555
دوشنبه، ۲۶ شهریور ۱۳۹۷
15
گفت‌وگوی«صبح‌نو»باتهیه‌کننده‌مجموعه‌مستند«عتبات‌کلمات»

شالوده‌اصلی‌مرثیه،شعر است

مجموعه مستند «عتبات کلمات» به تهیه‌کنندگی آقای سجادنوروزی درایام محرم از شبکه چهارسیما پخش می‌شود. این مجموعه در قالب پرتره نگاهی نو به موضوع شعرعاشورایی دارد.

خبر

صبح نو

گفت‌وگوی«صبح‌نو»باتهیه‌کننده‌مجموعه‌مستند«عتبات‌کلمات»

شالوده‌اصلی‌مرثیه،شعر است

مجموعه مستند «عتبات کلمات» به تهیه‌کنندگی آقای سجادنوروزی درایام محرم از شبکه چهارسیما پخش می‌شود. این مجموعه در قالب پرتره نگاهی نو به موضوع شعرعاشورایی دارد.

این مجموعه نگاهی دارد به 10‌شعر برجسته عاشورایی که میان اهل ادب شهره شده‌اند. به بهانه این اشعار به سراغ شاعر آن‌ها می‌رود و زمانه، زندگی‌اش و چگونگی رسیدن به این شعر را در قالب یک مستند پرتره بازگو می‌کند. آقایان علی موسوی گرمارودی، محمد‌علی مجاهدی، علیرضا قزوه، مرتضی امیری‌‌اسفندقه ، یوسفعلی میرشکاک، سعید بیابانکی ، افشین علا، احمد علوی، احمد بابایی و هادی جانفدا 10شاعری هستند که در شب‌های محرم هر شب به جز جمعه‌ها ساعت‌22:30 به آن‌ها پرداخته می‌شود. آقای محمد معتمدی، خواننده سرشناس موسیقی سنتی تیتراژ این ویژه برنامه را با شعری از استاد مجاهدی اجرا کرده است و آقایان محمود حبیبی کسبی، نویسندگی و مهدی زنگنه، کارگردانی این مجموعه را برعهده دارند. برای آشنایی بیشتر با این مجموعه با سجادنوروزی، تهیه‌کننده عتبات کلمات گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانیم.

چه شد که برای موضوع‌تان به سراغ پرتره رفتید؟
این کار پیشینه دارد. زمانی که در فرهنگسرای اندیشه مسوولیت داشتم، یکی از اصلی‌ترین کارهای ما در آن‌جا، فعالیت در حوزه ادبیات آیینی بود. هم به‌خاطر علاقه شخصی‌ام و هم دوستانی که دراین زمینه دارم، از گذشته و تا امروز دراین حوزه فعال بودم. 
بعد از فراغتم از فرهنگسرای اندیشه، مؤسسه خیریه‌ای تشکیل داده‌ایم که درهمین جا هم به صورت مستمر جلسه و شب شعر داریم. غدیرخم، امام رضا؟ع؟ و... از جمله این جلسات بودند که خروجی تلویزیونی هم داشتند. پس تقریباً ورود بنده به این عرصه به حدود پنج سال پیش بازمی‌گردد. ایده‌ای را داشتم که به‌دلیل اشتغال اجرایی آن زمان، توان پرداخت را پیدا نکردم؛ آن ایده بازنمایی اشعار ویژه عاشورایی و پیوند شعر و شاعرش بود. یعنی شعر فقط به خودش و مسائل ادبی محدود نشود.

طبیعتاً مجبور بودید به شعرای معاصر که در قید حیات هستند بپردازید؟
دقیقاً همین‌طور است. درادامه این مورد را هم توضیح خواهم داد. اشعار ویژه عاشورا بخشی کلاسیک و مربوط به شعرایی مثل محتشم، مقبل، فؤاد کرمانی و... است و بخش دیگر آن هم مربوط به شعرای معاصر است. خواستم مستند و روایتی از پیوند شعر و شاعر داشته باشیم. درواقع دراین مستند به چگونگی خلق شعر توسط آن شاعر بپردازیم. طبیعتاً شناخت شخصیت و کاراکتر شاعر اهمیت زیادی داشت. 

از ابتدا همین تعداد شعر و شاعر مد نظر بودند؟
از ابتدا قرار بود عتبات کلمات پنج شعر آیینی کهن و پنج شعر جدید داشته باشد. پنج شعر قدیم احتیاج به بازسازی داشت. لوکیشن و بازسازی نیازمند بودجه و زمان زیادی بود. به همین خاطر از آن منصرف شدیم و به 10‌شاعر معاصر پرداختیم. البته الزاماً مدعی انتخاب اشعار برتر عاشورایی نیستیم؛ اصلاً همچین ادعایی نداریم. 

