576
جمعه، ۲۷ مهر ۱۳۹۷
12

خبر

«صبح‌نو» از نمایشگاه آثار حسن روح‌الامین در گالری وارطان گزارش می‌دهد

نقاش قصه‌گو

از بیستم مهرماه نمایشگاهی از پنج تابلو‌ی پیش‌تر رونمایی شده آقای حسن روح‌الامین در گالری خانه وارطان با نام پشت پرده کارش را آغاز کرده است. این نمایشگاه چنان که از نامش مشخص است به بررسی روند شکل‌گیری این تابلو‌ها از ایده اولیه تا اثر نهایی پرداخته است. اتود‌ها و طرح‌های اولیه‌ای که برای هر تابلو طراحی شده به نمایش درآمده است. این نمایشگاه متمایز، امکان بی‌نظیری برای علاقه‌مندان به نقاشی فراهم کرده است تا بتوانند مسیر شکل‌گیری یک تابلوی موفق را از ابتدا تا انتها مشاهده کنند. لافتی‌الا‌علی، آغاز سکوت، علقمه، سقا و قتلگاه پنج تابلویی هستند که در نمایشگاه پشت پرده از پشت پرده‌شان پرده‌برداری شده است. در این گزارش تلاش می‌کنیم شما را با ویژگی‌های این نمایشگاه و آثاری که در آن به نمایش درآمده است بیشتر آشنا کنیم.

صبح نو

«صبح‌نو» از نمایشگاه آثار حسن روح‌الامین در گالری وارطان گزارش می‌دهد

نقاش قصه‌گو

از بیستم مهرماه نمایشگاهی از پنج تابلو‌ی پیش‌تر رونمایی شده آقای حسن روح‌الامین در گالری خانه وارطان با نام پشت پرده کارش را آغاز کرده است. این نمایشگاه چنان که از نامش مشخص است به بررسی روند شکل‌گیری این تابلو‌ها از ایده اولیه تا اثر نهایی پرداخته است. اتود‌ها و طرح‌های اولیه‌ای که برای هر تابلو طراحی شده به نمایش درآمده است. این نمایشگاه متمایز، امکان بی‌نظیری برای علاقه‌مندان به نقاشی فراهم کرده است تا بتوانند مسیر شکل‌گیری یک تابلوی موفق را از ابتدا تا انتها مشاهده کنند. لافتی‌الا‌علی، آغاز سکوت، علقمه، سقا و قتلگاه پنج تابلویی هستند که در نمایشگاه پشت پرده از پشت پرده‌شان پرده‌برداری شده است. در این گزارش تلاش می‌کنیم شما را با ویژگی‌های این نمایشگاه و آثاری که در آن به نمایش درآمده است بیشتر آشنا کنیم.

