507
چهارشنبه، ۲۰ تیر ۱۳۹۷
8

خبر

چرا در سال حمایت از کالای ایرانی بسیاری از تولیدی‌ها تعطیل شده‌اند؟

«تولید ملی» چشم‌انتظار حمایت دولتی‌ها

رهبر انقلاب امسال را به‌نام سال حمایت از کالای ایرانی معرفی کردند. حالا حدود چهار ماه از سال حمایت از کالای ایرانی می‌گذرد، کمپین‌ها در حمایت از کالای ایرانی تشکیل شده و بخشنامه‌ها هم در سطح درون‌سازمانی و اداری و استانی و حتی کشوری ابلاغ شده است؛ از حرف تا عمل اما فاصله زیاد است. از برند لباس ورزشی رییس‌جمهوری تا حتی ملی‌ترین نماد کشور، یعنی پرچم کشور هم ساخت کشورهای بیگانه است.

صبح نو

چرا در سال حمایت از کالای ایرانی بسیاری از تولیدی‌ها تعطیل شده‌اند؟

«تولید ملی» چشم‌انتظار حمایت دولتی‌ها

رهبر انقلاب امسال را به‌نام سال حمایت از کالای ایرانی معرفی کردند. حالا حدود چهار ماه از سال حمایت از کالای ایرانی می‌گذرد، کمپین‌ها در حمایت از کالای ایرانی تشکیل شده و بخشنامه‌ها هم در سطح درون‌سازمانی و اداری و استانی و حتی کشوری ابلاغ شده است؛ از حرف تا عمل اما فاصله زیاد است. از برند لباس ورزشی رییس‌جمهوری تا حتی ملی‌ترین نماد کشور، یعنی پرچم کشور هم ساخت کشورهای بیگانه است.