نحوه انتخاب اشعار و شعرا چطور بود؟
برخی از آن‌ها که واقعاً مشهورند. مثلاً «خیز و جامه نیلی کن...» آقای میرشکاک شعری است که عام و خاص آن را می‌شناسند. یا شعر سپید «خط خون» آقای گرمارودی هم به همین شکل است. ترکیب‌بند بسیار مشهور آقای قزوه «گودال قتلگاه پر از بوی سیب بود، تنهاتر از مسیح کسی بر صلیب بود...» هم کاملاً معروف است؛ یاشعر بی‌نظیر آقای افشین علاء در موضوع حضرت ام‌البنین؟سها؟.

محدودیت دسترسی به این شعرا نداشتید؟
به هرحال ما قصد تولید یک برنامه تلویزیونی را داشتیم و عنصر دیگر مهم در این قضیه، دسترسی به شاعر بود. مثلاً استاد فرید طهماسبی هم مدنظر ما بود که نتوانستیم به ایشان دسترسی پیدا کنیم؛ حاج علی آقای انسانی و آقای سازگار هم همین‌طور. این که ما با یک شاعر بتوانیم لااقل دو روز ضبط داشته باشیم کار ساده‌ای نبود. برنامه صرفاً یک گفت‌وگو نیست که به راحتی تولید شود. لوکیشن‌های متعددی داریم. نریشن‌ها را آقای میکاییل شهرستانی از هنرمندان کشورمان گفته‌اند.

آقای معتمدی چطور وارد این پروژه شد؟
برای بیشتر دیده شدن این کار از آقای معتمدی خواهش کردم هم تیتراژ را و هم شعری را که در هر برنامه به آن می‌پردازیم، آوازش را بخوانند. تقریباً در هفت قسمت این اتفاق افتاد و تیتراژ شروعش را آقای محمد معتمدی به صورتی بسیار زیبا می‌خواند. هرکدام از آن‌ها می‌تواند در تاریخ آواهای آیینی نغمه‌ای ماندگار شود. به‌طور ویژه قسمت مربوط به حضرت علی اصغر؟ع؟ را مژده می‌دهم که بسیار بی‌نظیر اجرا شده است. 
نمی‌خواهم اغراق کنم اما معتقدم اتفاق بی‌نظیری افتاده است. یک خواننده سرشناس و درجه یک تیتراژ را می‌خواند، یک هنرمند کاربلد نریشن را می‌گوید و هرکدام از شعرا هم جایگاه ویژه‌ای در کارشان دارند. 
البته همه این‌ها ماحصل هنر کارگردانی آقای زنگنه و نویسندگی آقای محمود حبیبی کسبی است. از قبل با آقای زنگنه رفاقت داشتم اما با ساخت مستندهایی مثل «دکوپاژ» و «میراث مرثیه» قانع شدم که برای تولید عتبات کلمات سراغ ایشان بروم.

از قالبی که انتخاب کردید راضی هستید؟
شاید اگر توفیق ساخت سری بعدی این مجموعه رخ بدهد به سمت داکیودراما هم برویم. البته این نیازمند یک بودجه و زمان قابل توجه است. حدود20‌روز مانده به محرم کار ما کلید خورد. قطعاً عنایت خود سیدالشهدا؟ع؟ باعث شد که دراین زمان کم به نتیجه مناسب برسیم. فقط 15روز را درگیر تصویربرداری بودیم. هماهنگی شعرا، آفیش آن‌ها، نریشن و... آن هم با یک تیم تولید کار بسیار سختی بود. ضبط تیتراژ خودش پروژه مفصلی بود. تیتراژ نهایی ارکسترال است. درواقع ما درحاشیه این کار یک آلبوم عاشورایی جمع کرده‌ایم. هفت آواز مفصل و یک قطعه ارکسترال تولید کرده‌ایم. مجموعاً باید بگویم که گونه‌های مختلفی را در نظر داشتیم که محدودیت زمانی اجازه پرداخت به آن‌ها را نداد.

آیا در موضوع دیگر حضرات اهل‌بیت؟سهم؟ هم این برنامه را ادامه خواهید داد؟
بله با موضوع حضرت زهرا؟سها؟، ماه مبارک رمضان، روز مباهله و حتی بقیه ائمه که شاید کمتر به آن حضرات پرداخته شده است. لزوماً نباید مستند پرتره باشد. می‌تواند در قالب‌های مختلفی تولید شود. 
یکی دیگر از سوژه‌های مدنظرم، بازسازی کلاسیک شعرهای قدیمی است. لوکیشنی باشد که اشعار قدیمی مابه ازای تصویری داشته باشند. دراین حوزه به شدت کم کار بوده‌ایم. به‌رغم داعیه مجموعه‌های فرهنگی، به ادبیات آئینی به عنوان پایه و شالوده اصلی مرثیه و عزاداری محرم به شدت بی‌توجه هستیم.

برخی از محصولات نازل دراین حوزه نتیجه همین بی‌توجهی هستند!
دقیقاً همین‌طور است. ترکیب‌بند آقای قزوه، شعر آقای علاء و... کاملاً امکان فراگیر شدن در مجالس عزاداری را دارند. باید به گسترش این جریان کمک کنیم.

captcha
شماره‌های پیشین