576
جمعه، ۲۷ مهر ۱۳۹۷
15
دستیار وزیرامورخارجه با رییس الجزیره دیدار کرد

ناک ‌اوت ‌سعودی‌ توسط ‌ رسانه‌های ‌اخوانی

پس از افشای ماجرای عجیب قتل جمال خاشقجی داخل کنسولگری عربستان در ترکیه، عملکرد رسانه‌های منتقد سعودی نکات قابل توجهی داشت. در همین ایام آقای جابری انصاری دستیار ارشد وزیرامورخارجه در سفری که به قطر داشت، با شیخ بن‌ثامر آل ثانی«رییس شبکه الجزیره» دیدار کرد.

خبر

صبح نو

دستیار وزیرامورخارجه با رییس الجزیره دیدار کرد

ناک ‌اوت ‌سعودی‌ توسط ‌ رسانه‌های ‌اخوانی

پس از افشای ماجرای عجیب قتل جمال خاشقجی داخل کنسولگری عربستان در ترکیه، عملکرد رسانه‌های منتقد سعودی نکات قابل توجهی داشت. در همین ایام آقای جابری انصاری دستیار ارشد وزیرامورخارجه در سفری که به قطر داشت، با شیخ بن‌ثامر آل ثانی«رییس شبکه الجزیره» دیدار کرد.

دنیا هر روز با حوادث و اتفاقات مختلفی همراه است؛ حوادث تروریستی، تظاهرات، حوادث طبیعی و... اتفاقاتی‌اند که مردم را درگیر خودشان می‌کنند. بخش زیادی از نوع بازتاب و تحلیل‌های پس از یک حادثه، مستقیماً به عملکرد رسانه‌ها نسبت به آن موضوع مربوط است. 
رسانه‌ها به خوبی می‌توانند برای یک حادثه جریان‌سازی کنند و برای مثال نکات مورد نظرشان را بیش از موارد دیگر پررنگ کنند. مورد عجیب قتل روزنامه‌نگار منتقد سعودی یکی از حوادثی است که بررسی عملکرد رسانه‌ها درباره آن نکات مهمی را به‌وجود می‌آورد. 
به خوبی می‌توان رفتار رسانه‌های منتقد آل‌سعود، به‌ویژه اخوانی‌ها را دراین حادثه با عملکرد رسانه‌های ایرانی در حوادث دیگر مقایسه کرد. بررسی مدیریت رسانه‌ای جنایت مذکور خالی از لطف نیست.

افشای‌جنایت
اخباری غیر رسمی در رسانه‌ها منتشر شد که در آن به قتل احتمالی روزنامه‌نگار سعودی در کنسولگری این کشور در ترکیه خبر می‌داد. کیفیت و جزییات منتشر شده درباره این حادثه به قدری عجیب و غیرقابل باور بود که مخاطب را بیشتر به یاد فیلم‌های هالیوودی می‌انداخت. در ابتدا این خبر آن‌قدر‌ دور از ذهن بود که به‌سرعت مقامات سعودی آن را تکذیب کنند اما به مرور و با افشای قطره‌چکانی اطلاعات درباره این جنایت، تکذیب این خبر کاری سخت شد. درکنار رسانه‌های ترکیه، برخی از رسانه‌های بین‌المللی هم وارد بازی شدند و پرچمدار آن‌ها الجزیره شد. یکی از مهم‌ترین کارهای رسانه‌ها تزریق اطلاعات کم اما مستمر بود. 
تقریباً هر ساعت خبری کوتاه در این زمینه منتشر می‌شد و همین باعث ایجاد جو سنگین روانی علیه بن‌سلمان شد. سعودی به تدریج از موضع مقتدر و باثبات خارج و به تزلزل رسید. مقامات این کشور با احتیاط زیاد و فقط درجایی که مجبور بودند در این زمینه صحبت می‌کردند. پس از ادعای مقامات سعودی مبنی بر خروج خاشقجی از کنسولگری، ترک‌ها از عدم خروج قربانی از قتلگاه خودش خبر دادند. به مدد شیوه درست رسانه‌ای در این حادثه فشارهای بین‌المللی شدیدی نسبت به سعودی شکل گرفت و تعدادی از جلسات مشترک از پیش‌ تعیین‌شده غربی‌ها با سعودی کنسل شد. رسانه‌های ترک عکس 15تبعه سعودی که د راین حادثه دخیل بوده‌اند، منتشر کرد. نکته جالب این عکس‌ها حضور چند مأمور رسمی سعودی از جمله مدیر پزشکی قانونی سازمان اطلاعات سعودی در این بین بود.

