581
جمعه، ۰۴ آبان ۱۳۹۷
8

خبر

از نبود کتاب گرفته تا استفاده از دانش‌آموزان برای نظافت در سریال مشکلات مدارس

سکانس‌های عجیب آموزش‌و‌پرورش

وزیر آموزش‌و‌پرورش گفته است بر اساس آخرین آمار ۱۳‌میلیون و ۷۸۸‌هزار دانش‌آموز ثبت‌نام قطعی کرده‌اند و با احتساب خورده‌ریزه آماری تعداد دانش‌آموزان کشور به حدود ۱۴میلیون نفر می‌رسد. ضمن اینکه یک‌میلیون و‌۷۰۰‌هزار معلم و بازنشسته فرهنگی و ۱۳‌هزار معلم مشغول به کار وجود دارد. همچنین 780‌دانش‌آموز ایرانی در ۶۰‌کشور جهان نیز مشغول به تحصیل‌اند، در حال حاضر ۹۱‌هزار و ۷۲۱‌مدرسه دولتی و بیش از ۱۵‌هزار و ۳۵۵‌مدرسه غیردولتی میزبان این دانش آموزان‌اند، دور از انتظار نیست که در بین این همه مدرسه تخلفاتی رخ دهد که به‌دلیل ضعف وزارت آموزش‌و‌پرورش در نظارت، زمینه نارضایتی دانش‌آموزان و اولیا را فراهم می‌سازد.

صبح نو

از نبود کتاب گرفته تا استفاده از دانش‌آموزان برای نظافت در سریال مشکلات مدارس

سکانس‌های عجیب آموزش‌و‌پرورش

وزیر آموزش‌و‌پرورش گفته است بر اساس آخرین آمار ۱۳‌میلیون و ۷۸۸‌هزار دانش‌آموز ثبت‌نام قطعی کرده‌اند و با احتساب خورده‌ریزه آماری تعداد دانش‌آموزان کشور به حدود ۱۴میلیون نفر می‌رسد. ضمن اینکه یک‌میلیون و‌۷۰۰‌هزار معلم و بازنشسته فرهنگی و ۱۳‌هزار معلم مشغول به کار وجود دارد. همچنین 780‌دانش‌آموز ایرانی در ۶۰‌کشور جهان نیز مشغول به تحصیل‌اند، در حال حاضر ۹۱‌هزار و ۷۲۱‌مدرسه دولتی و بیش از ۱۵‌هزار و ۳۵۵‌مدرسه غیردولتی میزبان این دانش آموزان‌اند، دور از انتظار نیست که در بین این همه مدرسه تخلفاتی رخ دهد که به‌دلیل ضعف وزارت آموزش‌و‌پرورش در نظارت، زمینه نارضایتی دانش‌آموزان و اولیا را فراهم می‌سازد.

گستردگی حوزه کاری آموزش‌و‌پرورش، کمبود نیرو، نبود برنامه‌ریزی مدون و شاید فرهنگسازی تبعیت از قوانین جاری این وزارتخانه حساس که با تربیت دانش‌آموزان سروکار دارد، باعث شده که امروز شاهد بروز تخلفات فاحش و البته تعجب‌برانگیز در برخی از مدارس باشیم. این تخلفات شامل دریافت شهریه‌های نامتعارف در مدارس دولتی و غیردولتی تا به‌کار‌گرفتن دانش‌آموزان در امور نظافت و خدمات مدرسه و همچنین درخواست مبالغ غیرقانونی به اسم کمک به مدرسه است.
حوزه آموزش‌و‌پرورش امروز حال خوبی ندارد و اگر قرار باشد با وضعیتی که مدیران برخی از مدارس در پیش گرفته‌اند، ادامه داشته باشد نباید به وضعیت آینده دانش‌آموزان امید داشت، زمانی که تصمیم‌گیری مدیران آموزش‌و‌پرورش بر اساس سلیقه و نه رعایت ضوابط و قوانین صورت بگیرد، بعید است که بتوان به بهبود وضعیت آموزش‌و‌پرورش امید داشت.