 این روزها که تحریم‌ها دوباره برگشته‌اند و هر روز هم یک شرکت و یک کشور، ما را به لیست تحریم‌های خود اضافه می‌کنند، بهترین زمان برای عملی‌کردن شعار سال حمایت از کالای ایرانی است، صحبت با تولیدکننده داخلی اما همه این شعارها را زیر سؤال می‌برد. شرکت‌ها و تولیدی‌های زیادی تعطیل شده‌اند، تعطیلی بسیاری از آن‌ها البته مربوط به امسال نیست، ولی روند تصمیم‌گیری و واردات بیش از اندازه تصمیمی جز از کار انداختن چرخ تولید برایشان نگذاشته است. 
در روزهایی که تب فوتبال به‌واسطه بازی‌های جام‌جهانی بالاست و بسیاری از تولیدی‌ها لباس‌های تیم‌های فوتبال را تولید می‌کنند و همین جام‌جهانی می‌تواند به نقطه‌ای برای سود بیشتر تولیدی‌ها باشد، اما خبرهای خوبی از تولیدی‌های وسایل ورزشی در کشور منتشر نمی‌شود. یکی از همین تولیدکننده‌ها که به حالت نیمه‌تعطیل درآمده، تولیدی حصاری است. تولیدی‌ای که در دهه‌40 شروع‌به‌کار کرد و سال‌ها برای بازیکنان و تماشاگران ورزشی، از فوتبال، کشتی، وزنه‌برداری و والیبال لباس و کفش ورزشی تولید کرد. در روزهایی که در شرکت‌های کفش دنیا تیم ملی را تحریم می‌کردند، می‌شد به نشانه اعتراض، بازیکنان، کفش و لباس تولید ملی را پا کنند. تولیدی حصاری که در سال‌های دهه 60 و 70، لباس تیم ملی فوتبال کشور را تولید می‌کرد، حالا کم‌نفس و مریض تنها با سه، چهار کارگر کار می‌کند. آقای «حسین حصاری» مدیر تولیدی لباس ورزشی، درباره نیمه‌تعطیل شدن تولیدی‌اش به «صبح‌نو» می‌گوید: «بازار را لباس چینی گرفته است، لباس‌های من دیگر به درد هیچ باشگاهی نمی‌خورد. آن‌ها از لباس‌های چینی استفاده می‌کنند. هر‌چند که خودم هم به باشگاه‌ها لباس نمی‌دهم، نصف باشگاه‌های ایران به من بدهکارند.» او درباره لباس‌های ورزشی‌ای که این روزها فوتبالیست‌ها و هواداران می‌پوشند، می‌گوید: «در ایران چهار باشگاه داریم که این چهار باشگاه از همه بیشتر هوادار دارند. بازیکنان این چهار باشگاه، لباس چینی می‌پوشند و هوادار آن تیم فوتبال هم مجبور است که لباس برندی بپوشد که آن بازیکن می‌پوشد.» 
او تأکید می‌کند: «آن زمان که من لباس تیم‌های ملی را تولید می‌کردم، جنگ بود و کسی به فکر واردات لباس چینی به کشور نبود.» 
اوضاع خانم «سهیلا ابوالحسن چوبدار کلاهی» مدیرعامل شرکت ایلیا کوثر پارسی (نساجی) و کارآفرین برتر هم تعریفی ندارد. بعد از تماس‌های پی‌درپی برای مصاحبه و حضور در کارخانه برای انجام مصاحبه و گزارش، جواب او حرف را تمام کرد: «برای چه باید مصاحبه کنم؟ از چه به شما بگویم؟ از جنسی که ندارم؟ از تعدیل نیروی کارگرانم؟ از نیمه‌تعطیل شدن کارخانه‌ام؟ از وضع بد اقتصادی؟ از این‌که به خاک سیاه نشسته‌ایم؟» 
آقای «حبیب فرشید» هم که برند پیراهن فرشید را تولید می‌کند، حرفش با دیگر تولیدکننده‌ها یکی است. او البته مشکل دیگری هم دارد. پیراهن‌های او با کیفیت هستند، همین باکیفیت‌بودن در تولید باعث می‌شود تا در سال‌72، از طرف نمایندگی شرکت پیرگاردین فرانسه به او مراجعه می‌کنند تا نمایندگی این شرکت را در ایران قبول کند. او البته این پیشنهاد را رد می‌کند. حال او مجبور است با وجود کیفیت بالای پیراهن‌هایش، اتیکت خارجی به لباس‌هایش بزند و فروشنده‌ها هم پیراهن‌هایش را به اسم برند خارجی به مشتری ایرانی بفروشند. داستان‌های تولیدکننده‌هایی که یا مجبور به تعدیل نیرو شده‌اند یا این‌که با وجود کیفیت بالای تولید، مجبور به استفاده از اتیکت خارجی هستند تا تولیدشان را به فروش برسانند زیاد است. جمعی از همین تولیدکننده‌ها هر 6ماه یک‌بار در نمایشگاه زنان و تولید ملی، در بوستان گفت‌وگو جمع می‌شوند. در نمایشگاه ایرانی، پر از لباس‌های تولید داخلی است که با آرم، لوگو و طرح خارجی به خریدار ایرانی عرضه می‌شود.

به‌نام داخل به کام خارج
 بعد از نام‌گذاری سال به‌نام حمایت از کالای ایرانی، اداره‌ها، سازمان‌ها و وزارتخانه‌های زیادی بخشنامه‌هایی درخصوص حمایت از کالای ایرانی ابلاغ کردند. از استانداری‌ها و بخشداری‌های هر استان، شهر و شهرستانی هر رییس اداره‌ای دستور و بخشنامه‌ای ابلاغ کرد. یکی از نمونه‌های حائز اهمیت این بخشنامه استانداری تهران بود که به صراحت به اداره‌ها و سازمان‌های زیرمجموعه ابلاغ کرده بود: «از کالای ایرانی استفاده کنید.» بعد از ابلاغ این بخشنامه اما نمونه‌های خلاف آن انجام شد. یکی از پرسروصداترین آن‌ها، استفاده ادارات شهرداری تهران از پرچم‌هایی با لیبل 
«made in china » است. نکته قابل تأسف در پرچم ساخت کشور دوست چین اما این است که نمادهای مقدس ملی به اشتباه چاپ شده است. حال بازار ایرانی پر از پرچم‌های بی‌کیفیتی است که هم نماد ملی را به اشتباه به چاپ رسانده و هم این‌که باعث تعطیلی بسیاری از تولیدکننده‌ها شده است.

