526
سه شنبه، ۱۶ مرداد ۱۳۹۷
8

خبر

چند جوان که دغدغه اجتماعی دارند استارت‌آپی برای کار خیر راه انداخته اند

تو نیکی می کن و در «سایه»انداز

کار سختی نیست. می‌توان در روزهای گرم تابستان، بدون اینکه در زیر آفتاب سوزان بیرون رفت، زیر کولرگازی دراز کشید و کارها را مدیریت کرد. تنها انرژی که باید سوزاند، کلیک چند گزینه است. وجود استارت‌آپ‌های متنوع زندگی را راحت کرده است. از کسب‌و‌کارهایی‌هایی که در حوزه سلامتی فعال‌اند تا استارت‌آپ‌های آنلاینی که در حوزه خرید میوه، گل و غذا فعال‌اند. حضور گسترده استارت‌آپ‌ها این روزها به موسسه‌های خیریه هم رسیده است. چند جوان دغدغه‌مند تصمیم گرفته‌اند ‌‌با علم آی‌تی نیازمند و توانمند را به هم برسانند.

صبح نو

چند جوان که دغدغه اجتماعی دارند استارت‌آپی برای کار خیر راه انداخته اند

تو نیکی می کن و در «سایه»انداز

کار سختی نیست. می‌توان در روزهای گرم تابستان، بدون اینکه در زیر آفتاب سوزان بیرون رفت، زیر کولرگازی دراز کشید و کارها را مدیریت کرد. تنها انرژی که باید سوزاند، کلیک چند گزینه است. وجود استارت‌آپ‌های متنوع زندگی را راحت کرده است. از کسب‌و‌کارهایی‌هایی که در حوزه سلامتی فعال‌اند تا استارت‌آپ‌های آنلاینی که در حوزه خرید میوه، گل و غذا فعال‌اند. حضور گسترده استارت‌آپ‌ها این روزها به موسسه‌های خیریه هم رسیده است. چند جوان دغدغه‌مند تصمیم گرفته‌اند ‌‌با علم آی‌تی نیازمند و توانمند را به هم برسانند.

 شاید زمانی که مارشال مک‌لوهان، در کتاب‌های «کهکشان گوتنبرگ: انسان رسانه‌ای؛ آنگاه که دگرگونی سرنوشت‌ساز بشر شود» (چاپ در سال ۱۹۶۲) و «درک رسانه‌ها» (چاپ در سال ۱۹۶۴) از اصطلاح «دهکده جهانی» نام می‌برد، فکرش را هم نمی‌کرد که در کمتر از 50‌سال بعد، دهکده جهانی او، عینیت پیدا می‌کند و اطلاعات در کسری از ثانیه از دورترین نقطه جهان به همه‌جا مخابره خواهد می‌شود. توسعه آی‌تی و وجود استارت‌آپ‌ها اتفاقاً کار در حوزه آی‌تی و تحقق رویای دهکده جهانی را راحت‌تر هم کرده است. حال دیگر با یک کلیک، می‌توان با دورترین نقاط جهان در ارتباط بود. یکی از اتفاقات جالب توجه تکنولوژی و پلتفرم‌ها در این چند سال اخیر، ورود حوزه آی‌تی به بحث خیریه‌هاست. در چند سال اخیر، خیریه‌ها و موسسه‌های زیادی رشد پیداکرده‌اند و اقبال عمومی مردم هم نسبت به آن‌ها زیاد بوده است؛ اما هنوز هم در حوزه خیریه‌ها نیازمندی‌هایی وجود دارد. همین نیازها در این چند سال اخیر باعث شده است که در قالب پلتفرم‌ها و استارت‌آپ‌ها کارهایی انجام شود. اتفاقاً یکی از همین نمونه‌ها، پلتفرم سایه است. پلتفرم و سایتی که در آن نیازمندان، موسسه‌ها و توانمندان با هم ارتباط می‌گیرند.

