568
یکشنبه، ۱۵ مهر ۱۳۹۷
13
شیخ شفیق الجرادی، رییس مرکز پژوهش‌های دینی و فلسفی لبنان:

جهان عرب از بحث اسلامی‌سازی علم در ایران بی‌خبر است

نشست هم‌اندیشی بررسی دیدگاه‌های موافقان و مخالفان اسلامی‌سازی علوم انسانی در مجامع علمی عربی و ایرانی، دو روز پیش در اداره کل پژوهش‌های اسلامی رسانه با حضور شیخ شفیق الجرادی، عضو شورای مرکزی حزب‌الله و رییس مرکز پژوهش‌های دینی و فلسفی لبنان و حجت‌الاسلام‌ «احمد حسین شریفی» عضو هیات‌علمی و دانشیار موسسه آموزشی، پژوهشی امام‌خمینی ؟ره؟ برگزار شد.

خبر

صبح نو

شیخ شفیق الجرادی، رییس مرکز پژوهش‌های دینی و فلسفی لبنان:

جهان عرب از بحث اسلامی‌سازی علم در ایران بی‌خبر است

نشست هم‌اندیشی بررسی دیدگاه‌های موافقان و مخالفان اسلامی‌سازی علوم انسانی در مجامع علمی عربی و ایرانی، دو روز پیش در اداره کل پژوهش‌های اسلامی رسانه با حضور شیخ شفیق الجرادی، عضو شورای مرکزی حزب‌الله و رییس مرکز پژوهش‌های دینی و فلسفی لبنان و حجت‌الاسلام‌ «احمد حسین شریفی» عضو هیات‌علمی و دانشیار موسسه آموزشی، پژوهشی امام‌خمینی ؟ره؟ برگزار شد.

