561
جمعه، ۰۶ مهر ۱۳۹۷
8

خبر

تحقیق و تفحص از قرارداد وزارت راه برای نحوه خرید هواپیماهای بوئینگ، ایرباس و ای.تی.آر کلید خورد

افتخار دولت زیر ذره بین مجلس

قرار بود ناوگان هوایی کشور با خرید بیش از 100‌چرخنده کوچک وبزرگ متحول شود، تحولی که بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی و شرکت هواپیمایی کشوری می‌توانست با وارد شدن این تعداد هواپیما رشد چشمگیری داشته باشد اما اینطور نشد، تفحص از قرارداد وزارت راه برای خرید هواپیماهای بوئینگ ایرباس و ای.تی.آر طرحی است که بعد از لغو این قرارداد از سوی شرکت‌های هواپیماسازی آمریکایی و فرانسوی با ایران در پی تحریم‌های آمریکا کلید خورده است، طرحی برای بررسی قراردادی که وزارت راه و شهرسازی به آن افتخار می‌کرد و یکی از دستاوردهای بزرگ دولت به شمار می‌رفت.

صبح نو

تحقیق و تفحص از قرارداد وزارت راه برای نحوه خرید هواپیماهای بوئینگ، ایرباس و ای.تی.آر کلید خورد

افتخار دولت زیر ذره بین مجلس

قرار بود ناوگان هوایی کشور با خرید بیش از 100‌چرخنده کوچک وبزرگ متحول شود، تحولی که بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی و شرکت هواپیمایی کشوری می‌توانست با وارد شدن این تعداد هواپیما رشد چشمگیری داشته باشد اما اینطور نشد، تفحص از قرارداد وزارت راه برای خرید هواپیماهای بوئینگ ایرباس و ای.تی.آر طرحی است که بعد از لغو این قرارداد از سوی شرکت‌های هواپیماسازی آمریکایی و فرانسوی با ایران در پی تحریم‌های آمریکا کلید خورده است، طرحی برای بررسی قراردادی که وزارت راه و شهرسازی به آن افتخار می‌کرد و یکی از دستاوردهای بزرگ دولت به شمار می‌رفت.

وزیر خزانه‌داری آمریکا پس از خروج یکطرفه این کشور از معاهده برجام، 20‌اردیبهشت‌ماه اعلام کرد: «مجوز فروش هواپیماهای مسافربری بوئینگ و ایرباس را به ایران لغو می‌کند و به شرکت‌ها ۹۰روز فرصت می‌دهد تا به همکاری خود با طرف‌های ایرانی پایان بدهند.» این یکی از نخستین ترکش‌های بازی دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا با معاهده بین‌المللی برجام بود که دامنگیر یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای برجامی دولت روحانی شد. 
اجرای کامل قراردادهای 2 ایرلاین هما و آسمان برای خرید 230 هواپیمای نو از شرکت‌های بوئینگ آمریکا، ایرباس فرانسه و ATR ایتالیایی- فرانسوی که در پسابرجام نهایی شده بود با چالش جدی مواجه شد و جدا از 11فروند هواپیمایی که تاکنون به ایران تحویل داده شده است احتمالاً هواپیمای دیگری به ایران نخواهد آمد مگر اینکه اروپا در مسیر تأمین منافع ایران برای باقی ماندن در برجام بتواند فرایندی پیش‌بینی کند که کمپانی‌های غیرآمریکایی یعنی ایرباس و ATR به تداوم قرارداد خود با ایران پابرجا بمانند.

نگاهی به وضعیت قرارداد
شرکت هواپیمایی ایران ایر (هما) در آبان‌ماه 95قراردادی به ارزش 16میلیارد و 600میلیون دلار با شرکت هواپیماسازی بوئینگ به امضا رساند. براساس این قرارداد بوئینگ متعهد می‌شد در یک بازه زمانی 10ساله 80فروند هواپیما شامل 50فروند هواپیمای بوئینگ MAX-737، 15فروند هواپیمای بوئینگ 300-777 و 15فروند هواپیمای بوئینگ 777X به ایران تحویل دهد. طبق این قرارداد نخستین فروند از این هواپیماها باید در اوایل سال 97 به ایران تحویل داده می‌شد اما مدیرعامل بوئینگ اعلام کرد تحویل آن به سال ۲۰۱۹ موکول شده است. از سوی دیگر ایران ایر با شرکت ایرباس نیز قرارداد خرید ۱۰۰ فروند هواپیمای مسافربری شامل 46فروند A 320، 38فروند 330A و 16فروند 350A به ارزش 10میلیارد دلار را به امضا رساند. ۱۵ تا ۲۰ درصد منابع مالی لازم برای انجام تعهدات این قرارداد را ایران تأمین می‌کرد و مابقی از طریق فاینانس بازپرداخت می‌شد. 
در ادامه ایران ایر موفق شد، سه فروند هواپیمای مسافری ایرباس شامل یک فروند 320A و 2فروند 330A را به‌صورت نقدی تحویل بگیرد تا مبالغ پرداختی در زمان یافتن فاینانسور خارجی به‌عنوان پیش‌پرداخت ایران منظور شود که البته چنین اتفاقی رخ نداد. این ایرلاین همچنین موفق شد برای خرید 20فروند هواپیمای کوتاه‌برد، قراردادی به ارزش 400میلیون دلار با شرکت ایتالیایی - فرانسوی ATR امضا کند و هشت فروند از این هواپیماها را تحویل بگیرد اما سرنوشت 14هواپیمای باقی‌مانده فعلاً به موضوع خروج آمریکا از برجام گره خورده است.
در این میان شرکت هواپیمایی آسمان نیز برای خرید 30فروند هواپیمای مسافربری با شرکت بوئینگ به تفاهم رسید و قرارداد نهایی آن را نیز امضا کرد، اما سرنوشت این خرید نیز مانند سه قرارداد شرکت ایران ایر نامعلوم است.

