520
دوشنبه، ۰۸ مرداد ۱۳۹۷
7
«صبح نو» ابعاد جدیدی از ماجرای جنجالی آزمون پایه هفتم ورودی سمپاد را بررسی می‌کند

آقای وزیر! تکذیب نمی‌کنید؟

حاشیه‌های آزمون ورودی مدارس سمپاد در پایه هفتم که صبح جمعه گذشته برگزار شد، همچنان ادامه دارد. پس از گزارش روز شنبه روزنامه و گفت‌و‌گو با چند تن از مدیران وزارت آموزش‌وپرورش در این آزمون که هر یک، دیگری را مسوول طراحی سؤالات این آزمون خبرساز معرفی می‌کردند، حالا «صبح نو» به جزئیات جدیدی درباره ماجرای پرحرف‌و‌حدیث این آزمون دست پیدا کرده است. جزئیاتی که نشان می‌دهد، طراحی سؤالات این آزمون به یکباره و در میانه راه، به مسیر جدیدی منحرف شده است و در نهایت با تست معروف «ریون» مربوط به حدود 80‌سال پیش، عیار متقاضیان ورودی جدید به مدارس پایه هفتم تیزهوشان سنجیده شده است.

صبح نو

«صبح نو» ابعاد جدیدی از ماجرای جنجالی آزمون پایه هفتم ورودی سمپاد را بررسی می‌کند

آقای وزیر! تکذیب نمی‌کنید؟

حاشیه‌های آزمون ورودی مدارس سمپاد در پایه هفتم که صبح جمعه گذشته برگزار شد، همچنان ادامه دارد. پس از گزارش روز شنبه روزنامه و گفت‌و‌گو با چند تن از مدیران وزارت آموزش‌وپرورش در این آزمون که هر یک، دیگری را مسوول طراحی سؤالات این آزمون خبرساز معرفی می‌کردند، حالا «صبح نو» به جزئیات جدیدی درباره ماجرای پرحرف‌و‌حدیث این آزمون دست پیدا کرده است. جزئیاتی که نشان می‌دهد، طراحی سؤالات این آزمون به یکباره و در میانه راه، به مسیر جدیدی منحرف شده است و در نهایت با تست معروف «ریون» مربوط به حدود 80‌سال پیش، عیار متقاضیان ورودی جدید به مدارس پایه هفتم تیزهوشان سنجیده شده است.

«این آزمونی که روز جمعه برگزار شد آزمون سنجش هوش جمعی است که استاندارد است. این تنها آزمون استانداردی است که هوش دانش‌آموزان را اندازه می‌گیرد.» این، پاسخ وزیر آموزش‌وپرورش به حاشیه‌های مطرح شده درباره آزمون روز جمعه گذشته ورودی مدارس سمپاد بود. آقای «سیدمحمد بطحایی» که به‌صورت تلفنی پاسخگوی پرسش‌های مجری برنامه «حالا خورشید» بود، درباره این آزمون این را هم گفت که: «‌این آزمون یک آزمون استاندارد است که برای سنجش هوش دانش‌آموزان تا سن 16‌سالگی برگزار می‌شود. خیلی از مراکز سنجش هوش از این آزمون استفاده می‌کنند و استفاده مکرر از آن به معنای لو رفتن آن نیست. یکی از مولفه‌های سؤالات هوش این است که باید استاندارد باشند.»
اشاره آقای وزیر به آزمون معروف «تست ریون» به‌عنوان «تنها آزمون استاندارد» برای سنجش هوش دانش‌آموزان در حالی است که خانم «فاطمه مهاجرانی» مدیر مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان در گفت و گویی که روز شنبه در «صبح‌نو» منتشر شده بود، خبر از تشکیل «کارگروهی متخصص و خبره برای طراحی سؤالات آزمون تیزهوشان پایه هفتم» داده بود و بعد از اینکه خروجی جلسات آن کارگروه متخصص، آزمون معروف ریون و پنج سؤال تشریحی بود، ابراز تعجب کرده بود.
اما گفت‌و‌گوی «صبح نو» با یکی از اعضای «کارگروه علمی سنجش و پذیرش دانش‌آموز در دبیرستان‌های دوره اول استعدادهای درخشان»، پرونده آزمون جنجالی سمپاد را به سمتی دیگر هدایت می‌کند. جایی حوالی دفتر وزیر آموزش‌وپرورش.

