619
دوشنبه، ۰۳ دی ۱۳۹۷
13
دکتر ابراهیم دادجو در نشست «تخصص‌گرایی پژوهش در علوم انسانی» مطرح کرد

تخصص‌گرایی نیازمند فراگیری مابعدالطبیعه علم

کرسی ترویجی «تخصص‌گرایی پژوهش در علوم انسانی» با سخنرانی دکتر ابراهیم دادجو و دکتر مهدی عباس‌زاده از اعضای هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در محل این پژوهشگاه برگزار شد.

حوزه به «میدان» بیاید

یادداشت حجت‌الاسلام محمدرضا زیبایی‌نژاد رییس مرکز تحقیقات زن و خانواده حوزه علمیه

صبح نو

حوزه به «میدان» بیاید

یادداشت حجت‌الاسلام محمدرضا زیبایی‌نژاد رییس مرکز تحقیقات زن و خانواده حوزه علمیه


حوزه علمیه در برخی موارد از‌جمله در مباحث نظری مزیتی دارد که برخاسته از مباحث آرام کتابخانه‌ای است، ولی در برخی موارد نیز کاستی دارد. این در حالی است که امروزه نظریات از دل فعالیت‌های میدانی بیرون می‌آیند؛ از برخی فمینیست‌ها سؤال کرده‌ایم که شما عمل‌گرا هستید و نظریه ندارید.
 پاسخ داده‌اند که ما نظریه داریم، ولی نظریه را از میدان به دست می‌آوریم. مثلاً می‌گویند که ابتدا تصویری از مردسالاری در ذهن ما وجود دارد و با این تصور وارد میدان می‌شویم. 
هنگامی که نقایص نظریه خود را در میدان ملاحظه کردیم، به اصلاح آن می‌پردازیم و در نظریه تغییر ایجاد و آن را اصلاح می‌کنیم.
سخنان حوزویان برای اینکه بتواند از فضای انتزاعی بیرون بیاید و رنگ و جامه عمل بپوشد، باید درگیری با میدان داشته باشد، ولی هنوز این درگیری با میدان مسأله محققان و طلاب ما نشده است. 
طلبه و محقق باید وارد میدان درگیری فکری و اندیشه‌ای شود و زمین بخورد و بلند شود. محقق حوزوی در این میدان باید همانند کشتی‌گیرها گوشش بشکند تا بتواند از فضای انتزاعی بیرون بیاید.
ایوان ایلیچ سخنی دارد که می‌گوید: «مدرسه ضد علم است»؛ یعنی علم را کسی می‌تواند تولید کند که ذهنش رام نباشد و وحشی باشد، در حالی که مدرسه ذهن فرزندان را به سمت چارچوب خاصی جلو می‌برد و محدود می‌کند؛ باید سعی کنیم طلاب را اهل درگیری فکری و میدان اندیشه‌ای بار بیاوریم.
 البته منظورم از آمادگی برای حضور در میدان، تهور بدون مطالعه و گستاخی بدون پشتوانه علمی نیست، بلکه مراد این است که طلبه باید به میدان بزند و هر جا کم آورد مجبور به مطالعه شود. 
همین رفت‌وآمدهای علمی و درگیری‌ها سبب تولید نظریه و مطلب علمی جدید در فضای حقیقی و نه صرفاً کتابخانه‌ای می‌شود.
حوزه علمیه اگر می‌خواهد دیده شود باید بساط خود را از درون حوزه و قم بیرون ببرد و به تهران و شهرهای دیگر برود و نقد هم شود؛ اینکه در داخل خودمان باشیم و بگوییم کارمان خوب است و اشکالی هم به کار ما وارد نیست رشد نمی‌کنیم. 
باید بساط‌مان را ببریم به سمت کسانی که جامعه «دیگران» هستند؛ اعم از دانشگاه و جامعه منتقدان و اقشاری که موضع و حرفی در برابر ما دارند، وگرنه اگر به برگزاری نمایشگاه بسنده کنیم، به جایی نمی‌رسیم.
نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی حوزه علمیه کار خوبی است، ولی نباید منحصر به این مسأله شویم.
 اگر نمایشگاه را برای فروش برپا می‌کنیم باید جایی برویم که محصولات ما خریدار دارد و دیده می‌شود و اگر برای این مسأله است که مسوولان حوزوی یا محققان تشریف بیاورند، در حد خود مفید است، ولی اگر می‌خواهیم بازتاب زیادی داشته باشد، باید به بیرون از حوزه برویم. 
نمی‌دانم چه مقدار برای این نمایشگاه تبلیغ شده است و رسانه‌های خبری غیرحوزه در مورد آن اطلاع‌رسانی داشته‌اند، ولی در هر صورت مشاهدات میدانی بنده نشان می‌دهد که تبلیغ لازم انجام نشده است و جایی نرفته‌ایم که دیده شویم.
منابع مورد‌نیاز دانشگاه را کم‌تر به دانشگاهیان عرضه کرده‌ایم. 
اگر دانشجو و دانشگاهیان دغدغه ندارند تا ما را ببینند و به آثار ما مراجعه کنند، باید این دغدغه را داشته باشیم تا از سوی آنان دیده شویم و مادامی که این اتفاق رخ ندهد، گرهی از کار هم باز نخواهد شد.
 
منبع: ایکنا 

captcha
شماره‌های پیشین