519
یکشنبه، ۰۷ مرداد ۱۳۹۷
12

خبر

«صبح نو» گزارش می‌دهد

تیر خلاص بر پیکر بی‌جان مطبوعات

این روزها برای مطبوعات روزهای خوبی نیست و هر روز اخبار ناخوشایندی می‌شنویم. برخی روزنامه‌ها خبر از تعطیلی داده‌اند و برخی نیز خبر از کاهش تعداد صفحات. بعضی دیگر نیز افزایش قیمت را در دستور کار خود قرار داده‌اند. بحران ارز و کاغذ، رواج بیشتر فضای مجازی و‌... موجب شده که آینده برخی از مطبوعات کشور در ابهام قرار گیرد. در این‌باره با برخی فعالین مطبوعات و رسانه‌ها گفت‌و‌گو‌هایی ترتیب دادیم تا بیشتر جوانب این مشکل را بررسی کنیم و ابعاد این معضل را بیشتر بشکافیم که در گزارش پیش رو به آن پرداخته‌ایم.

صبح نو

«صبح نو» گزارش می‌دهد

تیر خلاص بر پیکر بی‌جان مطبوعات

این روزها برای مطبوعات روزهای خوبی نیست و هر روز اخبار ناخوشایندی می‌شنویم. برخی روزنامه‌ها خبر از تعطیلی داده‌اند و برخی نیز خبر از کاهش تعداد صفحات. بعضی دیگر نیز افزایش قیمت را در دستور کار خود قرار داده‌اند. بحران ارز و کاغذ، رواج بیشتر فضای مجازی و‌... موجب شده که آینده برخی از مطبوعات کشور در ابهام قرار گیرد. در این‌باره با برخی فعالین مطبوعات و رسانه‌ها گفت‌و‌گو‌هایی ترتیب دادیم تا بیشتر جوانب این مشکل را بررسی کنیم و ابعاد این معضل را بیشتر بشکافیم که در گزارش پیش رو به آن پرداخته‌ایم.

فضای مجازی 
و افزایش قیمت ارز؛ دو علت عمده
آقای مرتضی بیات، سردبیر خبرگزاری فارس در این‌باره در گفت‌وگو با «صبح نو» درباره بحران این‌روزهای مطبوعات کشور عنوان کرد: «به نظرم چیزی که اثر مستقیم بر انتشار روزنامه‌ها دارد بحث کاغذ و ارز اختصاص یافته به آن است که گران‌شدن ارز تأثیر مستقیم بر تأمین کاغذ روزنامه‌ها دارد.»
بیات سپس گفت:  «این مسأله یکی از علت‌های کاهش تیراژ انتشار روزنامه‌هاست. یک علت عمده دیگر این است که این روزها اکثریت مردم در فضای مجازی هستند و کمتر روزنامه می‌خوانند. حتی اگر برخی از مخاطبان روزنامه‌ها هنوز پایبند به روزنامه‌خوانی باشند بیشتر به سایت روزنامه‌ها رجوع می‌کنند تا این‌که برای خرید آن از گیشه روزنامه‌فروشی هزینه کنند.» 
وی همچنین افزود:«این مسأله به خودی خود در حدود دو سال اخیر تغییر قابل توجهی در کاهش تیراژ روزنامه‌ها داشته و مجموعاً می‌توان گفت اقبال مردمی به فضای مجازی و افزایش قیمت ارز دو علت عمده در کاهش تیراژ روزنامه‌ها و مطبوعات در کشور است.» 
‌بیات در ادامه عنوان کرد: «یک بخش از این موضوع فرهنگی است که وزارت ارشاد به‌عنوان متولی امر فرهنگ باید در جامعه فرهنگ روزنامه‌خوانی و کتاب‌خوانی را ترویج کند و عملاً حضور در فضای مجازی و گردش در صفحات وب هیچ‌گاه جایگزین کتاب و روزنامه و مجله نخواهد شد. 
این مسائل به راحتی جایگزین پذیر نیست و فرهنگ‌سازی‌ای که می‌توان در این زمینه کرد در ثابت نگاه داشتن و افزایش مخاطبین کتاب و روزنامه و مجله تأثیر دارد. نکته دیگر این است که هیچ کشوری نگاه درآمدزایی به بحث فرهنگ ندارد و تمامی کشورها برای افزایش سطح فرهنگ جامعه به این بخش توجه ویژه‌ای می‌کنند.»
بیات افزود: «بخش دیگر این موضوع بر‌می‌گردد به بحران مالی‌ای که مطبوعات با آن مواجه هستند. به عقیده من دولت و وزارت ارشاد یارانه‌ای که به مطبوعات اختصاص می‌دهند اگر یک مقدار وسیع‌تر دیده شود مطبوعات این کمبودها را احساس نمی‌کنند و ‌مشکلات‌شان جبران خواهد شد.»