گروه جهادی بودیم
 آقای «متین شریفی» مدیر روابط عمومی پلتفرم سایه است. موضوع شکل‌گیری سایه و این شکل از پلتفرم از گروه‌های جهادی شروع شد. شریفی در گفت‌وگو با «صبح‌نو» درباره ایده اولیه پلتفرم می‌گوید: «ایده اولیه از دغدغه اجتماعی جوانان تحصیل‌کرده‌ای شروع شد که دوست داشتند در حوزه توانایی که دارند، کاری را انجام دهند؛ مثلاً کسی که ریاضی‌اش خوب بود، دوست داشت‌ به دانش‌آموز نیازمندی آموزش ریاضی دهد.» این کارها اتفاقاً در غالب گروه‌های جهادی انجام می‌شده است. آن‌ها اما دوست داشتند که کار موقت اردوهای جهادی در مناطق محروم، تداوم داشته باشد. ایده هم در ابتدا این‌طور شکل گرفت: «دوست داشتیم که یک پرونده محرومیت تشکیل شود تا روند کار و خدماتی که داده شده است، در همین پرونده ثبت شود؛ مثلاً در تاریخ ایکس، خانواده نیازمند کارت هدیه دریافت کرده ‌یا در تاریخ دیگری، چک‌آپ پزشکی انجام شده است.» 
همه این ایده‌ها هم البته سنگ بنای اولیه سایه را به وجود آورد. شریفی تأکید می‌کند: «ما قصد نداشتیم‌ خیریه‌ای را راه بیندازیم چون معتقدیم که خیریه‌ها مشکلاتی دارند. ما سعی کردیم ‌این مشکلات را حل کنیم و مانند استارت‌آپ‌های دیگر هدف‌مان این است ‌به خیریه‌های موجود کمک هم کنیم.»  سایه در واقع پلتفرمی است که مراکز خیریه، چه آن‌هایی که مجوز دارند و چه حتی مسجد محل هم که در آن اهالی یک منطقه، از نیازمندان محل دستگیری می‌کنند، نیازمندان را می‌شناسند و با توانگران هم در ارتباط‌اند، جزیی از این پلتفرم‌اند. گروه تلگرامی که یک خانواده تشکیل داده‌اند و با هم پول جمع می‌کنند ‌کار خیری انجام دهند ‌یا کارمندان ارگان، شرکت و نهادی که با هم کار خیری را به سرانجام می‌رسانند، همه می‌توانند جزء سایه باشند. هیچ محدودیتی وجود ندارد. تمام این‌ها از نظر سایه مرکز خیریه است و با همین تعریف‌ها هم به مجموعه این گروه‌های خیریه، سرویس‌دهی می‌کند. زیرمجموعه سایه بودن، باعث می‌َشود که روابطی هم تعریف شود: «آن مرکز البته باید به تأیید ما هم برسد. ما درباره آن‌ها تحقیق و بررسی می‌کنیم و در صورتی که آن مرکز مورد تأیید ما هم باشد، زیر پوشش ما قرار می‌گیرند و نیازمندان‌شان هم متقابلاً زیر پوشش ما می‌شوند.» 
زیر پوشش قرار گرفتن در پلتفرم، قدم اول برای ورود نیازمندان به سیستم است. شریفی مثال می‌زند: «نیازمندان با شرایط متفاوت وارد سیستم می‌شوند؛ مثلاً خانمی که می‌خواهد ازدواج کند و جهیزیه ندارد. آقایی که شغلی ندارد و یا نیاز به آموزش مهارت دارد. خانواده نیازمندی که یخچال ندارد. همه این‌ها به سیستم معرفی می‌شوند.» 
و تمام نیازها از تمام مجموعه موسسه‌های خیریه در سایه جمع می‌شود. بانک اطلاعاتی که ایجاد می‌شود، وسیع خواهد شد: «قبل از حضور در سایه، هر خیریه در حد توانش و به اندازه بضاعت محدودی که داشت می‌توانست برای هر کدام از نیازمندانش، توانمند پیدا کند. با این سیستم اما می‌تواند از ظرفیت و توانایی همه خیریه‌ها استفاده کند.»

