629
دوشنبه، ۱۷ دی ۱۳۹۷
2

خبر

وقتی دولت تصمیم می‌گیرد خود را معطل اروپا نکند

تجارت منهای غرب

رییس کل بانک مرکزی در مجلس گفته است که «به کانال اروپا خیلی امیدی نیست ولی باید از آن‌ها مطالبه کرد و طلبکار بود» و سخنگوی وزارت امور خارجه ایران هم در گفت‌وگویی با خبرگزاری صداوسیما گفت که «صبر ایران هم حدی دارد.» به نظر می‌رسد پس از گذشت ماه‌ها از خروج آمریکا از برجام و امید ادامه برجام با اروپا حال مسوولان معتقدند که حتی اگر این کانال وعده داده شده اجرایی شود هم قرار نیست معجزه‌ای صورت بگیرد.

صبح نو

وقتی دولت تصمیم می‌گیرد خود را معطل اروپا نکند

تجارت منهای غرب

رییس کل بانک مرکزی در مجلس گفته است که «به کانال اروپا خیلی امیدی نیست ولی باید از آن‌ها مطالبه کرد و طلبکار بود» و سخنگوی وزارت امور خارجه ایران هم در گفت‌وگویی با خبرگزاری صداوسیما گفت که «صبر ایران هم حدی دارد.» به نظر می‌رسد پس از گذشت ماه‌ها از خروج آمریکا از برجام و امید ادامه برجام با اروپا حال مسوولان معتقدند که حتی اگر این کانال وعده داده شده اجرایی شود هم قرار نیست معجزه‌ای صورت بگیرد.

حدود هشت ماه از مذاکرات ایران با اروپا می‌گذرد و ضرب‌الاجل‌های متعددی که از سوی ایران برای ارائه کانال ویژه مالی (SPV) از سوی اروپا تعریف شده بود، 
یکی پس از دیگری به تعویق افتاد. فدریکا موگرینی، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، چند هفته پیش اعلام کرده بود که قبل از پایان سال‌۲۰۱۸، سازوکار ویژه اتحادیه اروپا برای تسهیل دادوستد با ایران اجرایی خواهد شد.
دسامبر تمام شد و سال نو فرا رسید، اما سازوکار ویژه اروپا برای جبران خسارت‌های خروج یکجانبه آمریکا از برجام همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. از زمان اعلام آن طی جلسه‌ای در نیوریوک در اواخر سپتامبر‌2018، SPV 
فراز ونشیب‌های زیادی را پشت سر گذاشت. موانع متعددی، از تهدیدات آمریکا گرفته تا عدم تمایل کشورهای اروپایی به میزبانی از آن، سر راه SPV قرار گرفته و اجرایی شدن آن را به تأخیر انداخته است.
از سوی دیگر، مقامات ایران به طور فزاینده از بی‌عملی اتحادیه اروپا انتقاد می‌کنند. آقای محمد‌جواد ظریف، وزیر خارجه ایران به اروپا گفته که نمی‌تواند بدون خیس شدن شنا کند. یعنی اروپا برای جبران خسارت خروج کاخ سفید از برجام، باید هزینه بپردازد. آقای پیمان سعادت، سفیر ایران در اتحادیه اروپا هم همین هشدار را طی یادداشتی در وبگاه «یورونیوز» تکرار کرده و گفته اروپا باید از بیانیه‌های سیاسی فراتر رود و اقدامات عملی انجام دهد. در غیر این صورت، صبر ایران بی‌نهایت نخواهد بود.

ناامیدی از کانال اروپا 
بدعهدی اروپا تا جایی پیش رفت که روز گذشته آقای حمیدرضا حاجی‌بابایی، رییس فراکسیون نمایندگان ولایی مجلس در حاشیه صحن علنی یکشنبه ۱۶‌دی‌ماه مجلس با حضور در جمع خبرنگاران، نشست این فراکسیون با آقای احمد همتی، رییس کل بانک مرکزی را تشریح کرد، بر این اساس؛ همتی درباره روابط میان ایران و کشورهای دیگر گفت که مسیر برای چین و کره باز شده و برای برقراری رابطه با هند در حال باز شدن است، همچنین با ترکیه نیز مذاکرات خوبی صورت گرفته و از سوی دیگر امیدی به کانال ندارند، اما باید از آن‌ها مطالبه کرد و طلبکار بود.