توسعه فضای مجازی، 
خودسانسوری در مطبوعات و عدم اطمینان مخاطب
آقای شهریار شمس مستوفی، سردبیر همشهری نیز درباره این موضوع به «صبح نو» گفت: «مشکلات مطبوعات یکی دو مورد نیست. یکی از مهم‌ترین مشکلات در‌حال‌حاضر ریزش مخاطب و در واقع بحران مخاطب است. در نتیجه با تیراژ پایین رو‌به‌رو هستند در نتیجه نمی‌توانند هزینه و درآمد خودشان را مدیریت کنند.
 این باعث می‌شود‌ بحران‌های مالی کنونی به‌شدت روی بدنه مطبوعات تأثیر بگذارد و باعث تعطیلی یا کاهش صفحاتشان و... شود.  این مسأله یک فرایند و دوری را به‌وجود آورده. چون وقتی که روزنامه‌ها با بحران مخاطب رو‌به‌رو می‌شوند طبیعتاً نه می‌توانند تک‌فروشی داشته باشند و نه آگهی جذب کنند. 
چون آگهی‌دهنده هم ترجیح می‌دهد آگهی را جایی بفرستند که مخاطب ببیند و برایش بهره مالی داشته باشد. 
این بحران به‌صورت خیلی شدید در حدود 10‌سال گذشته روز‌به‌روز شدیدتر می‌شود. یکی از عوامل آن توسعه فضای مجازی بوده و این‌که اخبار و اطلاعات در این فضاها گردش پیدا می‌کند و مردم می‌بینند و احتیاجی به روزنامه پیدا نمی‌کنند. 
وی افزود: نکته دیگر این است که یک خودسانسوری شدید در مطبوعات شکل گرفته برای این‌که بتوانند خود را حفظ کنند و تعطیل نشوند‌ یا این‌که خط قرمزها را درست تشخیص نمی‌دهند هم دلیل بر عدم اطمینان مخاطب به این نشریات شده‌است. 
این عدم اطمینان مخاطب به نشریات منجر شده که مخاطبان به فضای دیگری برای کسب اطلاع روی بیاورند و این هم بحران مخاطب را برای مطبوعات گسترش داده است. این چرخه به‌صورت مستمر به شکل یک گرداب در حال ایجاد مشکل برای مطبوعات است.»
شمس سپس گفت: «در کنار این عوامل، بالا رفتن قیمت ارز و کاغذ و چاپ و توزیع و ... نیز دست به دست هم می‌دهند تا مشکلات همدیگر را تشدید کنند تا مطبوعات مستقل یا مطبوعاتی که مخاطب ندارند با بحران رو‌به‌رو شوند.» 
شهریار شمس در ادامه با اشاره به بحران ارزی و بحران کاغذ هم گفت: «بحران ارزی و بحران کاغذ در واقع تیر خلاصی بود بر این پیکر بی جان. طبق آمار رسمی اداره کل مطبوعات، کل‌مطبوعات کشور 900‌هزار تیراژ دارند. که حدود 200 الی 300هزار آن برگشتی است. روزنامه‌هایی داریم که با 300 الی 400 نسخه منتشر می‌شوند. طبق آمار بیش از 170 عنوان روزنامه سراسری داریم که برخی از آن‌ها اصلاً تیراژ  ندارند. این نشان دهنده یک بحران جدی در مخاطب است.» 
وی همچنین عنوان‌کرد: «اگر یک نشریه یا روزنامه یا نهاد تولیدی مخاطب داشته باشد و مخاطبش از او رضایت داشته باشد، شاید مصرف خود را کم کند اما آن را قطع نمی‌کند چون می‌خواهد از آن استفاده کند و با تعامل مشترک می‌تواند دوران بحران را پشت سر بگذارد. فشارهایی که در این چند سال بر پیکر نحیف مطبوعات وارد آمده باعث می‌شود که این بیمار مورد اذیت و آزار شدیدتری قرار بگیرد و برخی از روزنامه‌ها زیر این فشارها کمر خم کنند. بالاخره روزنامه به عنوان یک کالا وقتی عرضه می‌شود باید مشتری آن را بخرد و هزینه پرداخت کند یا باید در فضای مجازی تعداد دنبال‌کننده‌های قابل توجهی داشته باشد تا بتواند آگهی بگیرد. بالاخره هزینه‌های تولید اعم از نیروی انسانی و چاپ و ... وجود دارد. در برخی نشریات همکاران ما حتی حداقل حقوق وزارت کار را هم نمی‌گیرند تا بتوانند فضا را زنده نگه دارند.»
 به‌هر‌روی مدیریت بحران کنونی مطبوعات چه از طرف دولت و چه از سوی اهالی مطبوعات امری لازم است. در غیر این صورت آینده این رکن مهم فرهنگی با توجه به مشکلات روزافزون پیش رو در هاله‌ای از ابهام خواهد بود.«صبح‌نو» مسأله بحران ایجاد شده برای مطبوعات را در روزهای آینده در گفت‌وگو با صاحب‌نظران این حوزه و مسوولان امر
 ادامه خواهد داد

captcha
شماره‌های پیشین