توانمند انتخاب می‌کند
 همین سازوکار اتفاقاً برای توانمندان و کسانی هم که می‌خواهند از کسی دستگیری کنند، وجود دارد. هر‌کسی که توانایی دارد و تمام عموم مردم هم می‌توانند از پلتفرم خیریه استفاده کنند. مدیر روابط عمومی طرح سایه توضیح می‌دهد: «مثلاً اتفاقی که ممکن است برای هر خانواده‌ای بیفتد، یعنی خانواده‌ای یک یخچال نو می‌خرد و می‌خواهد که یخچال قبلی‌اش که نو هم است، اهدا کند. شاید قبلاً نمی‌توانست که نیازمند واقعی را پیدا کند.» پیدا کردن نیازمند ممکن است سخت باشد، ممکن است ‌آن‌طور که باید کالای موردنظر به‌دست نیازمند واقعی نرسد. شریفی توضیح می‌دهد: «هر توانمندی که توانایی را مشخص می‌کند، باید به سؤالات تخصصی هم پاسخ دهد؛ مثلاً اگر کسی بخواهد در زمینه آموزش قالیبافی فعالیت کند، از او پرسیده می‌شود که آموزش شما در چه سطحی است خود فرد شخص مدرک دارد ‌یا ندارد، ارائه مدرک امکان دارد‌ یا اینکه خیر و سؤالات تخصصی از توانمند در فیلدهایی که مشخص شده است، پرسیده می‌شود.» 
نکته مهم درباره سیستم‌ در بخش بعد ثبت توانایی است. در بخشی که توانمند تعیین می‌کند که توانایی او در چه راهی خرج شود: «به‌عنوان مثال برای کسی که یخچالی را می‌خواهد اهدا کند، بعد از ثبت لیستی از نیازمندان با حفظ کرامت انسانی برای آن‌ها مشخص می‌شود. شرایطی از خانواده نیازمند برای او بر اساس اولویتی که سیستم برنامه‌نویسی ما به‌صورت آنلاین تعریف کرده است، نمایش داده می‌شود و خود او هم مشخص می‌کند که یخچالش به دست چه کسی برسد.» 
درست است که همه‌چیز در این سیستم انجام می‌شود؛ اما حضور موسسه‌های خیریه به‌طور کلی از بین نرفته است: «بعد از نیم‌ساعت،
از طرف موسسه خیریه با توانمند تماس گرفته می‌شود تا راه‌های ارتباطی و روش‌های تحویل کالا به‌عنوان مثال به نیازمند مورد بررسی قرار بگیرد.»  در همه کارهای پس از آن، تحویل کالا از توانمند، ارسال و رسیدن به مقصد، توانمند در روند همه امور قرار می‌گیرد: «فایل صوتی تشکر خانواده نیازمند برای توانمند فرستاده می‌شود و ما هم بعداً با خانواده چک می‌کنیم که حتماً کالا به‌دست آن‌ها رسیده باشد.»