تحقیق و تفحص می‌کنیم
آقای محمدرضا رضایی‌کوچی، رییس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی از آغاز طرح تحقیق و تفحص از قرارداد وزارت راه درباره نحوه خرید هواپیماهای بوئینگ، ایرباس و ای.تی.آر خبر داده و گفته است: «این طرح هم اکنون با دستور هیأت‌رییسه مجلس در کمیسیون عمران در حال رسیدگی است. در این طرح تحقیق و تفحص قرار است که چگونگی انعقاد قرارداد، نحوه تحویل هواپیماها، نحوه پرداخت هزینه خرید و نحوه پرداخت خسارت در صورت بدعهدی طرح فروشنده مورد بررسی قرار گیرد.»
او اضافه کرد: «با توجه به کناره گیری شرکت‌های بوئینگ، ایرباس و ای.تی.آر از اجرای قرارداد و تحویل هواپیماها، باید مشخص شود که این شرکت‌ها چه تعهداتی داشته‌اند. پس از بررسی‌های انجام شده درباره قرارداد وزارت راه درباره نحوه خرید هواپیماهای بوئینگ، ایرباس و ای.تی.آر، گزارش نهایی کمیسیون برای رسیدگی بیشتر به هیأت‌رییسه مجلس و صحن علنی داده خواهد شد.»

سرنوشت نامعلوم 
آقای اصغر فخریه‌کاشان، مشاور وزیر راه و شهرسازی اول مردادماه با بیان اینکه در صورت فسخ قرارداد خرید هواپیماهای جدید هما، زیان و خسارتی متوجه بوئینگ، ایرباس و ATR نمی‌شود،‌ گفته بود:‌ «این طور نخواهد بود که با فسخ این قراردادها این سه شرکت، به هما غرامت بپردازند. تلاش ما حفظ قراردادهای خرید هواپیما از سه شرکت ایرباس، بویینگ و ای.تی. آر ATR در همین شراط فعلی است. امکان معلق نگه داشتن هر یک از این قراردادها تا 12 ماه وجود دارد که در این بازه زمانی احتمال تحولاتی در مجلس آمریکا وجود دارد که می‌تواند تصمیمات ترامپ را تحت تأثیر خود قرار دهد.»
او درباره سرنوشت قراردادهای خرید هواپیما از سه شرکت ایرباس،‌ بویینگ و ای.تی.آر در شرایطی که منع فروش هواپیما به ایران برای این شرکت‌ها وجود دارد، اضافه کرد: «ترجیح ما این است که قراردادهای خرید هواپیما از شرکت ایرباس،‌ بویینگ و ای.تی.آر در حالت فعلی باقی بمانند و فسخ نشوند، تا اینکه شرایط مجدداً احیا شود، اما سه شرکت ایرباس،‌ بویینگ و ای.تی.آر بنابر الزام قانونی مجبور به فسخ قراردادها هستند و ما برای تمام این موارد در حال مذاکره با شرکت‌ها هستیم.» 

غرامت هم دستمان را نمی‌گیرد
او با تأکید بر اینکه در صورت فسخ قراردادها تحت تأثیر خروج آمریکا از برجام زیان و خسارتی متوجه سه شرکت نمی‌شود،‌ گفته بود:‌ «یعنی این طور نخواهند بود که با فسخ این قراردادها بویینگ، ایرباس و ای.تی.آر به ایران ایر غرامت بپردازند، اما به‌طور قطع عدم فروش این تعداد هواپیما به ایران خودش زیان بزرگی برای این شرکت‌ها محسوب می‌شود، به‌ویژه برای ایرباس و ای.تی.آر که سفارشات ایران را به مرحله تولید رسانده‌اند.» او ادامه داد:‌« همه تلاش‌ها بر این بود که قراردادی داشته باشیم که نه ما دچار زیان شویم و نه شرکت‌های طرف قرارداد؛ اگر این قرارداد را در شرایط دیگری که ناشی از برجام نبود فسخ می‌کردند، به طور قطع باید به ایران ایر خسارت پرداخت می‌کردند، اما این قراردادها در شرایطی فسخ می‌شود که تابع نظر آن‌ها نیست.» به نظر می‌رسد صنعت هوایی کشور باید با همین دارایی‌های که دارد باید به راه خود ادامه دهد، بدعهدی‌هایی که از سوی آمریکا صورت گرفت و البته اعتماد بی‌جا به کشوری که همیشه برای کشور ما تهدید بوده موضوعات روشنی هستند که نگذاشتند تا هواپیماهای جدید در باند فرودگاه‌های ایران فرود آیند.

captcha
شماره‌های پیشین