560
چهارشنبه، ۰۴ مهر ۱۳۹۷
15
«صبح‌نو»درگفت‌وگوبادوبلورپیشکسوت، ‌آینده‌دوبلاژکشورابررسی‌می‌کند

افول هنر شنیدنی؟

در ماه‌های اخیر و با فوت برخی از ستارگان هنر‌دوبلاژ کشور، این تحلیل به وجود آمده که ممکن است با ادامه این روند، آینده این حرفه دچار آسیب‌هایی شود.

خبر

صبح نو

«صبح‌نو»درگفت‌وگوبادوبلورپیشکسوت، ‌آینده‌دوبلاژکشورابررسی‌می‌کند

افول هنر شنیدنی؟

در ماه‌های اخیر و با فوت برخی از ستارگان هنر‌دوبلاژ کشور، این تحلیل به وجود آمده که ممکن است با ادامه این روند، آینده این حرفه دچار آسیب‌هایی شود.

هنر دوبله یکی از بخش‌هایی است که در همه دنیا، خصوصاً در کشور ما جذابیت زیادی دارد. به‌دلیل قدرت هنرمندان دوبله در ایران، همواره دوبلاژ کشورمان جزء بهترین‌های این حرفه در دنیا به حساب می‌آمد. در ماه‌های اخیر دوبلاژ ایران به سمتی پیش رفته است که نگرانی‌هایی بابت آینده‌اش به وجود می‌آید. ایرانیان از جمله مردم علاقه‌مند به سینما هستند. همین علاقه و البته زبان مادری غیرانگلیسی باعث شد تا صنعت دوبله در کشورمان قدرت بیابد. از سال‌ها پیش جوانانی وارد این حرفه شدند که با صدای زیبا و فن بیانی که داشتند به جای بازیگران مشهور گویندگی کردند. اصلاً شرایط طوری شد که برخی از بازیگران بزرگ جهان بخشی از شهرتشان در ایران را مدیون صداپیشه کاربلدشان بودند و در مواردی که شخصی غیر از دوبلور همیشگی جای آن بازیگر صحبت می‌کرد، مخاطبان آن فیلم را پس می‌زدند. جوانانی که وارد دوبلاژ شدند روز به روز پخته‌تر شدند تا این که توانستند صدای‌شان را به روی بازیگران مطرح ثابت کنند. تصور کنید صداپیشه‌ای که جای رابرت دنیرو صحبت کرده باشد. سال‌ها در تمام فیلم‌های آن بازیگر حضور داشته است. همین حضور مستمر در کنار صدای زیبا باعث ایجاد حسی نوستالژیک در مخاطب می‌شود.
نسل طلایی دوبلاژ ایران که تعدادشان کم هم نیست این روزها به سنین کهنسالی رسیده‌اند. هرچند که با همین شرایط ‌همچنان هنرشان محفوظ و شنیدنی است. در ماه‌های اخیر چند نفر از ستارگان دوبلاژ کشورمان از بین‌مان رفتند. نخستین هنرمندی که در فروردین ماه سال جاری فوت کرد، استاد بهرام زند بود. زند یکی از ستارگان دوبلاژ ایران بود که قطعاً دست‌نیافتنی خواهد بود. صدای پرحجم، گیرا و بیان تاثیرگذارش در ذهن هر مخاطب ایرانی ماندگار خواهد بود. مرحوم زند در ده‌ها فیلم و سریال به‌عنوان مدیر دوبلاژ و صداپیشه حضور داشته است. دوبلور بعدی مرحوم محمد عبادی است که در مردادماه سال جاری فوت شد. این دوبلور کاربلد در چندین فیلم وسریال فعالیت داشته است. او در نخستین جشنواره آگهی برتر، عنوان تأثیر‌گذارترین صدا و مقام اول در شاخه گویندگی را کسب کرده بود. اما آخرین اتفاق تلخ مربوط به دوبلاژ ایران به شهریورماه امسال برمی‌گردد.
 مرحوم حسین عرفانی یکی دیگر از ستارگان دوبله ایران است که به‌دلیل صدای زیبا، منعطف و تخصصش در تیپ‌سازی دربین مخاطبان بسیار شناخته شده است. عرفانی نیز در ده‌ها فیلم وسریال مدیر دوبلاژ و صداپیشه بوده است. اما اگر از این حوادث تلخ و از دست رفتن این هنرمندان بگذریم، نکته نگران‌کننده بعدی آینده دوبلاژ ایران است. از سال‌ها پیش این نکته مطرح می‌شد که فضای دوبله در ایران بسته است و جوانان به سختی امکان ورود به آن را دارند. جدای از این ادعا، آن‌چه محسوس است عدم حضور صداپیشگان جوان در دوبله نقش‌های اصلی است. امروز چند دوبلور جوان وجود دارند که در یک فیلم مشهور به جای بازیگران اصلی امکان صحبت داشته باشند؟ این حرکت کند در تغییر نسل به این هنر آسیب نمی‌زند؟ به هرحال برخی دیگر از ستارگان دوبلاژ ایران در دوران کهنسالی به سر می‌برند. امید است که سال‌ها سایه این عزیزان بر سر این صنعت باشد اما این یک واقعیت است که باید شاهد از دست رفتن عزیزان دیگر در سال‌های آتی باشیم. آیا جوانانی هستند که صدایشان برای مخاطبان جاافتاده باشد؟ امروز چه کسی برای دوبله آرنولد، مورگان فریمن و ساموئل‌ال‌جکسون جایگزین حسین عرفانی خواهد شد؟ کدام جوان پس از مرحوم زند به جای مل گیبسون، رابرت دنیرو، جرج کلونی و... سخن خواهد گفت؟ احتمالاً تنها گزینه‌های موجود از عزیزان هم نسل این مرحومین باشند. به‌منظور طرح این مساله با خانم «شوکت السادات حجت» از دوبلورهای مشهور تلویزیون گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