ماهیگیری یاد می‌دهیم
 استارت‌آپ سایه با این روش کاری، بیش از یک سال پیش شروع به‌کار کرده است. در چند ماه ابتدایی کار گروه به جمع‌آوری اطلاعات گذشت. شریفی می‌گوید: «سیستم‌های کمیته امداد خمینی ؟ره؟، سازمان بهزیستی و شهرداری را بررسی کردیم و با آن‌ها هم جلساتی داشتیم اما درنهایت سیستم خود را ایجاد کردیم. سعی کردیم که تمام خوبی‌های سیستم‌های مشابه را داشته باشیم و در‌عین‌حال مشکلات‌شان را برطرف کنیم.» شهر تهران به‌عنوان پایلوت گروه انتخاب شد و از یک ماه قبل هم کار سایه به‌طور رسمی و با این سازوکار شروع شد. بیش از 500‌مرکز زیرنظر سایه کار می‌کنند. هر چند که مراکز دیگری هم درخواست داده‌اند. تعداد نیازمندان اما زیاد است: «ما در کل کشور کار می‌کنیم. در تهران تنها حدود 70‌تا 80‌هزار خانواده نیازمند زیر پوشش سایه باشند.» 
شریفی توضیح می‌دهد: «ما چندین سال در شهرستان‌های محروم کار کردیم، اما بعد به این رسیدیم که در تهران هم نیازمندان زیادی وجود دارند. از حاشیه تهران و تا حتی در مناطق یک، دو و سه تهران هم ما خانواده نیازمند داریم. همه فکر می‌کنند که چون تهران پایتخت است، همه خوب هستند و نیازمندی وجود ندارد.» 
شریفی اتفاقاً داستان‌های واقعی اما باورنکردنی را هم از محرومیت تهرانی‌ها دارد: «درست در مرکز تهران، در نزدیک بازار تهران، جایی که نهاد ریاست جمهوری قرار دارد، ما خانه درب و داغانی را شناسایی کردیم که بیشتر از 100‌نفر، در حدود 17‌خانواده در آن زندگی می‌کنند. هر کدام از این خانواده‌ها در یکی از اتاق‌ها زندگی می‌کند. بعضی از خانواده‌ها در زیرزمین و بعضی‌های دیگر برای خودشان خانه سستی را درست کرده‌اند. همین خانواده‌ها نیاز مالی و درمانی دارند که برای تأمین این نیاز، یخچال خودشان را گرو گذاشته‌اند، فقط برای اینکه هزینه درمان مادری را تأمین کنند.» 
در این مدت کوتاه اما اتفاقات خوبی افتاده است: «ما یک‌سری توان‌های ثبت‌شده داریم که خیلی سریع به آن‌ها می‌رسند. همیشه یک تعداد نیاز داریم که منتظر تأمین نیازشان هستند و یک‌سری هم توانمند داریم که بسته به توانایی که دارند، منتظرند ‌نیازمندانش پیدا شود.» 
بسیاری از نیازها و توانایی‌ها از جنس کالا نیستند. توجه سایه و گروهش تنها تأمین نیاز مالی نیست: «نقدی و غیر نقدی می‌شود کمک کرد ولی خوبی سایه این است که همه توان به معنای عامه‌اش را مدنظر گرفته است. من توانم این است که ریاضی به کسی یاد دهم ‌یا توانم این است که گچ‌کاری به کسی یاد دهم تا نیازمندی گچ‌کار شود. درواقع دوست داریم که ماهیگیری یاد دهیم تا افراد از محرومیت بیرون بیایند و خود توانمند شوند.» 
اما بسیاری از توانایی‌ها و نیازها در تأمین نیازهای کالا و حوزه مالی خلاصه می‌شود: «درصد آن‌هایی که کالا ثبت می‌کنند و یا کمک مالی می‌کنند، بیشتر است. این هم به این دلیل است که آدم‌ها زمان کم دارند. یکی دیگر از دلایل هم شاید به‌دلیل چیزی است که همه ما با آن روبه‌رو هستیم. هیچ کدام از ما نمی‌تواند ادعا کند که در خانه خود هیچ کالای بدون استفاده‌ای ندارد. همه ما کالایی را داریم که به آن نیاز نداریم و در‌عین‌حال هم کس دیگری در شهر به آن نیاز دارد؛ بنابراین راحت‌ترین راه برقراری این ارتباط است.»
 در زمانی که آی‌تی در دنیا حرف اول را می‌زند و می‌توان با یک کلیک، کارها را انجام داد، می‌توان بخشی از زمانی را که در فضای مجازی می‌گذرد، برای کمک‌رسانی و در راه خدا صرف کرد.
 

captcha
شماره‌های پیشین