631
چهارشنبه، ۱۹ دی ۱۳۹۷
12

خبر

«صبح‌نو» در سالروز عملیات کربلای5 گزارش می‌دهد

فتح خون

امروز 19دی‌ماه، سالروز عملیات کربلای5 است؛ عملیاتی که اهمیتش به این دلیل است که تنها چند روز پس از عدم‌الفتح عملیات کربلای4 انجام شد. عراق در این عملیات غافلگیر شد و تلفات بسیار زیادی داد که از جمله بخشی از یگان توپخانه و هوایی خود را از دست داد. تقریباً می توان گفت این عملیات مهم‌ترین عملیات ایران قبل از پذیرش قطعنامه598 بود.

صبح نو

«صبح‌نو» در سالروز عملیات کربلای5 گزارش می‌دهد

فتح خون

امروز 19دی‌ماه، سالروز عملیات کربلای5 است؛ عملیاتی که اهمیتش به این دلیل است که تنها چند روز پس از عدم‌الفتح عملیات کربلای4 انجام شد. عراق در این عملیات غافلگیر شد و تلفات بسیار زیادی داد که از جمله بخشی از یگان توپخانه و هوایی خود را از دست داد. تقریباً می توان گفت این عملیات مهم‌ترین عملیات ایران قبل از پذیرش قطعنامه598 بود.

اوایل دی‌ماه سال‌1365 بود که ایران تصمیم به انجام عملیاتی بزرگ به منظور فتح بصره گرفت؛ اما شرایط به‌نحوی پیش رفت که این عملیات در همان ساعات ابتدایی متوقف شد، چرا که عراق با آمادگی کامل در مقابل نیروهای ایرانی صف‌آرایی کرده بود و البته این نشان می‌داد که عملیات به‌اصطلاح لو رفته است. هر چند ایران پس از عدم الفتح در کربلای‌4 پا پس نکشید و با برنامه‌ریزی سریع عملیاتی به نام کربلای‌5 را در منطقه عمومی شلمچه پایه‌گذاری کرد و در این عملیات توانست ارتش مجهز عراق را زمین‌گیر و بخشی از توان دفاعی آن را نابود کند. منطقه شلمچه به‌لحاظ اهمیت سیاسی و نظامی ‌آن، به‌عنوان یکی از معابر وصولی شهر بصره، همواره در زمره اهداف قوای نظامی جمهوری اسلامی‌ایران قرار داشت. در صورت تسلط بر این منطقه، جمهوری اسلامی می‌توانست برتری خود در جنگ را به اثبات برساند.
  سرلشکر سیدیحیی صفوی، مشاور فرمانده کل قوا درباره این عملیات می‌گوید: با توجه به نتایج عملیات کربلای‌4 و شرایط خاص آن زمان، طی 15‌روز عملیات کربلای‌5 طرح‌ریزی شد و در ساعت یک‌و‌30‌دقیقه بامداد 19‌دی‌ماه‌1365 در حالی که فرماندهان عراقی در مرخصی به‌سر می‌بردند، در یک غافلگیری استراتژیکی از منطقه‌ای که به هیچ عنوان دشمن تصور حمله از آن نقطه را نداشت، این عملیات شروع شد. دشمن در آن زمان به هیچ عنوان تصور نمی‌کرد که بعد از شکست عملیات کربلای‌4 طی 15‌روز عملیات دیگری با شرایط و ویژگی‌های خاص انجام شود. منطقه کانال پرورش ماهی، جایی بود که دشمن با کمک کارشناسان نظامی غربی مستحکم‌ترین خطوط دفاعی را در شلمچه برای حفاظت از شهر بصره ایجاد و اعلام کرده بود که ایرانی‌ها به هیچ عنوان نمی‌توانند از این موانع عبور کنند. سرعت عملیات به‌نحوی بود که لشکر‌27 محمد رسول‌الله فقط دو ساعت بعد از آغاز عملیات توانست از این کانال عبور کند. در واقع عملیات به‌گونه‌ای انجام شد که در دو روز نخست عراقی‌ها متوجه حمله نیروهای ایرانی نشدند. سه قرارگاه کربلا، قدس و نجف با حدود 27‌یگان سپاه در این عملیات شرکت داشتند و شکستن خط شلمچه برای عراق غیرقابل تصور بود.(ایرنا 24/10/89)
 
نکاتی جالب درباره عملیات کربلای‌5
  طی 15‌شبانه‌روز فقط توپخانه نیروی زمینی سپاه و ارتش، 385‌هزار و 875‌گلوله بر سر نیروهای عراقی ریختند. در این عملیات بیش از دو هزار و 650‌عراقی اسیر شدند که صدها نفر از آنان از افسران و فرماندهان نظامی عراقی بودند. به‌دلیل اهمیت عملیات کربلای‌5، این افسران و فرماندهان اسیر شده در همان منطقه برای بررسی شرایط عملیاتی مورد بازجویی و تخلیه اطلاعاتی قرار گرفتند.
   دراین عملیات هفت‌هزار و 651‌رزمنده ایرانی به شهادت رسیدند که 400‌نفر از آن‌ها از فرماندهان بودند. همچنین 53‌هزار و 299‌نفر مجروح و سه هزار و 522‌نفر نیز مفقودالاثر شدند. در این عملیات، لشکر بدر نیز با 16‌هزار نیروی عراقی همراه با نیروهای ایرانی جنگیدند. در این عملیات فرماندهان و نخبگان جنگ مثل حاج‌حسین خرازی، حاج‌اسماعیل دقایقی و حجت‌الاسلام میثمی به شهادت رسیدند.
 
