sobhe-no.ir
718
شنبه، ۱۸ خرداد ۱۳۹۸
14

روایت مجله آمریکایی از فعالیت شبکه جعلی توییتری علیه ایران

گزارش «صبح‌نو» از ناکارآمدی و ناهماهنگی میان دو وزارتخانه درزمینه تولید موسیقی برای کودکان

فقدان تولید در آموزش‌و‌پرورش فقدان جهت‌دهی در ارشاد

تولید موسیقی برای کودکان و نوجوانان، مسأله‌ای است که این روزها بیش از هر زمان دیگری کشور را درگیر کرده است. فقدان محصولات مناسب برای این طیف لاجرم آنان را به‌سمت مصرف هر موسیقی از هر سبکی و در هر رده سنی سوق داده است. ما هم مراکز مرتبط با تولید موسیقی برای کودکان را پی گرفتیم؛ از آموزشگاه‌های موسیقی به هنرستان‌ها، از وزارت آموزش‌و‌پرورش به وزارت ارشاد و از کانون پرورش فکری به صداوسیما. اینکه چرا مبتذل‌ترین تولیدات جریان غیررسمی موسیقی جای تولیدات مناسب رسمی را گرفته، نشان‌دهنده حضور ضعیف دستگاه‌های رسمی کشور است.

صبح نو

گزارش «صبح‌نو» از ناکارآمدی و ناهماهنگی میان دو وزارتخانه درزمینه تولید موسیقی برای کودکان

فقدان تولید در آموزش‌و‌پرورش فقدان جهت‌دهی در ارشاد

تولید موسیقی برای کودکان و نوجوانان، مسأله‌ای است که این روزها بیش از هر زمان دیگری کشور را درگیر کرده است. فقدان محصولات مناسب برای این طیف لاجرم آنان را به‌سمت مصرف هر موسیقی از هر سبکی و در هر رده سنی سوق داده است. ما هم مراکز مرتبط با تولید موسیقی برای کودکان را پی گرفتیم؛ از آموزشگاه‌های موسیقی به هنرستان‌ها، از وزارت آموزش‌و‌پرورش به وزارت ارشاد و از کانون پرورش فکری به صداوسیما. اینکه چرا مبتذل‌ترین تولیدات جریان غیررسمی موسیقی جای تولیدات مناسب رسمی را گرفته، نشان‌دهنده حضور ضعیف دستگاه‌های رسمی کشور است.

شاید بهترین راه برای درک شیوه تأثیرگذاری وزارت فرهنگ و ارشاد بر جهت‌دهی به جریان موسیقی کودکان، مقایسه کمّی تعداد مجوزهای صادرشده باشد. طبق آخرین اطلاعات موجود در سایت دفتر موسیقی وزارت ارشاد، فقط در تهران بیش از 500 آموزشگاه موسیقی وجود دارد و این آمار درکل کشور، به 1468 مرکز آموزش موسیقی می‌رسد. این در حالی است که وزارت ارشاد برای صدور مجوز این آموزشگاه‌ها، تفکیکی میان آموزش موسیقی کودک و سایر حوزه‌های تولید موسیقی قائل نمی‌شود؛ به‌همین‌دلیل، آمار تفکیک‌شده‌ای هم از تعداد آموزشگاه‌های موسیقی فعال در بخش کودک ‌و نوجوان وجود ندارد. با‌این‌حال با جست‌وجویی ساده در اینترنت، متوجه خواهید شد مؤسسات بسیاری به این بخش تخصصی آموزش موسیقی می‌پردازند.

