585
جمعه، ۱۱ آبان ۱۳۹۷
11
جواد شمقدری از انگیزه‌های ساخت سریال «نفوذ» می‌گوید

هدفم مقابله با روایت‌های تحریف‌ شده در انقلاب بود

در آستانه سالروز حادثه مهم 13آبان، بررسی آثار هنری موضوعی این اتفاق اهمیت زیادی دارد. در حوزه سینما و تلویزیون چند پروژه به تسخیر لانه جاسوسی پرداخته است.

خبر

صبح نو

جواد شمقدری از انگیزه‌های ساخت سریال «نفوذ» می‌گوید

هدفم مقابله با روایت‌های تحریف‌ شده در انقلاب بود

در آستانه سالروز حادثه مهم 13آبان، بررسی آثار هنری موضوعی این اتفاق اهمیت زیادی دارد. در حوزه سینما و تلویزیون چند پروژه به تسخیر لانه جاسوسی پرداخته است.

حادثه 13آبان یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخ انقلاب اسلامی است. سفارتخانه ایالات متحده  آمریکا در ایران به‌عنوان مقر فرماندهی جاسوسی و دخالت این کشور در ایران فعالیت می‌کرد؛ اسناد به‌دست‌آمده از این محل به طور کامل بیانگر این مطلب است. با گذشت چند‌دهه از این اتفاق مهم که به رسوایی جاسوسی آمریکا از ایران و همچنین تحقیر حکومت ایالات متحده منجر شد، تنها دو فیلم ساخته شده و یک سریال هم در دست ساخت است. «طوفان شن» به کارگردانی آقای جواد شمقدری، «آرگو» به کارگردانی «بن‌افلک» و سریال در‌ دست‌ ساخت «نفوذ» به کارگردانی جواد شمقدری، تنها آثار تصویری جدی دراین حوزه هستند.
 البته در حوزه مستند هم چند فیلم تولید شده که در جای خودش قابل بحث است. «طوفان شن» محصول 1375 است. پس از تسخیر سفارت  آمریکا، مقامات  آمریکایی تصمیم می‌گیرند برای آزادسازی گروگان‌های  آمریکایی در ایران دست به اقدام نظامی بزنند. یک مأمور مخفی پنتاگون راهی ایران می‌شود تا مقدمات این حمله را مهیا کند. حمله نظامی آغاز می‌شود، اما طوفان شن صحرای طبس حوادث دیگری را رقم می‌زند...، این فیلم در زمان خودش به کمک ساخت قابل قبولش نظرات مثبتی را به‌وجود آورد. «آرگو» محصول سال‌۲۰۱۲‌میلادی است. داستان این فیلم درباره وقایع بحران سفارت ایالات متحده آمریکا در تهران است، که در آن، 6‌دیپلمات آمریکایی توانستند از منزل سفیر کانادا در تهران به خارج از ایران بگریزند. «نفوذ» درحال ساخت است تا در ایام دهه فجر امسال از تلویزیون پخش شود. این سریال به هشت ماه از مقطع تاریخی ایران اسلامی می‌پردازد؛ از دی‌ماه‌۵۷ تا آبان‌۵۸ و اتفاقات ۱۰‌ماه از تاریخ انقلاب را در ۳۰‌قسمت نشان می‌دهد.
برای بررسی سینمایی حادثه 13آبان با «جواد شمقدری» گفت‌وگوی کوتاهی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید:
چه شد که به سراغ ساخت «طوفان شن» رفتید؟
از روزی که وارد سینما شدم دغدغه اصلی‌ام این بود که روایتگر مؤثری از انقلاب باشم. انقلاب اسلامی را واقعه بسیار مهمی می‌دانستم که هر مقطع آن می‌تواند دستمایه یک فیلم یا سریال باشد. پرداخت به این مسائل به ثبت تاریخی آن‌ها برای آیندگان منجر می‌شد. دفاع مقدس بستری را ایجاد کرد تا برخی از فیلمسازان از جمله خود من به سمت سینما برویم. نخستین فرصتی که حس کردم موقعیت برای کار با موضوعات انقلاب مهیاست مصادف شد با پیشنهاداتی که به بنده ارائه شد و نهایتاً گروه تلویزیونی شاهد با طرح ساخت این اثر موافقت کرد. مجموعه‌ای تحت عنوان «برادران خورشید» نوشته شد که در چند فاز بود. این طرح به فتح خرمشهر می‌رسید. فاز اول این طرح مربوط به حادثه طبس بود که ما موفق به تولیدش شدیم. 