کارگروهی که با دستور وزیر منحل شد
این‌که پس از گذشت حدود 80‌سال از تست ریون، هنوز هیچ تست استانداردی برای سنجش هوش دانش‌آموزان وجود نداشته باشد، ابهامی بزرگ بود که علت آن را باید در تصمیمات و محتوای جلسات کارگروه  «کارگروه علمی سنجش و پذیرش دانش‌آموز در دبیرستان‌های دوره اول استعدادهای درخشان» جست‌وجو کرد.کارگروهی که یکی از اعضای آن، با صراحت از دخالت وزیر و انحلال آن می‌گوید. دکتر «کامبیز کامکاری» عضو هیات علمی دانشگاه آزاد و متخصص هوش‌سنجی، یکی از اعضای کارگروهی است که اردیبهشت‌ماه امسال توسط مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و برای طراحی سؤالات آزمون پایه هفتم ورودی مدارس سمپاد تشکیل و کمتر از یک ماه بعد، منحل شده است.  او در گفت‌و‌گو با «صبح نو» درباره این کارگروه می‌گوید: «‌ما هشت نفر بودیم. دکتر ایرج خوش‌خلق، عضو هیات علمی پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش و متخصص سنجش و اندازه‌گیری آموزشی، دکتر «غلامعلی افروز» استاد دانشگاه تهران، چهره ماندگار روان‌شناسی و متخصص هوش‌سنجی، دکتر «ناصرالدین کاظمی»، دکتر «ولی‌الله فرزاد» متخصص روان سنجی و بنده از جمله اعضای این گروه بودیم. ضمن آن که خانم دکتر فاطمه مهاجرانی مدیر مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان به همراه آقای رضا گلشن، معاون استعدادهای درخشان مرکز و همچنین دکتر «مجید قدمی» رییس آموزش‌وپرورش استثنایی وزارت آموزش‌وپرورش هم اعضای دیگر این کارگروه هشت نفره بودند.»
او می‌گوید: «جلسات این کار‌گروه در چند نوبت از اردیبهشت امسال برگزار شد و به نتایج خوبی هم رسیده بودیم. خروجی این جلسات که به تأیید اعضا و صورتجلسه هم منجر شده بود، بر این مبنا قرار گرفت که سنجش هوش و استعداد تحصیلی مدنظر قرار گیرد. بر همین اساس و با توجه به این‌که تست‌ها باید در دو گروه مفهومی استدلال کمّی و استدلال سیال طراحی می‌شد تا هوش و استعداد تحصیلی شرکت‌کنندگان، هم در  محاسبات ریاضی و معادله‌سازی و هم در مفاهیم پژوهشی و علت و معلولی، سنجیده شود، پیشنهاد دادم در دو مرحله، آزمون برگزار شود و دو تست استاندارد شده در این آزمون‌ها مورد استفاده قرار گیرد.»
این متخصص هوش‌سنجی می‌گوید: «‌تصمیم ما این بود که آزمون در مرحله نخست به‌صورت «گروهی» و از نسخه چهارم تست معتبر‌، به روز و استاندارد شده «وودکاک» باشد و سپس با پذیرش دو برابر ظرفیت مدارس سمپاد، قبول شدگان در مرحله اول، آزمون مرحله دوم را به‌صورت انفرادی در قطب‌های تعیین شده سطح کشور برگزار کنند. آزمون مرحله دوم هم آزمون «رینولدز» انتخاب شده بود که توسط خودم استاندارد‌سازی شده بود و مربوط به سال 2014 است.» کامکاری می‌گوید: «این پیشنهاد با موافقت اعضای کارگروه همراه شد و همه‌چیز آماده بود تا این که پس از جلسه دوم خرداد امسال، همه‌چیز به‌هم ریخت و سرنوشت این آزمون به‌طور کلی تغییر کرد.»

انحلال کارگروه با تصمیم شخص وزیر
کامکاری با اشاره به انحلال این کارگروه می‌گوید: «‌قرارمان این بود که روز 9 خرداد جلسه بعدی این کارگروه برگزار شود. اما به یکباره خانم مهاجرانی خبر داد که کارگروه به‌صورت کامل منحل شده و وزیر آموزش‌وپرورش تصمیم گرفته است طراحی سؤالات آزمون توسط گروهی در داخل وزارتخانه و با مسوولیت آقایان عمادی و قدمی رؤسای مرکز سنجش و سازمان آموزش و پرورش استثنایی وزارت آموزش و پرورش انجام شود.» اما این اتفاق، حاشیه‌های دیگری هم در داخل وزارتخانه داشت. یک برکناری و یک قهر چند روزه. ابتدا «رضا گلشن» که از مدیران باسابقه سمپاد بود، از مسوولیتش در معاونت استعدادهای درخشان مرکز ملی استعدادهای درخشان کنار گذاشته شده است. او یکی از اعضای کارگروه هشت نفره هم بود. اما شاید جنجالی‌ترین اتفاق داخلی وزارتخانه، غیبت چند روزه خانم مهاجرانی بر سر کار خود بود. او که پس از جلسه با بطحایی، از تصمیم وزیر برای انحلال کارگروه مطلع می‌شود، چند روزی در نیمه نخست خردادماه در محل کار خود حاضر نمی‌شود. غیبتی که به نوعی می‌توان آن را «قهر ناشی از نارضایتی» تعبیر کرد.
اما به‌هرحال، آقایان قدمی و عمادی، مسوول تهیه سؤالات آزمون و برگزاری آن می‌شوند. موضوعی که «عمادی» در گفت‌وگو با «صبح نو» آن را تأیید نکرده و مسوولیت کامل آن را متوجه قدمی دانسته بود. دکتر «مجید قدمی» هم دیروز در گفت‌وگو با «صبح نو» این مسوولیت را متوجه دکتر عمادی دانست و مسوولیت خود را مباحث مربوط به «جهش» دانست.
به‌هرحال، آنچه مشخص است اینکه پس از حاشیه‌های فراوان، طراحی سؤالات توسط شخص یا اشخاصی که توسط وزیر آموزش‌وپرورش مشخص شده‌اند انجام شده است و ماجرا پس از انحلال کارگروه، به‌صورت کامل از کنترل و مسوولیت مرکز ملی استعدادهای درخشان خارج شده است.