مواد اولیه نداریم
 با وجود مشکلات ارزی، یکی از پیشنهادها تخصیص ارز 4200‌تومانی به شرکت‌های واردکننده بود. ارز 4200تومانی اما بعد از ماه‌ها انتظار به شرکت‌ها تعلق گرفت. درصورتی‌که بعد از ارائه ارز دولتی بسیاری از اجناس همچنان، با ارز آزاد در بازار به فروش می‌رسیدند. همین اتفاق باعث شد بانک مرکزی لیست شرکت‌هایی را که ارز دولتی دریافت کرده بودند؛ منتشر کند. خارج از این‌که برخی از شرکت‌ها درون لیست کالاهایی را وارد کرده بودند که به موضوع کاری شرکت مرتبط نبود، در این میان واردات اقلام بعضی از شرکت‌ها قابل‌تأمل بودند. در این میان، بیش از 120‌شرکت برنج، بالای 60‌شرکت چای، نزدیک به 50‌شرکت عدس و انواع لوبیا و نزدیک به 90‌شرکت هم مواد اولیه غذای دام وارد می‌کنند. این‌ها همه در حالی است که سال‌هاست، صدای اعتراض چای‌کاران و برنج‌کاران و کشاورزان دیگر برای فروش نداشتن محصولات‌شان بلند است. مشکلات ارزی و واردات، ‌روی کسب‌وکار بسیاری از تولیدکننده‌ها هم تأثیر گذاشته است. مواد اولیه بسیاری از تولیدکننده‌های داخلی از خارج 
وارد می‌شود. 
آقای «بهروز خیری» تولیدکننده پوشاک زنانه است و 15‌سالی می‌شود که در صنعت تولید فعال است. چرخ کارگاه او اما چند سالی است که دیگر نمی‌چرخد. از 38‌نفر کارگری که به‌طور مستقیم با او کار می‌کردند، حالا تنها 17‌نفرشان در کارگاه او کار می‌کنند. این‌ها البته بدون افرادی هستند که به‌صورت غیرمستقیم با او کار می‌کردند. در حدود 50، 60 نفر هم به‌صورت وابسته با او کار می‌کردند. خیری در گفت‌وگو با «صبح‌نو» یکی از دلایل نیمه‌تعطیل شدن کارگاه را این‌طور عنوان می‌کند: «مواد اولیه ما سخت پیدا می‌شود. برای تولیدات‌مان از نخ تریکو استفاده می‌کنیم و این نخ هم از وارد می‌شود. امروز نخ را به ما 8 هزار تومان و روز بعد هم 10‌هزار تومان می‌فروشند.» 
او البته توضیح می‌دهد که مشکلات قانونی وارد کردن اجناس هم زیاد است: «5 تا 6 ماه زمان می‌برد تا جنسی وارد کشور شود، مشکلات زیادی برای ورود وجود دارد. بسیاری از واردکننده‌ها ترجیح می‌دهند تا قاچاق کنند. قاچاق راحت‌تر است و تنها دو ماه زمان می‌برد تا جنس به دست تولیدکننده هم برسد.» تولیدکننده جوان آینده خود را در هاله‌ای از ابهام می‌بیند: «تا قیمت ارز مشخص نشود، شرایط کاری ما هم معلوم نخواهد بود. مواد اولیه ما وارداتی است.»

