640
سه شنبه، ۰۲ بهمن ۱۳۹۷
13
دکتر عبدالحسین کلانتری در برنامه «این.ج.ا» از دغدغه‌های فضای مجازی گفت:

برخی مسوولان، اینترنت را به «پیام‌رسان» تقلیل داده‌اند

برنامه تلویزیونی «این.ج.ا» (این جمهوری اسلامی) این هفته با موضوع بررسی دغدغه‌های فضای مجازی با حضور دکتر عبدالحسین کلانتری، جامعه‌شناس و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران و مهندس نصرالله جهانگرد، معاون فناوری و نوآوری وزارت ارتباطات، از شبکه چهار سیما پخش شد.

وحدت معرفت‌شناختی  حوزه و دانشگاه

یادداشت حجت‌الاسلام عبدالحسین خسرو پناه معاون علوم انسانی و هنر دانشگاه آزاد

صبح نو

وحدت معرفت‌شناختی  حوزه و دانشگاه

یادداشت حجت‌الاسلام عبدالحسین خسرو پناه معاون علوم انسانی و هنر دانشگاه آزاد

 


حوزه و دانشگاه دو ساختار متفاوتند که هریک واجد ساز‌و‌کارهای علمی و پژوهشی به خود هستند. اصراری نداریم که حوزه و دانشگاه تبدیل به یک ساختار واحد شود و ضرورتی هم در این باره احساس نمی‌شود. نباید تاریخ تشکیل دانشگاه در ایران را به گونه‌ای معرفی کنیم که گویی طی دهه‌های اخیر و قبل از انقلاب اسلامی شکل گرفت.
محدوده فعالیت‌های حوزه تا قبل از انقلاب محصور در فقه و اصول بود. حوزه‌های علمیه حتی تا قبل از انقلاب اسلامی در حوزه کلام و تفسیر ورود نداشت اما اکنون نه تنها در این عرصه‌ها ورود کرده بلکه به سمت فقه تخصصی از جمله فقه تربیت، فقه مدیریت،‌ فقه اقتصاد، فقه هنر و ... حرکت کرده است.
اکنون پژوهشگاه‌های متعدد حوزوی در کشور فعالیت می‌کنند و در زمینه علوم انسانی اسلامی پژوهش‌هایی انجام می‌دهند. چهارمؤسسه فقط در قم می‌شناسم که طی دو دهه اخیر حدود 700 جلد کتاب و بیش از دو هزار مقاله در زمینه علوم اسلامی منتشر کرده‌اند. اما عده‌ای هستند که بدون اطلاع از این فعالیت‌ها حوزه را محکوم به عدم تحقیق و پژوهش در این زمینه می‌کنند. همین مجموعه‌هایی که عرض کردم کتب خود را آموزش داده و تدریس می‌کنند.
اگر می‌خواهیم از الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت صحبت کنیم، جز وحدت حوزه و دانشگاه حاصل نمی‌شود. بخشی از رشد و پویایی حوزه علمیه مرهون تعامل اساتید دانشگاهی با حوزویان است. اگر استادان دانشمند در زمینه‌های علوم سیاسی، اقتصاد، مدیریت و ... با حوزه تعامل نمی‌یافتند، این رشد و بالندگی در حوزه مشاهده نمی‌شد.کشور ما را تحریم و توطئه‌های داخلی و خارجی زمین نمی‌زند. ما دچار فقدان دانش و منابع انسانی نیستیم بلکه ضعف ما در این است: دانشی که حاصل تعامل حوزه و دانشگاه است، در صحنه اداره جامعه 
مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.
تعامل حوزه و دانشگاه باید به صورت ساختارمند 
شکل بگیرد هرچند یکسری اختلافات مبانی وجود دارد اما این امر نباید موجب جدایی بیشتر حوزه از دانشگاه و برعکس شود بلکه باید موجب پویایی و حرکت شود. مثلاً در دانشگاه از روش تجربی و استدلالی استفاده می‌شود در حالی که در حوزه از روش وحیانی و روایی. از این جهت منتقدان می‌گویند نمی‌توان تعاملی بین این دو مرکز ایجاد کرد. در پاسخ باید گفت آیا برای شناخت یک واقعیت خارجی و طبیعی از روش‌های مختلف وحیانی، عقلانی بهره بگیریم به نتیجه دست می‌یابیم یا با یک روش؟ چرا باید مثل پوزیتیویسم‌ها یا تجربه‌گراها بگوییم جز روش تجربه نمی‌توان به راه‌حل رسید یا مانند اهل حدیث بگوییم باید فقط از طریق نقل به حقیقت دست یافت نه عقل. پیامبر؟ص؟ از روش‌های مختلف بهره می‌گرفت.
اگر یک حوزوی تصور کند که حاجتی به دانشگاه ندارد گرفتار جهل خود است. تعامل حوزه و دانشگاه صرفاً از سر تعامل استراتژیک نیست بلکه مسأله‌ای معرفت‌شناسانه است که شناخت ما را از هستی دقیق‌تر و کامل‌تر می‌کند. آنگاه که علم طبیعت به علم دین پیوند نخورد، نگاه ما توحیدی نخواهد بود.
آیت‌الله جوادی‌آملی در این باره به نکته ظریفی اشاره کردند. ایشان می‌فرمایند اگر متن دین، قول خداست، طبیعت و انسان هم فعل خداست. همچنان که عالم حوزوی به تفسیر قول خدا می‌پردازد، عالم دانشگاهی به تفسیر فعل خدا می‌پردازد. 
در واقع همگان مشغول فهم آیات الهی هستند. یعنی همان طور که آیات قرآن، آیات تشریعی است، عالم طبیعت و انسان و مخلوقات الهی، آیات تکوینی الهی هستند. پس با این نگاه آیه‌ای یا آیینه‌ای که همه چیز تجلی خداست، تفاوت مبنایی بین حوزه و دانشگاه نخواهد بود.
منبع: تسنیم

captcha
شماره‌های پیشین