تلفات عراق در کربلای‌5
 عراق در این عملیات به سختی آسیب دید، به‌نحوی که بیش از 80‌فروند هواپیما، هفت فروند هلی‌کوپتر جنگی، 700‌دستگاه تانک و نفربر، 250‌قبضه توپ صحرایی و 
ضدهوایی، صدها قبضه انواع ادوات نیمه‌سنگین، 1500دستگاه خودرو، 400دستگاه انواع ادوات مهندسی و رزمی و مقدار زیادی سلاح سبک و مهمات را از دست داد. در این عملیات 81‌تیپ و گردان مستقل دشمن منهدم و 24‌تیپ و گردان مستقل نیز آسیب کلی دیدند و تعداد 56‌هزار نفر از نظامیان عراقی کشته و مجروح شدند و 2700‌نفر نیز اسیر شدند.
 
بازتاب‌های خارجی عملیات کربلای‌5
 برای دانستن اهمیت این عملیات لازم است دیدگاه فرماندهان عراقی و البته صاحب‌نظران خارجی هم ذکر شود تا نتایج شگفت‌انگیز این عملیات بیشتر مورد توجه قرار بگیرد.
  حمدانی از فرماندهان عراقی می‌گوید: بیش از پنج‌هزار توپ و تانک در این منطقه روی هم آتش ریختند. 
شما نمی‌توانستید 10‌متر جا پیدا کنید که بمباران نشده باشد. وضعیتی که من دیدم را فقط در فیلم‌ها دیده بودم. (مشرق 17/10/93)
   جلال طالبانی، رهبر فقید اتحادیه میهنی کردستان هم درباره این عملیات این‌گونه اظهارنظر کرده است: «خبری به دست ما رسید که فرمانده سپاه یکم عراق گفته است: ما در عملیات کربلای‌‌5 بیش از ‌50‌هزار تن تلفات داشته‌ایم.»
   «کردزمن» و «واگنر» نویسندگان کتاب «درس‌های جنگ مدرن: جنگ ایران و عراق» می‌گویند: «ناکامی ایران در عملیات کربلای4 سبب نشد که این کشور تلاش خود را برای شکست عراق از طریق اجرای حملات جدید متوقف کند و تنها چند هفته بعد از این عملیات (دو هفته پس از عملیات کربلای‌4 در 19دی‌1365‌ عملیات کربلای‌5 آغاز شد)، دو حمله جدید دیگر را آغاز کرد. حمله اول با عنوان عملیات کربلای5 علیه بصره و حمله دوم با نام کربلای6 در منطقه‌ای در شمال بغداد میان قصرشیرین و سومار انجام شد. از این دو عملیات، عملیات کربلای5 به‌مراتب مهم‌تر بود و طرح‌ریزی و اجرای آن از عملیات [کربلای4] که در ماه دسامبر [دی] و با عجله سازمان‌دهی شده بود، بسیار بهتر بود. (عملیات کربلای5، بخشی از عملیات کربلای4 بود که از پیش، طرح‌ریزی شده بود، اما تاکتیک‌های شکستن خط اول دشمن در شلمچه، با استفاده از تجربیات عملیات کربلای4 بازنگری شد.)
 ایران از سال‌1985 [زمستان 1363‌ش]، در حال آزمودن طرح‌هایی برای اجرای حمله‌ای بزرگ به بصره بود. ایران در طول تابستان و پاییز 1986 [1365 ش]، تمرین‌هایی را در مناطق مردابی دریای خزر نزدیک بندر انزلی اجرا کرده بود تا تدابیری را که در عبور از موانع آبی جبهه بصره می‌توانست از آن‌ها استفاده نماید، آزمایش کند. این تمرین‌ها با استفاده از رسته‌های مرکب و با استعداد چندین لشکر از نیروهای ایرانی انجام می‌شد و بخشی از جدی‌ترین تلاش‌های ایرانی‌ها برای سازمان‌دهی عملیاتی بزرگ از زمان شکست‌های آن‌ها در بهار‌1984 [1363 ش]، محسوب می‌شد.
 اهداف سیاسی و راهبردی دقیق ایرانی‌ها را از اجرای عملیات کربلای5 فقط می‌توان حدس زد. آن‌ها حداکثر قصد داشتند بصره را تصرف و آن را به پایتخت حکومت طرفداران [امام] خمینی در جنوب تبدیل کنند و با انهدام ارتش عراق در این منطقه و ساقط کردن حکومت بعثی از شمال به‌سوی کربلا و نجف پیشروی کنند.» 
 

captcha
شماره‌های پیشین