526
سه شنبه، ۱۶ مرداد ۱۳۹۷
15
«صبح‌نو» از وضعیت نامناسب این روزهای مطبوعات گزارش می‌دهد

مطبوعات بدون کاغذ مانند جنگ بدون فشنگ

حوزه نشر و مطبوعات این روزها مشکلات متعددی دارد. پیش از این نیز این حوزه وضعیت مطلوبی نداشت اما مشکلات متعدد اقتصادی و سوء‌مدیریت‌ها این عرصه را با نگرانی‌های بیشتری مواجه کرده است. پیرامون تحلیل اوضاع فعلی و راه‌کارهای برون‌رفت از آن با آقای «مهدی عرفاتی»‌ سردبیر روزنامه جام‌جم و آقای «مهدی رحمانیان»‌ مدیر مسوول روزنامه شرق گفت‌و‌گو کرده‌ایم.

خبر

صبح نو

«صبح‌نو» از وضعیت نامناسب این روزهای مطبوعات گزارش می‌دهد

مطبوعات بدون کاغذ مانند جنگ بدون فشنگ

حوزه نشر و مطبوعات این روزها مشکلات متعددی دارد. پیش از این نیز این حوزه وضعیت مطلوبی نداشت اما مشکلات متعدد اقتصادی و سوء‌مدیریت‌ها این عرصه را با نگرانی‌های بیشتری مواجه کرده است. پیرامون تحلیل اوضاع فعلی و راه‌کارهای برون‌رفت از آن با آقای «مهدی عرفاتی»‌ سردبیر روزنامه جام‌جم و آقای «مهدی رحمانیان»‌ مدیر مسوول روزنامه شرق گفت‌و‌گو کرده‌ایم.

نقطه عطف و دورانی استثنائی برای مطبوعات
‌«مهدی عرفاتی»‌ سردبیر روزنامه جام‌جم در این‌باره به «صبح‌نو» گفت: «شرایطی که مطبوعات و کلاً رسانه‌های مکتوب در حال حاضر در آن قرار گرفته‌اند شرایط خطیری است. به نظر می‌رسد که در یک دوره استثنائی و نقطه عطف قرار داریم که اگر بتوان از این شرایط عبور کرد از این وضعیت قرمز و چالشی حداقل برای مدتی عبور کرده‌ایم. اگر مطبوعات نتوانند از این اوضاع عبور کنند یک اتفاق ناخوشایند برایشان در فضای رسانه‌ای ایران می‌افتد. در این مقطع چالش‌های رسانه‌های مکتوب متکثر شده است. پیش از این ما با شکل‌گیری شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های تحت وب و حضور ماهواره‌ها و‌... مواجه بودیم که در نتیجه رجوع به رسانه‌های مکتوب را کمتر کرده بود.‌»