صبر ایران هم حدی دارد
پیش از این، روز شنبه 15‌دی‌ماه، آقای بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور‌خارجه ایران در گفت‌وگویی با خبرگزاری صدا‌و‌سیما، ضمن انتقاد از تأخیر اتحادیه اروپا در اجرای ساز‌و‌کار مالی موسوم به SPV پس از خروج آمریکا از برجام، تصریح کرد: «اتحادیه اروپا در ایجاد ساز‌و‌کار مالی با حسن نظر ورود کرد و اراده سیاسی مثبتی نیز از خود نشان داد، اما در طول زمان و طی مذاکرات ماه‌های گذشته این احساس کم‌کم جدی‌تر می‌شود که کشورهای اروپایی با یک سری ناتوانی‌های جدی در اجرای SPV مواجهند.»
وی تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران قطعاً مسوولیت عدم اجرای ساز‌و‌کار مالی موسوم به SPV را به‌عهده اروپا می‌داند و آن‌ها باید به‌عنوان مقصر اصلی به عواقب این تصمیم فکر کنند، چرا که ایران تاکنون به تمامی تعهدات برجامی خود عمل کرده، ولی نهایتاً صبر ایران حتماً 
حد و اندازه‌ای دارد، لذا زمان اتخاذ تصمیم راهبردی اتحادیه اروپا برای انتخاب مسیر خود نزدیک است.»
همچنین حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، رییس کمیسیون امنیت‌ملی و سیاست‌خارجی مجلس شورای اسلامی هم، با اشاره به آخرین وضعیت اجرای SPV از سوی اتحادیه اروپا، گفت: «به نظر بنده اتفاق راهبردی در مناسبات اقتصادی ایران و اتحادیه اروپا رخ نخواهد داد.»
از سویی دیگر آقای محمدجواد ظریف، وزیرامورخارجه کشورمان در دو مصاحبه اخیر خود با «خراسان» و «همشهری» گفته است: «البته اروپایی‌ها یک فرصت جدی داشتند در ایران و این فرصت را به خاطر بی‌عملی و انفعال در برابر آمریکا یا ناهماهنگی داخلی یا فرصت‌طلبی از دست دادند. متأسفانه اروپا آمادگی هزینه‌کردن را ندارد.»
حتی آقای امیرحسین زمانی‌نیا، معاون وزیر نفت در روزهای اخیر گفته است: «ساز‌و‌کار ویژه مالی اروپا‌(SPV) برای تسهیل بازرگانی ایران اجرایی خواهد شد، اما مشکل‌گشا نیست.» وی افزود: «متأسفانه فشار آمریکا به حدی است که چین، هند، ژاپن، کره‌جنوبی و بقیه کشورهایی که برای واردات نفت ایران از آمریکا معافیت گرفته‌اند حاضر نیستند یک بشکه بیشتر از معافیتی که گرفته‌اند، از ایران نفت خریداری کنند.»
سریال بدعهدی‌های اروپا پایانی ندارد و با دقت در سخنان اخیر مسوولان دستگاه دیپلماسی نشان می‌دهد که سخنان روز گذشته آقای همتی، رییس کل بانک مرکزی اتمام حجتی درباره SPV است. کانال مالی اروپا قرار نیست راهی برای صادرات ایران باز کند و آن‌گونه که قرار بود با توافق هسته‌ای مشکلات مالی و فروش نفت ایران را حل کند و همه تحریم‌های ایران را یکجا از بین ببرد، کاری انجام دهد. با توجه به این که بیشترین صادرات ایران به اروپا از گذشته تا‌کنون در حوزه انرژی و نفت بوده است و در حال‌حاضر فقط دو کشور ایتالیا و یونان -با توجه به معافیت‌هایی که از سوی آمریکا به هشت کشور داده شده- همچنان خریدار نفت ایران هستند، به نظر نمی‌آید صادرات زیادی در این حوزه از سوی ایران در آینده به اروپا شاهد باشیم. همچنین SPV نمی‌تواند تضمینی به ایرانی‌ها و شرکت‌های خریدار نفت ایران بدهد که بتوانند در این چارچوب به تعامل با ایران بدون نگرانی از تحریم‌های آمریکا بپردازند یا اینکه SPV این توان را داشته باشد که از تحریم‌های آینده آمریکا خود را مصون نگه دارد.
حال فارغ از بدعهدی‌های غرب در قبال برجام که ایران نیز باید عکس‌العمل مناسب خود را داشته باشد؛ اینکه مقامات کشورمان بدانند نمی‌توان به SPV امید داشت و خود را معطل اروپا نکنند خود اقدام و گامی مثبت است که به دنبال گسترش تعاملات تجاری با دنیا از طرق و راه‌حل‌های دیگر باشند. در واقع اینکه خود رییس بانک مرکزی اعلام کند که امیدی به کانال مالی اروپا نداریم، خود امید بزرگی است که دولت می‌تواند مستقل و بدون امید واهی به دوستان دروغین خود، راهی مناسب با توجه به ظرفیت‌های داخلی برای این تبادلات تجاری کشف کند؛ راهی که قطعاً بدون باج دادن و واهمه داشتن از تذکرات و بیانیه‌های اروپا در حوزه‌های متعدد خواهد بود.

captcha
شماره‌های پیشین