حجت‌الاسلام «احمد حسین شریفی» در این نشست گفت: مخالفان اسلامی‌سازی علوم انسانی می‌گویند هویت علم به روش است و روش علمی منحصر در تجربه است و تجربه اسلامی و غیر اسلامی نداریم و هر مسأله‌ای با یک روش حل می‌شود و انتخاب روش یک مولود اجباری است، برای مثال مسأله جوشیدن آب با یک روش حل می‌شود.
وی ادامه داد: پاسخ ما به این مسأله این‌گونه است؛ در مرحله نخست هویت علم به روش نیست، هویت علم یک هویت ترکیبی از موضوع هدف، روش و دیگر مسائل است و دوم اینکه روش تابع مسأله است و حل هر مسأله‌ای منحصر در یک روش نیست، مسائل علوم انسانی درباره کنش‌های انسان است برای مثال کنش اقتصادی انسان، کنش ارتباطی انسان، 
به همین سبب دلیلی نداریم که این مسأله را تجربه حل کنیم، بلکه این ظرفیت وجود دارد که با روش‌های عقلی، روش نقلی و تجربه این مسأله مطرح شود و ما نباید راه پاسخ و شناخت حقیقت را ببندیم.
حجت‌الاسلام شریفی مطرح کرد: یکی دیگر از نقدهای مخالفان به اسلامی سازی علوم انسانی این است که می‌گویند علمی بودن علم به عمومی بودن معیار داوری آن علم است، عمومی‌ترین معیار تجربه است و نتیجه می‌شود که عمومی بودن علم به تجربی بودن آن علم است؛‌ ما در پاسخ می‌گوییم در مرحله نخست عمومی‌تر از تجربه عقل و استدلالات عقلی است و حجیت تجربه به استدلال عقلی است و در غیر این صورت به مشاهده صرف درمی‌آید، برای مثال با دیدن جوشیدن یک آب نمی‌توانیم بگوییم که همه آب‌ها در این درجه به جوش می‌آید؛ بلکه استدلال عقلی به کمک مشاهده می‌آید و تبدیل به تجربه می‌شود، دوم اینکه به همین سبب ما باید به‌دنبال معیارهای صحیح برویم و عمومی بودن نمی‌تواند معیار صحیحی باشد و معیار صحیح باید مبتنی به علم باشد، سوم اینکه ما مخالف تجربه نیستیم، اکثر مخالفان علوم انسانی اسلامی بدین باورند که مدافعان این ایده باتجربه مخالف هستند. 
وی افزود: نقدی که به‌تازگی مطرح‌شده و دکتر زیباکلام نیز آن را مطرح می‌کند این است که در ۴۰سال انقلاب چه کرده‌اید! و همچنین بودجه‌های مراکز پژوهشی موردتوجه قرار گرفته است، در پاسخ می‌گوییم سابقه ایده اسلامی سازی علوم به بیش از ۴۰‌سال می‌رسد و آن چیزی که مطرح است ۴۰سال است که به‌صورت جدی مطرح‌شده است و در دنیای عرب این مسأله به‌صورت جدی پیگیری می‌شده و لازم به ذکر است که کل بودجه‌های مراکز علمی در راستای اسلامی‌سازی علوم
 از اول انقلاب تاکنون متناسب با تورم‌ها به‌اندازه بودجه دانشگاه تهران نیست، در دنیای غرب سه الی چهار سده طول کشیده است تا علم‌های موجود محقق شده و چرا برای ما این‌قدر عجله دارند.
وی یادآور شد: ما باید چشم‌های خود را بازکنیم و موفقیت‌های این عرصه را بهتر مشاهده کنیم، صدها کتاب در این حوزه در رشته‌های خاص تولیدشده و هزاران مقاله در این زمینه نوشته‌شده و متأسفانه اجازه اجرایی شدن این علوم را به محققان نمی‌دهند.
شیخ شفیق الجرادی عضو شورای مرکزی حزب‌الله و رییس مرکز پژوهش‌های دینی و فلسفی لبنان در ادامه اظهار داشت: اسلامی سازی علوم از جهان عرب شروع شد و امروز در ایران نیز مشاهده می‌شود، و دو مجموعه‌ای که مقابل این اندیشه مقابله کردند عربستان سعودی و امارات متحده عربی بود، سعودی‌ها به‌واسطه فشار سلفی‌ها و امارتی‌ها که باهوش‌تر هستند در دو خط در حال فعالیت‌اند، مؤسساتی در امارات وجود دارد که‌ روی اسلام سیاسی صوفی کار می‌کنند و مطمئناً به عدم اسلام و بی اسلامی منجر خواهد شد و موسسه بزرگی ایجاد کردند به نام مؤمنان بدون مرز، وظیفه این موسسه
 این است که گرایش‌های مختلف سکولار را جمع کنند و از آن‌ها بخواهند تعریفی درباره اسلام ارائه دهند.
شیخ شفیق الجرادی خاطرنشان کرد: تاکنون ما برای اسلامی‌سازی علوم کار می‌کردیم و امروز موسسه‌ای ایجادشده برای سکولاریزه کردن اسلام و دو هدف‌دارند، نخست سکولار کردن میراث اسلام، دوم برنامه‌ریزی برای آموزش اسلامی که خارج از سنت‌های حوزه‌های علمیه است.
وی گفت: این پیشنهاد را مطرح می‌کنم اگر فکر می‌کنید که جهان عرب از مسائلی که ایران درباره اسلامی سازی علوم انجام می‌دهد باخبر است کاملاً در اشتباه هستید، آثار خیلی اندکی از ایران ترجمه ‌شده ولی به گوش مؤسسات عربی نرسیده و آن‌کسانی که در مؤسسات همچون مؤمنان بدون مرز تحصیل می‌کنند، کاملاً مخالف اسلامی سازی علوم هستند و معتقدند که این مسأله باید بین ایران و جهان به‌ویژه جهان عرب موردبحث و مناقشه قرار بگیرد و باید در این زمینه مؤسسات ایرانی جدی فعالیت کنند.
عضو شورای مرکزی حزب‌الله بیان کرد: در حوزه رسانه باید فعالیتی صورت بگیرد که مسائلی که در ایران در حوزه علوم انسانی اسلامی انجام می‌شود به گوش جهان عرب برسد، به این دلیل که مباحثی که در جهان مطرح می‌شود مسائل سطحی است و حتی می‌توانم ادعا کنم که در حوزه اسلامی‌سازی یک برنامه جدی در رسانه‌ها وجود ندارد به‌استثنای برخی فعالیت‌ها که در مصر صورت می‌گیرد.
وی افزود: من مخالف نظریه اسلامی‌سازی علوم نیستم، ما یک مأموریت مهم اسلامی داریم، باید دراین‌باره طرحی بنویسیم و نباید عجله کنیم که ما این طرح را به پایان رسانده‌ایم، ما تلاش‌های خودمان را باید متمرکز کنیم و معتقدیم که این کار یک جهاد مقدس در مقابل دشمن و خط فکری آن‌هاست و در مقابل تلاش‌های دشمن برای سکولاریزه کردن دین بایستیم.
حجت‌الاسلام شفیق‌الجرادی یادآور شد: نظر شخص بنده و مرکز پژوهش‌های دینی و فلسفی لبنان تدوین برنامه‌ای چندگانه است:
- گام نخست بررسی آنچه در میراث اسلامی به‌نام احصاء‌العلوم همچون فارابی و کتاب‌های این‌چنینی‌ است که در میراث اسلامی این طبقه‌بندی بر اساس چه روشی بوده و نتایجی که به‌دست می‌آوریم استفاده کنیم.
-  گام دوم بررسی منابع اسلامی با عنوان الهیات المعرفه است و منظور ما این است که قواعد کلی و اساسی علوم باید در این فرع رعایت شود و درنهایت این نتایج را خدمت آیت‌الله مصباح‌یزدی بیاوریم و نظر ایشان را بخواهیم.
- گام سوم ما این است که معتقدیم باید شرایط سیاسی مناطق در علوم اسلامی انسانی رعایت شود و این همان کاری است که ما در لبنان و محیط اطراف لبنان اجرا می‌کنیم و به‌تبع از تجربه ایرانی این مساله نیز استفاده خواهیم کرد.

captcha
شماره‌های پیشین