روند دوبلاژ سیر نزولی پیدا نکرده است؟
من این‌طور فکر نمی‌کنم. طبیعتاً برخی از ستاره‌های دوبلاژ ما کم‌رنگ شده‌اند. توان‌شان کم شده است. به غیر از تعداد معدودی بقیه نمی‌توانند با قدرت گذشته کار کنند. البته این یک اتفاق طبیعی است چون به هرحال دوبله یک کار تمرکزی که فرد را مستهلک می‌کند. دوبلور دائم باید حرف بزند، تمرکز کند، از خودش جدا شود و شخصیت‌پردازی کند؛ قاعدتاً این مشکلات را ما داریم.

برای تغییر نسل چه کاری انجام شده است؟
دراین مدت تلاش‌های زیادی شده است. هرچند ماه یک بار یک گروه وارد می‌شود. از آن‌ها تست گرفته شده، تعلیم می‌بینند و انتخاب می‌شوند. اصلاً این‌طوری نیست که درها بسته باشد. دائماً این اتفاق می‌افتد. اما متقاضی چون خیلی زیاد است و چون آدم‌های این سال‌ها خیلی بیشتر با دوبله آشنا و عاشقش شده‌اند، خروجی‌اش زیاد به چشم نمی‌آید. الان خیلی‌ها جذب شده و آموزش می‌بینند.
پس با این اوصاف چرا خروجی این روند دیده نمی‌شود؛ چرا هم‌چنان آدم‌های ثابتی نقش‌های اصلی را می‌گویند؟
این‌گونه نیست. من درکار خودم هرروز آدم‌های جدید و استعدادهای جوان را می‌بینم که مشغول شده‌اند. تقریباً در هرفیلم یک یا دو نفر از دوبلورهای قدیمی حضور دارند و بقیه جوان‌اند.

همان یک یا دونفر نقش‌های اصلی را می‌گویند و جوانان دیده نمی‌شوند!
می‌دانم منظور شما چیست اما امروز واقعاً جوانان هم فعال‌اند. آن‌ها هستند و باید رل‌های اصلی را هم بگویند. 
باید نسل‌ها جایگزین هم شوند و این روند باید به صورت پله‌پله باشد. وقتی مرحوم عرفانی بودند تا روز قبلش هم گویندگی می‌کردند که اتفاقاً باید هم می‌کردند. 
دوبلورهای پیشکسوت حتی اگر گاهی به‌دلیل کهولت سن توپق هم بزنند باز باید باشند. 
یک جمله آن‌ها اعتبار کار است پس باید درمقابل این عزیزان صبوری کرد. به مرور اگر من نوعی نباشم این تغییر رخ خواهد داد. گاهی فکر می‌کنیم که اگر مثلاً نباشیم چه اتفاقی خواهد افتاد. 
درصورتی‌که پیش می‌آید ما یک روز غیبت می‌کنیم اما مشاهده می‌کنیم که در نبود ما هم کار انجام شده است. اگر من هم نباشم هستند کسانی که یا شبیه من می‌گویند یا شکلی دیگر؛ من همیشه می‌گویم تا وقتی دوبلور هست نباید کسی او را تقلید کند اما بعد از رفتنش هیچ ایرادی ندارد و تازه یادش هم زنده خواهد شد.

با این توضیحات چشم‌اندازتان نسبت به آینده دوبلاژ کشور روشن است؟
بله، حتماً روشن است. ممکن است برخی اتفاقات نیفتد؛ چون به‌هرحال هر اتفاقی مال زمان و آدم‌های خودش است. اما دوبله همچنان است چون جوانان فن را یاد گرفته‌اند. اساتید قبلی خیلی ستاره بودند اما جوانان امروز در ابتدای راه هستند. ما برای رسیدن به یک شرایط مناسب دائم درحال کار و استعدادیابی هستیم.

این روزها وضعیت دوبلاژ چطور است؟ آیا مانند گذشته فیلم و سریال برای دوبله به دست‌تان می‌رسد؟
متاسفانه قدری دچار افول شده است. این روزها همه‌چیز به‌همین شکل است و فقط قیمت‌ها بالا می‌رود! البته با این حال مشغول کاریم و امیدواریم روزبه‌روز شرایط بهتر شود.

captcha
شماره‌های پیشین