آموزش موسیقی به کودکان یا تولید موسیقی
 برای آن‌ها
آنچه در این آموزشگاه‌ها تدریس می‌شود، در‌واقع، تنها آموزش ساز، آواز و برخی مهارت‌ها به کودکان همراه‌با بازی و سرگرمی را شامل می‌شود که غالبا با روش موسوم به روش «ارف» صورت می‌پذیرد. نام این روش از نام آهنگساز و مربی آلمانی به‌نام کارل ارف گرفته شده که مبدع آن بوده است. 
یکی از آموزشگاه‌های سرشناس تهران در توضیح این کلاس‌ها به «صبح‌نو» می‌گوید: «کلاس‌های ما بر محور آموزش بلز و فلوت است و ریتم‌خوانی، نت‌خوانی، آشنایی با موسیقی و بازی با موسیقی ازجمله دوره‌های این مؤسسه است». سایت آموزشگاه دیگری هدف از دوره‌های موسیقی کودکان را «اثرگذاری بر مراحل مختلف رشد شناختی، حرکتی و رشد عاطفی کودکان» دانسته و در توضیح دوره‌های ارف خود، این توضیحات را درج کرده است: «آشنایی با مفاهیم موسیقی ازجمله نواک (زیروبمی صداها)، دیرند (زمان و کشش صداها)، شدت (ضعیف و قوی بودن صداها)، رنگ و طنین (رنگ و شخصیت صداهای مختلف) با استفاده از فعالیت‌های مختلف حرکتی و تمرکزی صورت می‌گیرد.
 تلاش می‌کنیم به رشد خلاقیت و قدرت بداهه‌پردازی کودکان کمک کنیم که در این سنین بسیار زیاد است. این فعالیت‌ها علاوه‌بر آشنایی کودکان با موسیقی، در گذر زمان می‌تواند موجب افزایش تمرکز، توجه و همچنین بهبود مهارت‌های حرکتی آن‌ها شود. به‌همین‌منظور، در کلاس از وسایل کمک‌آموزشی چون طبلک، پرکاشن‌ها، سازهای ارف (زیلوفون، متالوفون و بلز) و فلوت ریکوردر استفاده می‌شود» .
غریبگی فرهنگی حتی در آموزش موسیقی به کودکان
بدیهی است در این روش، سازهای ایرانی و موسیقی دستگاهی بومی کشور آموزش داده نمی‌شود. بااین‌حال، بهتر است مسأله اصلی را گم نکنیم: آموزش موسیقی به کودکان یا تولید موسیقی برای کودکان؟ بدین‌ترتیب، اگر به‌دنبال مراکزی باشید که مشخصا برای کودکان موسیقی تولید می‌کنند، به‌سرعت متوجه خواهید شد از این 1500 آموزشگاه، هیچ سهمی ندارید. این در حالی است که بسیاری از این آموزشگاه‌ها در تلاش‌های مکرر «صبح‌نو»، از اعلام شهریه خود امتناع می‌کنند و نهایتا بدون معرفی رسمی درمی‌یابیم که حداقل شهریه این آموزشگاه‌ها به یک‌میلیون و 500هزار تومان برای هر دوره می‌رسد.

