616
چهارشنبه، ۲۸ آذر ۱۳۹۷
8

قرآن چه نوع زندگی‌ای را طراحی می‌كند؟

یادداشت طاهره همیز استاد دانشگاه و عضو نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها

«صبح‌نو» در گفت‌و‌گو با مردم تأثیر آیین یلدا برای کنار هم بودن خانواده را بررسی كرده است

یلدا را خانواده باشیم

مادرها مثل نخ تسبیح‌اند، خوب می‌دانند همه را چطور کنار یکدیگر جمع کنند، به هر بهانه‌ای و با هر ترفندی. شب چله ایرانی یکی از همین بهانه‌هاست که مادرها منتظرش هستند برای چند ساعت کنار هم قرار دادن خانواده؛ خانواده‌ای که کارشناسان معتقدند در این سال‌ها دچار بحران شده است. تمسک به آیین و آداب برای آن‌ها که نمی‌دانند چطور ساعتی را با هم بگذرانند، دلیل خوبی است و برای آن‌ها که همچنان استوار و محکم، بنیان خانواده را از بحران اجتماعی رخ‌داده محفوظ نگه داشته‌اند، فرصتی مغتنم برای محکم کردن پایه‌های اصلی‌ترین نهاد اجتماعی. «صبح‌نو» نقش آداب و آیین‌هایی چون یلدا را در دور هم جمع کردن اعضای خانواده با مردم در میان گذاشته است.

یلدا اهمیت فرهنگی دارد

دکتر مجید ابهریپژوهشگر و آسیب‌شناس اجتماعی

صبح نو

قرآن چه نوع زندگی‌ای را طراحی می‌كند؟

یادداشت طاهره همیز استاد دانشگاه و عضو نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها

در یادداشت‌های پیشین سه بیت و خانه را معرفی کردیم. اول، بیت‌الله که خداوند اجازه داده نامش در این خانه‌ها بالا رود و اعضای آن ویژگی‌های متمایزی دارند. دوم، بیت عنکبوت که سست است و سوم بیتی که اعضای آن با دستان خود، خانه‌شان را تخریب می‌کنند.
این تفاوت بیت‌ها نشان می‌دهد برای پایداری خانواده و جلوگیری از سستی و تخریبش، باید قوانینی داشته باشیم و به عواملی که موجب تحکیم خانواده می‌شود، بپردازیم. بر اساس آیات قرآن، کسی که باید برای ازدواج خواستگاری کند، مرد است. آیه 25 سوره نساء به این موضوع اشاره دارد و می‌گوید این خواستگاری از زن باید به اذن خانواده او انجام شود و حتماً برای این خانم تمام هزینه‌های زندگی به عهده شوهرش است. کلمه «اُجور» در این آیه به معنای مهریه و نفقه است. کلمه «معروف» در ادامه آن به معنای شأنیت آن زن و خانواده‌اش است و بنابراین مهریه و نفقه باید بر اساس شأن آن زن و خانواده‌اش پرداخت شود. پس بر اساس این آیه ازدواج از نوع «نکاح» بار و هزینه مالی از زن طلب نکرده و آن را بر دوش همسرش گذاشته و تأکید می‌کند که مال، باید به پای زن ریخته شده و از نظر مالی محافظت شود. بنابر آنچه قرآن به آن اشاره کرده، مردی باید وارد زندگی مشترک شود که ثروت و توان مالی داشته باشد، نه مردی که توانایی مالی نداشته باشد اما در جامعه ما این‌گونه نیست و باید از مسوولان و برنامه‌ریزان سؤال کرد چرا چنین اتفاقی افتاده است؟ از طرفی اسلام این را هم نمی‌گوید که تا مردی به 40 سالگی و تمکن مالی نرسیده ازدواج نکند!
آیه 32 سوره نور بر این موضوع تأکید دارد و می‌فرماید کسانی را که به رشد و صلاحیت پذیرش مسوولیت ازدواج رسیده‌اند، ازدواج دهید و وارد زندگی «نکاح» کنید. پس بر رشد ازدواج تأکید داشته و ادامه می‌دهد اگر آن‌ها مشکلات مالی دارند اطرافیان او راغنی کنند سپس خداوند نیز شما را غنی خواهد کرد. امروزه اینکه گفته می‌شود دختر از پسر چیزی نخواهد چرا که او مال ندارد، تعریف شده در قرآن نیست و قرآن بر غنی بودن پسر تأکید می‌کند. حتی در صدر اسلام قرآن تأکید می‌کند زنانی را  که به خدا ایمان آورده و از شوهران کافرشان در مکه جدا شده و به حکومت مدینه پناه آورده‌اند اگر به همسری گرفتید، هم نفقه و مهریه باید برایشان قرار دهید و هم آنچه را که شوهر کافرشان برای آنها هزینه کرده، به شوهران‌شان بازگردانید. خانم‌ها در ازدواج دائم،‌ باید تمام نیازهایشان در طول زندگی از جانب همسر و مطابق با «شأن» برطرف شود.
قرآن در ادامه به وفاداری زن و مرد به یکدیگر تأکید می‌کند، یعنی صالحین و کسانی که به رشد زندگی پایدار رسیده‌اند باید به یکدیگر وفادار باشند که این،‌ از مهم‌ترین ستون‌های زندگی است. ما مسلمان و ایرانی هستیم. نه عرب هستیم که دختر از همان ابتدا در کنار پدرش چند خانم به‌عنوان همسر ببیند و نه اروپایی هستیم با زندگی‌های مشترک کوتاه‌مدت. به گفته شهید مرتضی مطهری، ما به تک‌همسری و مونوگامی اعتقاد داریم نه به چندهمسری و پلی‌گامی. در اینجا به این موضوع که یک مرد می‌تواند چند همسر داشته باشد یا نه، نخواهیم پرداخت و تنها به طراحی خانه‌ای اشاره می‌کنیم که همسو با سبک زندگی ایرانی و اسلامی است. خانه‌ای که قرار است عمری 50‌ساله داشته باشد باید به‌گونه‌ای طراحی شده و عواملی بر آن حاکم باشند تا بتواند این مسیر را به خوبی طی کند. باید به‌گونه‌ای طراحی کنیم که به گفته مقام معظم رهبری «زندگی ساده‌زیست، آگاهانه، با نشاط و پایدار» داشته باشیم. بنابراین آن تفکری که به ارتباط دختر و پسر قبل از ازدواج عقیده دارد، (ازدواج مخادنه، عنوانی که شهید مطهری در کتاب نظام حقوق زن در اسلام به آن اشاره داشته است) مناسب این نوع زندگی نیست و با آن ازدواجی که به گفته پیامبر «نکاح» است و سنت او تفاوت دارد.

captcha
شماره‌های پیشین