رسانه‌های کوتاه‌نویس، موجز و تحت وب 
ترجیح امروز مخاطب
عرفاتی افزود: «امروزه علاوه‌بر اینکه ترجیح مخاطبان در الگوی مصرف‌شان به سمت رسانه‌های کوتاه‌نویس، موجز و تحت وب مانند پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی و‌... را شاهدیم و رسانه‌های مکتوب از جانب رقبای خود در شبکه‌های اجتماعی و آن‌لاین با تهدید مواجه می‌شوند، به‌دلیل شرایط اقتصادی و به‌وجود آمدن نوسانات اقتصادی به‌ویژه در حوزه دلار و ارز، بحران کاغذ و اخیراً هم بحران مواد اولیه برای صنعت چاپ نیز شکل گرفته است. 
مانند جوهر، زینک و ... . رسانه‌هایی که از بودجه عمومی ارتزاق می‌کنند و روی پای خود نایستاده‌اند هم دچار مشکل شده‌اند و تا مرز تصمیم‌های خیلی مهم رفته‌اند. برخی تعدیل نیرو کردند، بعضی تیراژشان را پایین آورده‌اند، برخی هم ضمیمه‌هایشان را کم کرده‌اند. همه به یک نحوی دارند تلاش می‌کنند و خود را به آب و آتش می‌زنند تا بتوانند از این شرایط محاصره‌ای که قرار گرفته‌اند خلاص شوند. محاصره از سوی شبکه‌های اجتماعی، عدم اقبال مخاطبان به رسانه‌های مکتوب و سنتی، نوسانات اقتصادی و...»
اراده و جدیتی در مسوولان فرهنگی نمی‌بینیم
آقای «مهدی عرفاتی» درباره نقش مسوولان در به‌وجود آمدن این شرایط گفت: «در این بین نقش مدیران فرهنگی و مدیران دولتی خیلی پر رنگ است،  اما متأسفانه این اراده و جدیت را ما در مسوولان فرهنگی نمی‌بینیم. اظهاراتی می‌کنند در این‌باره که مثلاً در بحث کاغذ پیگیر هستند اما موضوع فقط کاغذ نیست. وقتی مسوولان به اهمیت وجود روزنامه‌ها و رسانه‌های سنتی و مکتوب واقف باشند، مواد اولیه این رسانه‌ها از جمله کاغذ را به عنوان کالای اساسی در نظر می‌گیرند. درست است که کاغذ هم در فهرست کالاهای اساسی هست اما در برآوردن نیازهای رسانه‌ها احساس می‌شود که کوتاهی و تعللی وجود دارد. نابسامانی‌هایی که در توزیع کاغذ وجود دارد، فسادی که در واردات کاغذ به وجود آمده و از سوی وزیر ارشاد هم اعلام شد، عدم پیگیری این مسائل و رانت‌هایی که در این حوزه وجود دارد، همه و همه باعث می‌شوند که ضربه‌ای که رسانه‌های مکتوب می‌خورند آسیب زا تر باشد. به همین خاطر من احساس می‌کنم مسوولان و تصمیم‌گیران فرهنگی اولویت کاغذ و رسانه‌های مکتوب برایشان اولویت مهمی نیست و جزء اولویت‌های پایین است. عدم اراده مسوولان باعث می‌شود که نقطه عطفی که در ابتدا اشاره کردم که می‌تواند رسانه‌ها را از این بحران عبور دهد یا آن‌ها را با ناکامی مطلق مواجه کند، حالت اول رخ دهد و مطبوعات با یک اتفاق خیلی بد در فضای رسانه‌ای کشور مواجه شوند. حتماً مدیران و مسوولان فرهنگی باید ورود کنند و نشست‌های فوق العاده بگذارند. البته شنیده‌ام که معاونت مطبوعاتی با مدیران رسانه‌های مکتوب جلسه گذاشته‌اند و دغدغه‌ها را شنیده‌اند. اما ما به ازای آن را در تصمیم‌گیری‌ها ندیدیم. یعنی اتفاق ویژه‌ای در وضعیت مشکلات کاغذ و تأمین مواد اولیه نیفتاده و تصمیمی هنوز گرفته نشده است.‌»

مطبوعات بدون کاغذ مانند جنگ بدون فشنگ
«مهدی رحمانیان»‌ مدیر مسوول روزنامه شرق نیز در این‌باره در گفت‌و‌گو با «صبح‌نو» گفت: «‌این بحث از تحلیل خارج شده است. می‌گویند روزی ارتشی شکست می‌خورد. از یکی از سربازان می‌پرسند که چرا شکست خوردید می‌گوید به هزار و یک دلیل. می‌پرسند یکی از این دلایل را بگو و او می‌گوید چون فشنگ نداشتیم. داستان مطبوعات در‌حال‌حاضر نیز این‌گونه است. مطبوعات و رسانه‌های چاپی اگر کاغذ نداشته باشند بلاموضوع اند. شرایط الان این‌گونه است و نمی‌توان گفت کاغذ گران است بلکه نیست. تصور بنده این است که عمده رسانه‌های چاپی مستقل باید از صحنه خداحافظی کنند و تعدادی از روزنامه‌های دولتی احتمالاً باقی بمانند که آن‌ها عرصه را به‌دست می‌گیرند و ادامه می‌دهند.‌» 