در جست‌وجوی وظیفه ارشاد درقبال
 موسیقی کودکان
باوجوداین، شاید بتوان با این توجیه که هدف دوره‌های موسیقی کودکان در آموزشگاه‌ها، اساسا تولید موسیقی برای کودک نیست و وزارت فرهنگ و ارشاد هم مأموریتی در‌این‌زمینه ندارد، از اصرار به کشف نقش این مراکز دست برداشت. آقای پیروز ارجمند، مدیر پیشین دفتر موسیقی وزارت ارشاد، در‌این‌باره به «صبح‌نو» می‌گوید: «آموزشگاه‌ها اصولا در تولید نقش ویژه‌ای ندارند و صرفا در حوزه آموزش نوازنده و خواننده تأثیرگذار هستند. در بخش آموزش آهنگسازی نیز، چون آهنگسازی برای کودکان شاخه جداگانه‌ای از آهنگسازی نیست، اگر آهنگسازانی که دانشگاه‌های ما تربیت می‌کنند، شرایط مناسبی برای تولید داشته باشند، همان‌ها می‌توانند برای کودکان آهنگ مناسب تولید کنند». عضو شورای موسیقی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در توضیح چینش سازمان‌های فرهنگی درباره تولید موسیقی برای کودکان اضافه می‌کند: «باید ببینیم در نظام سیاست‌گذاری فرهنگی در کشور، وظیفه تولید به کدام نهادها واگذار شده است. در وهله اول، بخش خصوصی است که این بخش برای هر فعالیتش نیازمند توجیه اقتصادی است و متأسفانه اقتصاد تولید موسیقی برای کودکان بسیار ضعیف است. در بخش دولتی هم به‌طورمشخص کانون پرورش فکری، وزارت آموزش‌و‌پرورش و صداوسیما موظف به تولید موسیقی برای کودک هستند».
همه مسوول‌اند؛ اما بدون هماهنگی!
این مسأله به‌روشنی نشان می‌دهد وزارت فرهنگ و ارشاد از مأموریت اصلی خود، یعنی سیاست‌گذاری و جهت‌دهی به مصرف فرهنگی مردم، بازمانده و نقش آرایش سازمان‌های مرتبط فرهنگی در این حوزه، انکارناپذیر است. ارجمند تأکید می‌کند: «اصولا در شرح وظایف وزارت فرهنگ، هیچ وظیفه‌ای برای تولید موسیقی دیده نشده؛ بلکه تنها وظایف آن حمایت، نظارت و ارزشیابی است؛ اما همین مقدار هم می‌تواند مشوقی برای بخش خصوصی برای تولید باشد. شرایط به‌گونه‌ای باید طراحی شود که مثلا از بخش‌هایی که دراختیار وزارت است مثل ارکستر سمفونی، ارکستر موسیقی ملی و سایر امکانات به‌رایگان یا با شرایط مناسب دراختیار گروه‌های کودک گذاشته شود؛ اما در بحث تولید بیش از آنکه وزارت ارشاد تأثیرگذار باشد، باید نهادهای دیگری چون وزارت آموزش‌و‌پرورش و صداوسیما را مدنظر قرار دهیم. به‌همین‌دلیل، از دیدگاه من وزارت ارشاد اساسا کار زیادی دراین‌زمینه نمی‌تواند انجام دهد».

مرثیه‌ای برای فقدان قرارگاه متمرکز
ارجمند ضمن مقایسه ظرفیت‌های بخش دولتی و خصوصی در تولید موسیقی برای کودکان، بر نقش اقتصاد تأکید می‌کند و می‌افزاید: «بخش خصوصی به اقتصاد موسیقی فکر می‌کند و در‌حال‌حاضر، اقتصاد موسیقی کودک در بخش تولید اقتصاد پویایی نیست؛ چون منبع تغذیه و مصرف موسیقایی کودکان و نوجوانان ما از مجاری غیررسمی است و نه مجاری رسمی. تا سال 80 که مجاری رسمی بیشترین مصرف موسیقایی مردم را جهت می‌داد، می‌توانستیم امیدوار باشیم این سیاست‌ها بر نوع ذائقه شنیداری مردم تأثیر بگذارد؛ اما پس‌از‌آن و باتوجه‌به اینکه مجاری مصرف موسیقی عوض شده، چندان نمی‌توانیم امیدوار باشیم که سیاست‌گذاری ارشاد در مصرف مردم تأثیرگذار باشد». بنابراین، به‌نظر می‌رسد وزارت ارشاد و سایر سازمان‌هایی که مستقیم و غیرمستقیم در تولید موسیقی برای کودکان نقش دارند، نیازمند قرارگاه مرکزی برای بازنگری در آرایش و چیدمان خود هستند تا با دقیق‌ترشدن وظایف و اختیارات و جدیت در مدیریت این حوزه، باردیگر سازمان‌ها به جایگاه خود در راهبری فرهنگی بازگردند.
 
 

captcha
شماره‌های پیشین