چرا از بین آن سه فاز، بخش مربوط به طبس را انتخاب کردید؟
علت اصلی‌اش این بود که معتقد بودم، یکی از ویژگی‌های اصلی انقلاب ما، استکبارستیزی است. آمریکا با توجه به سابقه طولانی ظلمش در ایران؛ با وقوع انقلاب اسلامی دستش از کشور کوتاه شده بود و مشخص بود که این اتفاق برایش گران تمام شده است. حادثه طبس یکی از نقاط مهم دخالت‌های  آمریکا در ایران بود. این حادثه به مرور در برگ‌های تاریخ گم می‌شد. به لطف الهی توانستیم این کار را بسازیم.

حادثه طبس، به جز موضوع دخالت‌ آمریکا در ایران، جنبه دیگری هم دارد؛ مدد و دست‌ الهی در ادامه انقلاب به وضوح دراین اتفاق مشخص است. چگونه به سراغش رفتید که در عین روایت، مسأله به‌صورت گل‌درشت مطرح نشود؟
در کنار استکبارستیزی، یکی از ویژگی‌های دیگر انقلاب اسلامی حضور و مدد الهی در امور انقلاب است. این مسأله آنقدر مشهود است که به یکی از جنبه‌های اصلی بیان خاطرات درباره دفاع مقدس تبدیل شده است. «طوفان شن» هم بلافاصله پس از دفاع مقدس ساخته شد. بدیهی بود که امداد الهی هم دراین فیلم دیده می‌شد. تلاش کردیم که بخش‌هایی از این مدد الهی را در لایه‌های فیلم نمایش دهیم. 
حادثه 13آبان چه اهمیتی دارد که  آمریکایی‌ها همچنان فراموشش نکرده‌اند و فیلمی مثل «آرگو» را درباره‌اش می‌سازند؟
واقعیت این است، تسخیر لانه جاسوسی که حضرت امام؟ره؟آن را انقلاب دوم نامیدند؛ انقلابی که حتی از انقلاب اول هم مهم‌تر است. به نظرم اگر بخواهیم تاریخ معاصر را به دو مقطع تقسیم کنیم باید به قبل و بعد آن تقسیم کنیم. با این که ویتنام شکست بزرگی برای  آمریکایی‌ها بود اما آن‌ها توانستند از شکست در آن جنگ فرار کنند و تصویر مثبتی را از خودشان ارائه دهند. اما در تسخیر لانه جاسوسی، نقطه آغازی را شاهدیم که نقاب از چهره آمریکا می‌کشد. این در حوزه‌های مختلف معنا پیدا می‌کند. 

یک شکست مفتضحانه نظامی بود!
حتی در مسائل نظامی هم که عربده‌کشی می‌کنند در عملیات طبس موفق نمی‌شوند و وجه آزادیخواهانه خودشان را هم سر این قضیه از دست می‌دهند. برکشیدن نقاب از چهره ‌آمریکا بزرگترین اتفاقی است که از لانه جاسوسی شروع و در اوج خودش به‌ظهور ترامپ می‌رسد. این فرد حتی در‌ آمریکا هم منفور است و کار را به جایی رسانده که شهروندان‌ آمریکایی پرچم کشورشان را به آتش می‌کشند.

چرا در مقطع امروز هم به ساخت سریال «نفوذ» با موضوع تسخیر لانه جاسوسی اقدام کرده‌اید؟
این انتخاب دلایل مختلفی دارد که در زمان خودش مفصل خواهم گفت. بالاخره این حادثه بخشی از تاریخ معاصر ماست و تأثیر شگرف و عمیقی بر همه حوادث آینده ایران، منطقه و جهان داشته است. در آخرین دیدار هنرمندان و فعالان فرهنگی حوزه دفاع مقدس با مقام معظم رهبری، ایشان فرمودند که معتقدند تا به امروز در این حوزه هرکاری شده است کم است و باید صدبرابر اقدام شود. 
یکی از دلایل ترغیب ما به ساخت این پروژه همین دغدغه‌ها بود. پیش‌بینی می‌شد ‌آمریکایی‌ها روایت تحریف‌شده‌ای را از تسخیر لانه جاسوسی ارائه کنند؛ «آرگو» هم روایت آشکاری از این تحریف بود. انگیزه دیگرم برای ساخت «نفوذ» همین روایت‌های تحریف شده بود. البته مسائل مهم‌تر دیگری هم بود که درآینده خواهم گفت.

captcha
شماره‌های پیشین