527
چهارشنبه، ۱۷ مرداد ۱۳۹۷
11
«صبح‌نو»حادثه«مزارشریف»رادرآثارتصویری‌بررسی‌می‌کند

پشت‌پرده‌یک‌حادثه‌درمقابل‌دوربین

17مردادماه1377‌حادثه تلخ و عجیبی رخ داد. در اوضاع بحرانی آن‌روزهای افغانستان، افرادی مسلح به کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در مزار شریف حمله کرده و هشت نفر از دیپلمات‌های ایرانی را به شهادت رساندند. این حادثه تلخ دارای ابعاد مختلفی است که پس از گذشت چند سال از آن، چند فیلم سینمایی و مستند درباره‌اش ساخته شده است.

خبر

یادداشت

ماجرای آن پرچم  مشکی و قرمز و زرد

مصطفی وثوق‌کیا

صبح نو

«صبح‌نو»حادثه«مزارشریف»رادرآثارتصویری‌بررسی‌می‌کند

پشت‌پرده‌یک‌حادثه‌درمقابل‌دوربین

17مردادماه1377‌حادثه تلخ و عجیبی رخ داد. در اوضاع بحرانی آن‌روزهای افغانستان، افرادی مسلح به کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در مزار شریف حمله کرده و هشت نفر از دیپلمات‌های ایرانی را به شهادت رساندند. این حادثه تلخ دارای ابعاد مختلفی است که پس از گذشت چند سال از آن، چند فیلم سینمایی و مستند درباره‌اش ساخته شده است.

این حادثه در کنسولگری ایران در مزار شریف به دنبال اشغال شهر توسط نیروهای طالبان رخ داد. در ابتدا شهادت هشت دیپلمات گزارش شد. مدتی بعد شهادت دو دیپلمات و یک روزنامه‌نگار دیگر نیز تأیید شد. 
بنا بر برخی از اطلاعات، این کشتار توسط نیروهای سپاه صحابه، یک گروه پاکستانی مرتبط با سرویس اطلاعات و امنیت پاکستان انجام شد. این حادثه چنان مهم و تلخ بود که کشورمان را تا یک قدمی مقابله نظامی با طالبان کشاند. 
تحلیل‌های مختلفی درباره علل و عاملان این رخداد مطرح می‌شود اما به عقیده برخی، برخلاف آن‌چه در ابتدا تصور می‌شد، طالبان عامل این کشتار نبوده و درواقع عملیاتی طراحی شده بوده که جمهوری اسلامی را به درگیری مستقیم با طالبان وارد کند. 
آقایان «ناصر ریگی» سرپرست کنسولگری، «محمدناصر ناصری» کارشناس امور فرهنگی، «نورالله نوروزی» کارشناس امور کنسولی، «رشید فلاح» کارشناس امور کنسولی، «حیدرعلی باقری» مدیر تدارکات و مدیر داخلی، «مجید نوری نیارکی» حسابدار، «کریم حیدریان» کارشناس امور کنسولی، «محمدعلی قیاسی» کارشناس امور کنسولی و «محمود صارمی»‌ خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی از شهدای این حادثه تأسف‌بار بودند. 
درباره این حادثه چند اثر نمایشی تولید شده که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به فیلم سینمایی «مزارشریف» ساخته آقای عبدالحسن برزیده و مستند «چه کسی مارا کشت» ساخته آقای محمدحسین جعفریان اشاره کرد.

تحریف‌نکردیم
در سال‌1377‌زمانی که نیروهای طالبان شهر مزار شریف را به تسلط خود در آوردند، گروهی از دیپلمات‌های ایران در ساختمان کنسولگری پناه گرفتند اما نیروهای طالبان آن‌ها را شناسایی و به شهادت رساندند. در این میان یک دیپلمات به‌نام شاهسوندی (حسین یاری) به شکل معجزه آسایی موفق به فرار از مهلکه می‌شود و سعی می‌کند خود را به مرز ایران برساند اما... این فیلم در جشنواره سی‌وسوم فجر به نمایش درآمد و در چند بخش کاندیدا شد. برزیده درباره این فیلم گفت: «همه چیز را همانطور که اتفاق افتاده در فیلم آورده‌ایم، البته دخل و تصرف بوده اما تحریف نه. قسمت‌هایی از داستان به تنهایی می‌تواند یک فیلم سینمایی کامل باشد و طبیعی است که ما نمی‌توانستیم به همه آن‌ها اشاره کنیم. نکته دیگر این که نسل ما طعم شیرین رفاقت را چشیده است و امیدوارم نسل بعدی هم این طعم را شیرین را تجربه کند.»

کنکاش‌دردل‌ماجرا
آقای محمدحسین جعفریان با ساخت مستند 
«چه کسی ما را کشت» تلاش کرده تا کنکاشی پیرامون این موضوع داشته باشد. جعفریان درباره منابع تحقیقاتی خود در مستند «چه کسی ما را کشت» به تسنیم گفت: «با یک نفر از افسران ارشد ارتش پاکستان به نام ژنرال «حمید گل» که رییس اطلاعات ارتش پاکستان در آن زمان بود مصاحبه و با مسوولان دولت پاکستان و فرماندهان طالبان دیدار کردیم. همچنین یکی از کسانی که از این ماجرا جان سالم به در برد آقای الله‌داد شاهسون بود که پیدایشان کردیم و با خودمان به ساختمان سفارت در مزار شریف بردیم و ایشان نحوه ورود مهاجمان و شهادت دیپلمات‌ها را در همان‌جا به تصویر کشید. 
همچنین با یکی از مسوولان وقت، آقای علاءالدین بروجردی که در آن زمان نماینده ویژه رییس‌جمهوری در امور افغانستان بود هم صحبت کردیم. البته قصد داشتیم با آقای خرازی وزیر امور خارجه وقت هم گفت‌وگو کنیم که ایشان حاضر به صحبت نشدند و در فیلم هم به این مساله اشاره کردیم. در این مستند حرف‌های تازه‌ای برای نخستین‌بار مطرح می‌شود تا حقیقت پنهان مانده 16‌ساله را روشن کند.»

captcha
شماره‌های پیشین