جزییات+18
پس از اتهام جدی به سعودی، مقامات ترکیه از بازرسی کنسولگری عربستان خبر دادند. قبل از این بازرسی آسوشیتدپرس تصاویری منتشر کرد که نشان می‌داد مواد شوینده وارد این مکان شده است. پس از تحقیقات ترکیه از محل، مقامات این کشور احتمال قتل خاشقجی در این مکان را جدی‌تر مطرح کردند و مدعی کشف مدارکی جدی از این حادثه شدند. 
تقریباً پس از هر اظهارنظر سعودی، مقامات ترک به‌طور غیررسمی و از کانال رسانه‌هایی مثل الجزیره برگ جدیدی رو می‌کردند که عربستان را غافلگیر می‌کرد. الجزیره به نقل از منابع ترکی نوشت: ماهر مطرب از چهره‌های نزدیک به محمدبن‌سلمان هماهنگ‌کننده عملیات قتل جمال خاشقجی بوده است. او در روز ترور ۱۹ تماس تلفنی، از جمله چهار تماس با دفتر منشی ولیعهد سعودی داشته و در آن روز دو هواپیما به‌نام ماهر اجاره شده است. در ادامه میدل‌ایست‌آی جزئیات تکان‌دهنده صداهای ضبط شده از لحظات شکنجه و قتل خاشقجی را منتشر کرد. بر اساس این گزارش، پلیس ترکیه فایل صوتی را در اختیار روزنامه صباح قرار داده است. دراین بین یکی از تلخ‌ترین اخبار ادعا شده را باز هم الجزیره اعلام کرد و نوشت: مدیر پزشکی قانونی سازمان اطلاعات سعودی هنگام قطعه‌قطعه کردن جنازه خاشقجی از سایر ماموران حاضر در محل خواسته موسیقی گوش دهند! برخی از دیگر رسانه‌ها هم به نقل از منابع ترکی مدعی شدند مقتول در هنگام قطعه قطعه شدن زنده بوده است. الجزیره که گویا به منبع اصلی اخبار دراین زمینه تبدیل شده در خبری دیگر مدعی شد، مثله کردن جنازه روزنامه‌نگار سعودی توسط صلاح الطبیقی حدود 15دقیقه وقت برده است.

مثله‌کردن‌رسانه‌ای
چنین حادثه‌ای با این جزییات شاید برای مردم و خصوصاً مردم غربی عجیب و غیرقابل باور باشد اما برای اهالی رسانه و مردم خاورمیانه آنچنان هم غریب نیست. 
هنوز گروهک‌های سلفی تحت حمایت سعودی در مناطق مختلف خاورمیانه فعالند و هرازچندگاهی فیلمی از مثله کردن مردم بی‌گناه توسط آن‌ها منتشر می‌شود. هنوز ماجراهای مختلف شهادت مرحوم رکن‌آبادی در سفر حج فراموش نشده است. 
هنوز ماجرای شیخ سلیمان الدویش از روحانیون سعودی که در جریان بازداشت‌های گسترده ولیعهد، در ۳ اردیبهشت سال ۹۵ بازداشت شد و از آن زمان خبری از او در رسانه‌ها منتشر نشد تا اینکه حساب زندانیان سیاسی عربستان در توییتر در ۲۳ مرداد ۹۷ اعلام کرد او در زندان و زیر شکنجه به قتل رسیده است، فراموش نشده است. 
پس قطعاً از رژیمی که هرروز ده‌ها زن و کودک یمنی را بمباران می‌کند و حتی به اتوبوس سرویس مدرسه کودکان هم رحم نمی‌کند، انجام این جنایت بعید نیست اما نحوه برخورد رسانه‌ای با آن بسیار مهم است. 
همانطور که گفته شد بن‌سلمان به‌طور روزانه جنایات مختلفی را مرتکب می‌شود که بسیاری از آن‌ها از مورد خاشقجی هم بزرگ‌تر است اما چرا آن‌ها آن‌طور که باید رسانه‌ای نشده و جوی بین‌المللی را ایجاد نمی‌کنند؟ 
ترکیه و خصوصاً قطر مدت‌هاست ‌اوضاع‌شان با عربستان شکرآب است و بدشان نمی‌آمد که آتویی از شاهزاده جوان بگیرند. درواقع جنایت خاشقجی شبیه به هدیه‌ای برای ترکیه و قطر بود تا بتوانند با هنرشان در عرصه رسانه، ماهی‌هایشان را صید کنند. 
رسانه‌های ترک در کنار الجزیره به‌طور غیر رسمی محور رسانه‌ای اخوانی را تشکیل دادند و به شیوه‌ای حرفه‌ای سعودی را در گوشه رینگ قرار دادند. هرچند که نحوه جنایت سعودی آنقدر ناشیانه بوده که گاف‌هایش متعدد است اما در یک حالت فرضی، تصور کنید چنین حادثه‌ای در کنسولگری عربستان در تهران رخ می‌داد. دراین حالت واکنش رسانه‌ای ما چگونه بود؟
 آیا رسانه‌های ایرانی با یک رفتار حرفه‌ای و راهبردی ملی تحت مدیریت دستگاه‌های امنیتی اقدام به انتشار اطلاعات می‌کردند یا مانند مواردی مثل حادثه اهواز در انتشار عکس، آمار و خبر از هم سبقت می‌گرفتند؟ عکس نامناسبی که از مسیر رژه اهواز توسط خبرگزاری ایرانی منتشر و سپس جلد روزنامه خارجی شد، یادتان هست؟ 
غیر از آن است که احتمالاً تمام اخبار و دیتاهای حادثه در همان ساعات اولیه منتشر و قدرت چانه‌زنی و امتیازگیری از ما سلب می‌شد؟ حادثه خاشقجی هرچه بود می‌تواند یک درس بزرگ برای رسانه‌های وطنی باشد؛ مدیریت اخبار در بحران‌ها و توجه به منافع ملی.

captcha
شماره‌های پیشین