهای مجازی که این روزها با نام استارت‌آپ شناخته می‌شوند، در سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته‌ و حوزه‌های مختلف هنری مثل تئاتر و موسیقی هم از میزبان‌های گشاده‌روی این کسب‌وکارهای نوین بوده‌اند؛ اما به دلیل خاصیت جوانانه این فعالیت‌ها، به تدریج، جامعه با ابعاد ناشناخته‌ای از آن‌ها مواجه شده که یکی از این ابعاد، مسأله انحصار و رقابت است و اخیرا در پست اینستاگرامی یکی از خواننده‌های سرشناس کشور هم تحت عنوان «معرفی فساد در فروش بلیت‌ ارکسترها و جشنواره‌های دولتی» مورد انتقاد قرار گرفته بود. درباره این موضوع با مدیر استارت‌آپ «تیوال» به گفت‌وگو نشستیم.

سال 91 سایت تیوال با پیشگامی در راه‌اندازی فروش اینترنتی بلیت تئاتر و کنسرت، شناخته شد و تا امروز که اپلیکیشن آن نیز در گوشی‌های همراه فعال شده است، 12هزار پروژه را به فروش و دو میلیون و سیصدهزار بلیت را به دست مخاطبانش رسانده است. محمد عمروآبادی، مدیر و بنیان‌گذار این استارت‌آپ درباره انگیزه و نحوه شروع این کسب‌وکار می‌گوید: «ما یک تیم آی‌تی بودیم که قبل از شروع کار در تیوال، در سال 87 به واسطه علاقه‌ای که به هنر و خصوصاً تئاتر داشتیم سایت مجموعه تئاتر شهر را به رایگان و داوطلبانه طراحی کردیم.» عمروآبادی معتقد است که در زمان آغاز این فعالیت، جامعه‌ای که با تئاتر و هنر سروکار داشت به نسبت امروز بسیار محدودتر بود؛ اما از آن زمان تا سال 91، بازار سیر مثبت ملایمی را تجربه کرده است. وی درباره عوامل مؤثر بر این اتفاق می‌گوید: «شبکه‌های اجتماعی مثل فیس‌بوک یا سایت تئاترشهر به این رشد کمک کرد و تا امروز که هفت سال از شروع فعالیت تیوال می‌گذرد، مجموعه اتفاقاتی که در مارکت و فضای مجازی افتاد، منجر به افزایش آگاهی مردم از اتفاقات هنری شد. از سوی دیگر، یکی از مسائلی که ما هم در هدف‌گذاری‌مان پیش‌بینی کرده بودیم، ورود تئاتر و هنر به سبد زندگی روزانه مردم بود تا دیگر مخصوص به جامعه‌ای خاص نباشد و عموم مردم از این تفریحات مفید، فرهنگی و سالم برخوردار باشند و امروز خوشبختانه این اتفاق افتاده و خوشحالیم که تیوال هم بخشی از این مسیر بوده است.»