کمک داوطلبانه تنها رابطه مالی
تخلفات مدارس گسترده است اما می‌خواهیم به اتفاقی در دبستان پسرانه‌ای در منطقه هفت ‌تهران اشاره کنیم که در اقدامی تأمل‌برانگیز با ارائه برگه‌های واریز پول به اولیای دانش‌آموزان، از آن‌ها خواسته است که به نام «مشارکت‌های مردمی» به حساب مدرسه پول واریز کنند. مدرسه بهانه این اقدام غیرقانونی را «انجام امور خیریه» ذکر کرده است. خلاقیتی که این مدرسه در دریافت پول از اولیای مدرسه به خرج داده است یکی از جدیدترین روش‌های دریافت پول از والدین است که برخی از کارشناسان را انگشت به دهان کرده است.
آقای مسعود ثقفی، مدیر روابط عمومی آموزش‌و‌پرورش شهر تهران درباره درخواست برخی از مدارس برای واریز مبالغی به منظور کمک به خیریه، به روزنامه «صبح‌نو» می‌گوید: «تنها رابطه مالی که بین اولیاء و مسوولان مدرسه می‌تواند برقرار شود، بحث کمک‌های مالی مردمی داوطلبانه است؛ یعنی هرکسی تمایل داشته باشد می‌تواند داوطلبانه به مدرسه کمک کند.»
او ادامه می‌دهد: «هیچ شکل دیگری از رابطه مالی بین مدرسه و اولیای دانش‌آموزان تعریف نشده است و بنابراین هر شکل دیگری در جایی پدید بیاید قطعاً باید مورد توافق اجزای قانونی مدرسه باشد؛ یعنی شورای مدرسه باید حتماً چنین موضوعی را مصوب کرده باشد تا این اقدام شکل بگیرد چراکه این شورا ترکیبی از مدیر مدرسه و انجمن اولیاء و مربیان است.»

دریافت کمک خارج از مصوبه تخلف است
ثقفی با تأکید بر اینکه اگر شورای مدرسه با چنین مصوبه‌ای موافقت نکرده باشد این اقدام تخلف محسوب می‌شود، در راهنمایی اولیای دانش‌آموزان برای پیگیری موضوع، اضافه می‌کند: «اگر این اقدام مصوبه شورای مدرسه یا انجمن اولیاء و مربیان را داشته باشد اولیاء باید به نمایندگان خود در این انجمن مراجعه کرده و از آن‌ها درباره درخواست این هزینه توضیح بخواهند و اعضای انجمن موظف به پاسخگویی‌اند اما اگر با این موضوع مواجه شدند که چنین اقدامی به شکل مصوبه ابلاغ نشده است یعنی صرفاً کاری سلیقه‌ای از طرف مسوولان مدرسه بوده، می‌توانند به واحد ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات منطقه آموزش‌و‌پرورشی که این اتفاق افتاده است مراجعه و موضوع شکایت خود را پیگیری کنند.»
این مقام مسوول در آموزش‌و‌پرورش شهر تهران با تأکید دوباره بر این موضوع که هیچ‌گونه رابطه مالی به جز کمک‌های داوطلبانه وجود ندارد، ادامه می‌دهد: «بین مدرسه و خانواده تنها کمک‌های داوطلبانه مردمی برقرار است که اگر آن هم بنا باشد بیشتر از حد مدرسه صورت بگیرد مثل اردوهای دانش‌آموزی، باید با مصوبه شورای مدرسه باشد که خود اولیاء هم جزو آن شورا هستند و نماینده آن‌ها که رییس انجمن اولیاء و مربیان و عضو رسمی آن است.»