پاس‌کاری مسوولان، توپ را وارد دروازه مطبوعات کرده
آقای رحمانیان در پاسخ به این سؤال که چرا قبلاً کاغذ این وضعیت را نداشت، گفت: «‌بخشی به شرایط بازار و بحث دلار و تحریم و ... بر‌می‌گردد، بخشی نیز به مدیریت عالی حوزه‌های مربوطه . در شرایط فعلی وزارت صمت ارشاد را مسوول می‌داند، ارشاد بانک مرکزی را مسوول می‌داند، بانک مرکزی هم آن دو را مسوول می‌داند و در کل یک پاس‌کاری در این زمینه وجود دارد و این پاس‌کاری‌ها انتهایش این می‌شود که توپ وارد دروازه مطبوعات می‌شود. ظاهراً این دروازه، بی‌دروازه‌بان است و از هر کجا توپی شوت شود مستقیماً وارد دروازه ما می‌شود. »
با ارز دولتی یک گرم کاغذ هم وارد نشده است
آقای رحمانیان همچنین در این‌باره که چه باید کرد و کدام مدیران می‌توانند این فضا را جمع کنند، اظهار داشت: «‌طبیعتاً محوریت این کار با وزارت ارشاد است و سازمان سمت و بانک مرکزی نیز باید همکاری کنند. در‌حال‌حاضر ارشاد معتقد است سمت همکاری نمی‌کند و اطلاعات نمی‌دهد و ارزی هم که قرار بوده به کاغذ تعلق بگیرد به افرادی داده شده که اصلاً مربوط به این حوزه نبودند و معلوم نیست این ارز را چه کار کرده‌اند. چون یک گرم کاغذ وارد نکرده‌اند. یک مشکل دیگر مسأله احتکار است. کاغذی که در انبارها بوده را ظاهراً برای روز مبادایی که به درد خودشان می‌خورد و نه به درد مطبوعات به بیرون از تهران هدایت کرده‌اند.» 
 مدیر مسوول روزنامه شرق سپس درباره راهکارها به «صبح‌نو» گفت: «‌راه کار این مشکل خیلی روشن است. تصور کنید اگر سیلوهای کشور گندم نداشته باشند دولت چه می‌کند؟ کاغذ به لحاظ اهمیت در عرصه اطلاع رسانی اگر اولویت نخست کشور نباشد که قطعاً نیست بالاخره بعد از کالاهای اساسی قرار دارد. در این گونه مواقع دولت خودش باید به میدان بیاید و تا رفع بحران مسأله را حل کند بعد هم به‌دست بازار بسپارد. در همه جای دنیا هم وقتی بحرانی در یک حوزه به وجود می‌آید دولت به صحنه می‌آید و رفع بحران می‌کند و بعد از روی ریل افتادن مسأله را به بخش خصوصی و بازار واگذار می‌کند. این گونه هم نیست که دولت نخواهد مشکل مطبوعات را حل کند. 
شاید درک درستی از مسأله ندارند. دولت شاید از رسانه‌ها خیلی راضی نباشد اما بدون رسانه بودن هم که نمی‌شود. فرض و تصور جهان بدون رسانه در حال حاضر تصوری غیر ممکن است. 
رحمانیان در پاسخ به این پرسش که راهکارهایی که خود مطبوعات می‌توانند اتخاذ کنند چیست گفت: «ما کار خاصی نمی‌توانیم بکنیم و دست ما کوتاه است. 
ما از هر جا بخواهیم کاغذ وارد کنیم نیازمند ارز هستیم و ارز را هم دولت باید اختصاص دهد که اختصاص داده‌اند اما ظاهراً به اهلش اختصاص نداده‌اند. به نظر من اول باید تکلیف پرونده ارز روشن شود. همزمان نیز ارز جدیدی اختصاص داده شود تا کسانی که در بازار کاغذ هستند بتوانند کاغذ وارد کنند. البته در این بین دولت باید نظارتی دقیق و مرحله به مرحله از ابتدای ورود به کشور تا بازار مصرف داشته باشد. »
 

captcha
شماره‌های پیشین