رشد بیش از 10برابری بازار در کمتر از یک دهه!
عمروآبادی با اشاره به توسعه و رشد 10برابری -و در بخش‌هایی حتی بیش از 50برابری- این مارکت در هفت سال گذشته، درباره تأثیر متقابل این این فعالیت‌ها بر رشد استقبال از این هنرها توضیح می‌دهد: «در کنار نقش محوری و اثرگذار خود هنرمندان فعال در این حوزه‌ها، به جرات می‌توان گفت که مهم‌ترین پارامتر در 10 سال گذشته، رشد مارکت هنر و تئاتر در فضای مجازی بوده است.» عمروآبادی درباره علت این رشد چشمگیر، اظهار می‌کند: «ما با دو نکته در رابطه با رشد بازار روبه‌رو هستیم: نکته اول، رشد کمی و افزایش تعداد آثار هنری است که این مارکت را بزرگ‌تر کرده است. نکته دوم، رشد کیفی است که وجود داشته اما به اندازه رشد کمی نبوده است؛ البته در هر عرصه‌ای همواره برای رسیدن به رشد کیفی ناگزیریم که از یک دوره گذار عبور کنیم که کمیت بر کیفیت غالب می‌شود. این، شاید مطلوب نباشد اما ناگزیریم تا رسیدن به نقطه مطلوب افزایش کیفیت، از این مرحله بگذریم، پس این مارکت از جهت کمی صددرصد رشد داشته و از جهت کیفی، کمی پایین‌تر اما باز هم رشد داشته است.» وی در پاسخ به این سؤال که چرا این هنرها در کسب‌وکارهای مجازی، تا این حد مورد استقبال قرار گرفته، تاکید می‌کند: «رشد این بازار و رقابتی شدن فضا، نشانه افزایش جذابیت آن است. زمانی، تیوال، شماره یک و پیشگام بوده و البته هنوز هم در تلاشیم تا با خلاقیت‌ها و افزایش کیفیت خدمات این جایگاه را حفظ کنیم اما به مرور دیگران هم به عرصه رقابت وارد شدند. این اتفاق باارزشی است و ما هم استقبال می‌کنیم چرا که فضای رقابتی منجر به رشد همه می‌شود؛ بنابراین قطعاً بازار رشد داشته است که رقبای دیگری هم وارد این عرصه شدند وگرنه خلاف این را شاهد بودیم.»

شکل‌گیری انحصار نانوشته در فقدان شفافیت
مدیر سایت و اپلیکیشن تیوال، بر این مسآله که عرصه بلیت‌فروشی اینترنتی برای تئاتر و کنسرت، درگیر معضل انحصار یا مافیاست، تصریح کرده و در گفت‌وگو با «صبح‌نو» می‌افزاید: «البته این انحصار به صورت نانوشته است، 
نه اینکه لزوماً به شکل قانونمند و سیستماتیک، اتفاق افتاده باشد. لااقل ارزیابی من، چنین است؛ مثلاً به این صورت که براساس یک تعامل شاید غیرسالمی، برخی از پروژه‌های یک ارگان دولتی به یک سایت محترمی داده می‌شود. این نقدها، واقعاً وارد است، اگرچه بیش از این هم قابل 
بسط دادن نیست! اما کلیت موضوع، شاید به شکل نانوشته و غیرسیستماتیک به این سمت کشیده شده باشد.» عمروآبادی، علت اصلی این اتفاق را «فقدان فضای رقابتی» دانسته و ماجرا را این‌گونه شرح می‌دهد: «مثلاً در چند سال آغازین این دست فعالیت‌ها در حوزه هنر، شاید صرفاً یکی دو سایت به فروش بلیت کنسرت‌ها رو آوردند و این مسأله به طور ناخودآگاه این فضای انحصاری را برای آنان ایجاد کرد و البته آنان هم در ادامه در این فضا، بهره‌ها و منافع خودشان را جست‌وجو کردند.» عمروآبادی معتقد است که در حال حاضر به علت افزایش تعداد رقبا، این مشکل کم‌رنگ‌تر شده و با افزایش خلاقیت و تنوع خدمات، کم‌کم این انحصار در حال شکسته شدن است و مارکت به سمت تنوع انتخاب و مقایسه خدمات پیش می‌رود.

بخش خصوصی دنبال بهترین خدمات است
مدیر تیوال در پاسخ به اینکه روند سالم و شکل درست کار، چگونه تحقق‌پذیر است، توضیح می‌دهد: «باید دو بخش را در نظر بگیریم: دولتی و خصوصی. بخش خصوصی که هر طور صلاح خود بداند، رفتار می‌کند. یعنی وقتی یک تهیه‌کننده موسیقی قصد دارد کنسرتی برگزار کند، دست او برای انتخاب پلتفرم تبلیغات و فروش بلیتش، باز است و این دیگر هنر ما استارت‌آپ‌هاست که چه خدمات جذابی به او ارائه دهیم تا انتخاب شویم. در این بخش خیلی ورود دولت، معنی‌دار و مطلوب نیست و حتی می‌تواند مضر هم باشد چون باید فضای رقابتی بر اساس خدمات شکل بگیرد.»