از همان لحظه ورود به نمایشگاه و مواجه شدن با متن کوتاه معرفی آن متوجه می‌شوید که با یک نمایشگاه متفاوت مواجه‌اید. نمایشگاه پشت پرده قرار نیست حافظه تاریخی شما را مخدوش کند و هویت‌تان را به هیچ بگیرد بلکه تلاش می‌کند دعوتی باشد برای «بازگشت به خویشتن». خوب است این جملات را با هم مرور کنیم: «مراجعه به فرهنگ عمومی تصویر مطلوب ایرانی، حضور مذهب، اسطوره و روایت را 
به خوبی ثابت می‌کند. حال، چه زاری بر پیکر سهراب باشد یا علی اکبر، چه گذر سیاوش از آتش باشد یا برداشتن آب فرات، چه کندن در خیبر باشد یا کشتن دیو سپید...
 همواره خیر و شر در جدال‌اند. از پرده‌های قوللر و اسماعیل‌زاده تا اکنون. اما اکنون و دگراندیشی، رشته‌های بی‌شماری را بریده و بی‌اعتنایی به گذشته را در دستور کار دارد. به این ترتیب و 
در مقام قیاس با فرهنگی همچون ژاپن، می‌بایست اعتراف کرد که ما نه تنها به گذشته خود بی‌اعتناییم، بلکه هر جا شود آن را کتمان می‌کنیم! این بی‌اعتنایی نه در افراد که در سیستم هم مشاهده می‌شود. سیستم از طریق انتخاب جنس به‌خصوصی از تصویر و زیباشناسی و چشم‌پوشی نسبت به سایر انواع 
خارج از نرم مفروض خود، بیش از هر عامل دیگر سد و دافعه در برابر گذشته تصویری ایران ایجاد کرده است. به این ترتیب، 
هر جا که ردپایی از روایات، عرفیات و شرعیات دیده شود، کلیت جامعه ما در حال تولید هنر و آنان که به ارائه‌اش اشتغال دارند، چشم می‌بندند و روی می‌چرخانند! حال آنکه همچنان دیدن پرده و شنیدن نقل پرده‌خوان، لذت‌بخش می‌نماید و نبودش همچون هر میراث مغفول دیگری، موجب حسرت می‌شود.»
برای یافتن ویژگی‌های تکرار‌شونده و پی بردن به سبک روح‌الامین باید با دقت به تابلو‌ها نگاه کرد. یکی از چیز‌هایی که در اتود‌های هر پنج تابلو تکرار شده شعر، حدیث یا جمله مشهوری است که به نظر ایده و جرقه اولیه کار را شکل داده است. گویا در خلوت هنرمند زمزمه‌ای جوانه زده و ایده اصلی تابلو را شکل داده است. مثلا در یکی از اتودهای تابلوی علقمه این شعر که نوشته شده‌: «ای اشک سینه‌سوز اثری داشتی چه شد؟/ ای آه آتشین ثمری داشتی چه شد؟/ پیغام کربلا به نجف برد جبرئیل/ یا مرتضی علی پسری داشتی چه شد؟» این شعر که در نوحه مشهوری هم اجرا شده است منجر به خلق تابلوی علقمه شده است. 
نقاشی‌های روح‌الامین هم از حیث مضامین مورد علاقه او 
هم از جهت ترکیب‌بندی و حال و هوا به روشنی متاثر از تابلوهای نقالی است. چنان که پیش‌تر گفتیم مبدأ بسیاری از آثار او یک نقل مشهور است. این یعنی روح‌الامین در نقش نقاش، نقال تلاش می‌کند صحنه‌ای انتزاعی را که به واسطه کلمات به ما رسیده، تجسم ببخشد و از این طریق ما را با این گذشته تاریخی پیوند بزند. نقالی خود متاثر از لحن حماسی، اسطوره‌ای شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی است. روایت‌گری و قصه‌گویی ویژگی برجسته شاهنامه است. توفیق ستودنی روح‌الامین این است که توانسته در گونه نقاشی‌های خود به خوبی ویژگی روایت‌گری و داستان‌گویی شاهنامه را جاری کند و بدین ترتیب از ذهنیت‌گرایی افراطی که این روزها جریان مسلط بر نقاشی ماست رها شود. 
آنچه در هر پنج تابلوی نهایی روح‌الامین هویداست سخت‌گیری و نترسیدن از خط زدن و بازآفرینی است. بسیاری از طرح‌ها  که به نظر چشم‌نواز و زیبا هم هستند در خدمت
 ایده اصلی کنار گذاشته شدند. هنرمند شجاعت کنارگذاشتن آثار خودش را دارد و این چیزی است که مرز بین هنرمندان بزرگ با متوسط‌ها و میان‌مایه‌هاست. در کنار تماشای این تابلوها علاقه‌مندان به نقاشی و آثار هنری می‌توانند این اتودهای ارزشمند را خریداری کنند. طرح‌هایی که هم ارزش نمادین دارند و هم ارزش آموزشی. 
در پایان بازدید از پشت پرده یک حسرت و یک تحسین و غرور با ما همراه بود. حسرت از این که چرا در چنین نمایشگاه متمایزی جای جامعه‌شناسان و متفکران اجتماعی ما خالی‌است. چنین نمایشگاهی می‌تواند متفکر را به ذهنیت هنرمند ایرانی و در واقع به ذهنیت جامعه ایرانی نزدیک کند. پشت‌پرده فرصتی بی‌بدیل برای بازخوانی نمادین هنر تجسمی ایرانی است. این غیبت هرچند تلخ اما عجیب نیست. 
چنین نماشگاهی قطعا نمی‌تواند ملات مناسبی برای پیش‌فرض‌های کلیشه راجع به جامعه ایرانی فراهم کند. کلیشه‌ها همچون جامعه کلنگی، جامعه گسسته و جامعه موقتی. اما حس غرور این است که انقلاب اسلامی توانسته فضایی را هم فراهم کند که به اندازه همه دوران‌های پیش از انقلاب آثار ملی و متعهد به هویت دینی تاریخی ایران خلق شود. آثاری که جای خود را در فرهنگ عامه باز کرده است و تبدیل به نشانه‌های تصویری ملی و بخشی از حافظه بصری قومی ما شده است. 
آثاری همچون بسیجی چلیپا، قنوت خسروجردی، عصرعاشورای فرشچیان و علقمه روح‌الامین. امیدواریم روح‌الامین به‌عنوان یکی از جوان‌ترین چهره‌های برجسته نقاشی کشور بتواند افق‌های نو و تجربه نشده‌ای از نقاشی قصه‌گو  را به روی ما و همه مخاطبان نقاشی بگشاید.گفتنی است این نمایشگاه که از 20‌مهرماه در گالری خانه وارطان آغاز شده است تا هفتم آبان‌ماه هر روز به جز شنبه‌ها از ساعت دو بعد از ظهر تا هشت شب میزبان علاقه‌مندان خواهد بود. 

captcha
شماره‌های پیشین