کدام تست استاندارد؟
دکتر کامکاری بر خلاف وزیر آموزش‌وپرورش معتقد است تست هوش «ریون» به هیچ عنوان انتخاب مناسب و استانداردی برای سنجش هوش دانش آموزان نبوده است. او می‌گوید: «این دوستان از تست ریون قدیمی برای این آزمون استفاده کرده‌اند. این تست 60‌سؤال شامل پنج گروه 12‌تایی پرسش دارد که سه سری 12‌تایی اولیه این سوالات، یعنی از سؤال 1 تا 36 را حتی بچه‌های پایه‌های پایین‌تر از پنجم دبستان هم می‌توانند به راحتی تشخیص دهند. 12 تای بعدی یعنی تا سؤال 48 مناسب بچه‌های معمولی است و تنها 12‌تای آخر، کمی پیشرفته‌تر و سخت‌تر است. با این حساب از سؤال 1 تا 48 این تست 60 سوالی را همه شرکت‌کنندگان در این آزمون می‌توانستند به راحتی تشخیص دهند. بنابراین این تست اصلاً مناسب تشخیص تیزهوشان نبوده و نخواهد بود.»
او ادامه می‌دهد: «نسخه دیگری از تست ریون در سال 1958 عرضه شده است که تنها 36 سؤال دارد و می‌تواند مناسب غربالگری تیزهوشان باشد.»
او می‌گوید: «کپی محض از تست ریون که اساساً بدون نمره منفی تعریف شده است، آن هم با قید این نکته در دفترچه سؤالات آزمون که این تست‌ها نمره منفی دارد و به‌ازای هر پاسخ اشتباه یک سوم از کل نمره کسر می‌شود، نشان‌دهنده آن است که این انتخاب، نه تنها هیچ مبنای علمی ندارد، بلکه بدعتی است ‌و برای استفاده سودجویان و افراد و موسساتی که بارها و بارها این تست‌ها را در اختیار مشتریانشان قرار داده بودند مناسب
 است.» کامکاری که مشاور رییس سازمان آموزش‌وپرورش استثنائی در آزمون‌ها و البته مشاور رییس مرکز آزمون وزارت آموزش‌وپرورش در حوزه سنجش هوش است، ‌با بیان این که آقایان عمادی و قدمی بدون هیچ سابقه و مدرک مرتبط تحصیلی تصمیم گیرنده برای آینده دانش‌آموزان نخبه کشور شده‌اند، به «صبح نو» می‌گوید: «‌مسوولانی که مدرک دانشگاهی یکی‌شان دکترای تاریخ علم است و یکی دیگر فلسفه تعلیم و تربیت، نمی‌توانند انتخاب‌های مناسبی برای طراحی آزمون ورودی تیزهوشان باشند و نتیجه همان می‌شود که از روز جمعه دیده‌ایم.» حالا باید منتظر ماند و دید وزارت آموزش‌وپرورش چه واکنشی به اظهارات یکی از اعضای کارگروه هشت نفره طراحی سؤالات آزمون سمپاد نشان خواهد داد. آیا جابه‌جایی معنادار معاون مرکز استعدادهای درخشان در حساس‌ترین روزهای تصمیم‌گیری، قهر چند روزه مدیر مرکز ملی استعدادهای درخشان و کارگروه منحل‌شده طراحی آزمون سمپاد با نظر وزیر آموزش‌وپرورش، در کنار  آزمون پرحاشیه روز جمعه و کپی‌برداری از «تست ریون» البته با قید قابل تأمل «نمره منفی» وزیر آموزش‌وپرورش و مدیرانش را با چالش دیگری مواجه خواهد کرد؟ آیا بطحایی گزاره‌های این گزارش را تکذیب خواهد کرد و پاسخی قانع‌کننده به افکار عمومی و خانواده‌های ناراضی حدود 150‌هزار دانش‌آموز متقاضی ورود به مدارس سمپاد در پایه هفتم خواهد داد؟
 

captcha
شماره‌های پیشین