بخش دولتی؛ هم شفافیت، هم قانون‌گذاری
عمروآبادی حضور دولت را در دو حالت ضروری و مهم می‌داند و این دو حالت را در دو بخش توضیح می‌دهد؛ اول در بخش‌هایی که دولت به‌طور مستقیم متولی آن‌هاست و دوم در بخش‌هایی که دولت می‌تواند برای آن‌ها سیاست‌گذاری انجام دهد. وی درباره سالن‌ها و امکانات تحت مدیریت دولت تصریح می‌کند: «در بخش‌ها و سالن‌های دولتی حتماً باید از مراودات ناسالم جلوگیری شود. همین الان نمونه‌هایی وجود دارد که یک ارگان دولتیِ خیلی مهم، مزایده‌ای که طبق قانون و طبق عرف، ضروری است را برگزار نمی‌کند، درحالی که باید مزایده، علنی برگزار شود، طرح‌ها بیاید و علناً هم به رسانه‌ها اعلام شود. به هرحال منابع دولتی برای یک شخص نیست و برای مردم است و از پول نفت و منابع کشور ساخته شده است؛ بنابراین به علت این جنبه دولتی، آن نهاد هم موظف به برگزاری مزایده و اعلام علنی و شفاف است تا از مراودات شخصی و غیرسالم جلوگیری شود.» وی تاکید می‌کند که این رویه برای تمام رویدادهای مهم دولتی مثل جشنواره تئاتر و موسیقی فجر و حتی برای برخی کنسرت‌ها که به طور دائم در سالن دولتی اجرا می‌شوند، لازم و ضروری است.
عمروآبادی درباره حالت دوم و ضرورت سیاست‌گذاری دولت نیز می‌گوید: «نقش دولت در قانون‌گذاری هم بسیار مهم است که در بخش خصوصی هم بی‌تأثیر نیست. دولت باید قوانینی وضع کند تا فعالیت استارت‌آپ‌ها و برنامه‌گذارها تسهیل شود. این مسأله غیرمستقیم بر مجموعه مارکت تأثیر می‌گذارد. وقتی دست‌وبال ما باز باشد و هزار مشکل سر راه‌مان قرار نگیرد، تمرکز همه، روی اصل کار می‌رود و به جای آنکه مدام درگیر اخذ مجوزهای غیرضروری و پاسخگویی به مسائل کم‌اهمیت باشیم، تمرکز برگزارکننده روی خدمات، و تمرکز هنرمند هم روی انتخاب بهترین ارائه‌دهنده قرار می‌گیرد.»

هماهنگی دستگاه‌ها، راهکار حل مشکل
فروش روزانه سه تا پنج هزار بلیت، فقط در تیوال نشان می‌دهد که توجه به شکل تعامل دولت با استارت‌آپ‌ها و همچنین بخش خصوصی در هنر، بیش از آنکه به نظر می‌رسد هم به لحاظ فرهنگی و هم اقتصادی، مهم و ضروری است، بنابراین از آنجا که استارت‌آپ‌های هنری در چهارراه توسعه فرهنگ و هنر، اشتغال‌زایی و ارتباطات نوین فناورانه قرار گرفته‌اند، افزایش کیفیت حضور آنان در فضای کسب‌وکارهای هنری نیز وابسته به سه وزارتخانه «کار،تعاون و رفاه اجتماعی»، «ارتباطات و فناوری» و «فرهنگ و ارشاد اسلامی» است و به نظر می‌رسد که این مسأله، هماهنگی بیشتری را میان دستگاه‌های دولتی و همچنین مجلس شورای اسلامی برای تسهیل زمینه فعالیت‌ها و همچنین محدودسازی خلأهای قانونی ایجاب می‌کند.

captcha
شماره‌های پیشین