به شکایت اولیاء رسیدگی می‌شود
مدیر روابط عمومی آموزش‌و‌پرورش شهر تهران در پاسخ به این سؤال که مصوبات انجمن در چه حیطه‌هایی می‌تواند صورت بگیرد، توضیح می‌دهد: «این مصوبات در محدوده آموزش‌و‌پرورش مجاز است، البته اردو صرفاً کاری آموزشی‌ نیست بلکه جزو اقدامات پرورشی است.» ثقفی این را هم گفت که هیچ تعریفی بر این اساس که مدارس مجازند کار خیریه یا امثال آن را که ارتباطی به امور آموزش‌و‌پرورش ندارد، انجام دهند، نشده است.
دریافت پول از اولیای دانش‌آموزان از دهه‌های گذشته وجود داشته است اما با افزایش هزینه‌های مدارس و همچنین کاهش بودجه‌های آموزش‌و‌پرورش، با وجود ممنوعیت قانونی مدارس برای دریافت کمک‌های مردمی اجباری همچنان از اولیاء مبالغ هنگفتی را با اجبار و ارعاب دریافت می‌کنند. اگر قرار باشد با این روش، تعلیم و تربیت ادامه یابد در سال‌های آینده دانش‌آموزان باید با کارت بانکی وارد مدرسه شوند و برای مسوولان POS به دست در مدرسه کارت بکشند تا اجازه یابند که در کلاس درس حضور پیدا کنند.

اینجا ژاپن نیست، هست؟!
تخلفات مدارس تنوع زیادی دارد که در این گزارش سعی کردیم به بخشی از آن‌ها که از سوی مردم به «صبح‌نو» رسیده، بپردازیم. یکی از دیگر تخلفات در هنرستانی در منطقه هشت آموزش‌و‌پرورش رخ داده که به گفته اولیای دانش‌آموزان و برخی از دانش‌آموزان این مدرسه چون پرسنل خدماتی ندارد بچه‌ها را جارو به دست کرده تا مدرسه را نظافت کنند، این اقدام شاید در برخی از کشورها رواج داشته باشد که آن هم مسلماً با اهداف تربیتی و آموزشی برنامه‌ریزی شده همراه است اما در کشور ما این کار اقدام تعریف‌شده‌ای نیست.
مدیر روابط عمومی آموزش‌و‌پرورش شهر تهران در ارتباط با استفاده از دانش‌آموزان برای امور نظافت و خدمات مدرسه نیز این‌طور واکنش نشان می‌دهد و می‌گوید: «ما با تمرینی که برای تربیت بچه‌ها مفید باشد مخالفتی نداریم، الان در مدارس کشور ژاپن یکی از اقداماتی که انجام می‌دهند این است که بچه‌ها برای اینکه به نظافت در همه جا عادت کنند خودشان مدرسه‌شان را نظافت می‌کنند اما این کار جزو وظایف دانش آموزان در سیستم آموزشی ما نیست.»
ثقفی ادامه می‌دهد: «اگر هم اقدامی با هدف بهبود تعلیم و تربیت بچه‌ها صورت می‌گیرد باید در چارچوب آموزشی انجام شود و این‌گونه اقدامات خیلی نمی‌تواند مناسب باشد، در صورتی که رفتاری در مدرسه صورت گیرد که غیرقانونی باشد و موجب آزار و اذیت دانش‌آموزان شود، این کار تخلف است.»
ثقفی در پاسخ به این سؤال که چنین اقداماتی در کشوری مانند ژاپن تعریف شده است و شاید مقبول هم باشد اما در کشور ما که چنین سیستمی نیست آیا بازهم می‌توان این اقدام را تربیتی دانست، تأکید می‌کند: «اگر این اقدامی که در این مدرسه صورت گرفته باعث آزار دانش‌آموزان شده باشد مسلماً مدرسه از روش غلطی برای امور تربیتی استفاده کرده است.»
او گفت: «نمی‌توان این اقدام را به‌عنوان یک تخلف درنظر گرفت اما قابل رسیدگی و پیگیری است و اولیاء می‌توانند به واحد ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات منطقه آموزش‌و‌پرورشی که این اتفاق در آن افتاده است مراجعه و موضوع خود را پیگیری کنند؛ گاهی شکایتی از یک تخلف و گاهی هم اعتراض به رفتاری که صورت گرفته است. اعتراض به مفهوم شکایت از تخلف نیست و به معنای نارضایتی از عملکرد است که هر دوی این موضوعات از طریق همین واحدی که گفتم، قابل پیگیری است.»

بدسلیقگی‌های هزینه‌بر
در همین مدرسه که به گفته برخی از دانش‌آموزانش هنوز کتاب‌های درسی‌شان با وجود ثبت‌نام در سامانه عرضه کتاب درسی و پرداخت هزینه آن، به دست‌شان نرسیده است، مسوولان مدرسه در اقدامی به جای اینکه با ارائه جزوه‌های آموزشی کار تدریس را شروع کنند برای راحتی کار خودشان فایل PDF 500صفحه‌ای را به آن‌ها داده و از دانش‌آموزان خواسته‌اند که آن را چاپ و استفاده 
کنند.
با یک حساب سرانگشتی هزینه چاپ این جزوه برای هر دانش‌آموز با وضعیت کاغذ، جوهر و کسب‌و‌کار حدود 200هزار تومان خواهد بود؛ هزینه‌ای که با توجه به دریافت هزینه‌های 
گاه‌و‌ بیگاه از سوی مدارس و اینکه تعداد جزوه‌های این مدلی که قرار است به دانش‌آموزان ارائه شود، مشخص نیست هزینه اولیاء به‌شدت افزایش خواهد یافت. در شرایط اقتصادی کنونی و وضعیت درآمدها این اقدام منطقی به نظر نمی‌رسد. البته اینکه هنوز کتاب‌های درسی برخی از رشته‌های هنرستانی به دست‌شان نرسیده موضوع دیگری است که باید به آن رسیدگی کرد.
ثقفی در واکنش به اینکه در برخی از مدارس به جای کتاب درسی فایل PDF 500 صفحه‌ای به دانش‌آموزان داده می‌شود و از آن‌ها می‌خواهند که آن را چاپ و استفاده کنند، می‌گوید: «اصل موضوع این است که چاپ و نشر کتب درسی بر عهده یک بخشی در سازمان پژوهش و تألیف کتب درسی است؛ یعنی ما نظارت مستقیم در این قسمت نداریم. آن‌ها کتاب را چاپ و منتشر می‌کنند و ما فقط دانش‌آموزان را هدایت می‌کنیم تا کتاب را تهیه کنند.»
او ادامه می‌دهد: «اگر به هر دلیلی کتاب در دسترس دانش‌آموزان نباشد قطعاً باید از روش‌های جایگزین برای تدریس استفاده کرد ولی اینکه فایل PDF به بچه‌ها بدهند که با هزینه بالا چاپ کنند، اقدام درستی نیست و این هم جزو بدسلیقگی‌هایی است که در مدارس انجام می‌شود و قابل رسیدگی در واحد ارزیابی به‌عنوان اعتراض به یک رفتار نادرست است و اصلاً نباید با اجبار این اقدام صورت بگیرد.»
بر اساس ماده30 قانون اساسی تحصیل تا مقطع دیپلم برای همه رایگان است مگر کسانی که بخواهند برای تحصیل به مدارس غیر‌انتفاعی بروند اما بقیه دانش‌آموزان باید از پوشش تحصیلی وزارت آموزش‌وپرورش برخوردار باشند، طبیعتاً تعدادی هم که به مدارس غیرانتفاعی می‌روند قابل توجه نیستند اما به هر جهت باری از دوش آموزش‌وپرورش برمی‌دارند اما مشکلات موجود در مدارس، نگرانی‌های زیادی را هم برای والدین دانش‌آموزان و هم خود دانش‌آموزان به‌وجود آورده است که مسلماً می‌تواند در یادگیری آن‌ها نیز تأثیر منفی داشته باشد. این که وزارت آموزش‌و‌پرورش خود به‌عنوان متولی اصلی آموزش با موانع و مشکلات زیادی روبه‌رو است دلیلی نیست که خانواده‌ها هزینه‌های این مشکلات را بپردازند.

captcha
شماره‌های پیشین