دولت پای کار نبوده است
 بعد از نام‌گذاری سال، در کمیسیون اصل‌44 مجلس شورای اسلامی، یک کمیسیون به‌نام کمیسیون حمایت از کالای ایرانی تشکیل شد. کمیسیونی که به‌طور ویژه قرار است، درباره تولیدکننده‌ها قانون‌گذاری کند. آقای «محمد حسین فرهنگی» عضو کمیسیون حمایت از کالای ایرانی است. او در گفت‌وگو با «صبح‌نو» با اشاره به طرح جدید مجلس درباره کسب‌وکارها می‌گوید: «درباره حمایت از کالای ایرانی چندین گزارش تنظیم شده است، از جمله گزارش مجلس از کسب‌وکار و توجه به اصل 44 قانون اساسی، در صحن مطرح شد. هرچند که نمایندگان نسبت به کلیات آن رأی مخالف دادند اما قرار است این طرح دوباره در صحن علنی مجلس مطرح شود.» 
فرهنگی با اشاره به قوانین پیشین توضیح می‌دهد: «در گذشته قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی برای نیازهای کشور و تصویب قانون 104 مالیات‌های مستقیم که در سال 91 تصویب شده بود، مجدداً اصلاح می‌شود و تأثیری که در آن قانون در امر خدمات بوده، اصلاح توسعه داده می‌شود و در حوزه‌های تولیدی، تعرفه‌گذاری، گمرکی و تولید تصمیماتی خواهد گرفت.» 
یکی از مسائل مهم اما توجه به برچسب کالاهایی است که در داخل تولید می‌شوند: «در ارتباط با برندسازی داخلی اولویت‌هایی را باید انجام دهیم. باید برندهای داخلی و خارجی را تفکیک کنیم.» 
در این کمیسیون گزارشی هم برای اشتغال آماده شده است: «در این گزارش پیشنهاد تصحیح قوانینی در توسعه اشتغال شده است. ما امیدواریم که این پیشنهادها در قالب قانون تقدیم با حمایت مجلس به قانون تبدیل شود و نواقصی که در این قوانین وجود دارد، از بین برود.» 
فرهنگی معتقد است که قوانین را مجلس تصویب می‌کند ولی دولت هم باید پای کار باشد: «دولت در اجرای قانونی که مجلس وضع کرده است، دقت داشته باشد. به‌عنوان مثال درباره ارز، شاهد رها شدن بازار ارز هستیم. هرچند که تلاش اولیه و کوششی که در روزهای اخیر انجام شده، قابل‌تقدیر است اما در فرایند تخصیص منابع اشکالات زیادی وجود دارد که نمونه‌های آن را در واردات بی‌رویه و استفاده از منابع در موارد غیرلزوم شاهد بودیم.» 
او تأکید می‌کند: «پای کار بودن دولت و مراقبت‌های مستمر و رعایت اجرای دقیق قوانین، می‌تواند این شانس را به نفع اقتصاد و مردم اصلاح کند. دولت اما تابه‌حال پای کار نبوده است، اگر بود، این اتفاق‌ها نمی‌افتاد.»

از تولید ملی حمایت می‌کنیم
 آقای «شهاب نادری» نماینده پاوه و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی است، او با اشاره به نام‌گذاری سال، در گفت‌وگو با «صبح‌نو» عنوان می‌کند: «هم نمایندگان و هم دولت با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری باید حمایت خود را از نظر کمی و کیفی از تولیدکننده ایرانی، بالا 
ببرند.» 
اما این حمایت چطور باید انجام شود؟ بسیاری از تولیدکننده‌ها از مالیات‌های بالا و مشکلات استخدامی می‌گویند. نادری تأکید می‌کند: «من نماینده مجلس باید قانون‌گذاری کنم تا از تولیدکننده ایرانی حمایت کنیم. اگر ما از آن‌ها حمایت نکنیم، چه از لحاظ بیمه‌ای و چه از لحاظ مالیاتی، تولیدکننده‌ها نمی‌توانند ادامه دهند. برای این‌که مشکلات تولیدکننده‌ها را حل کنیم، تشویق مالیاتی 
در نظر گرفته‌ایم.» 
نماینده پاوه مثال می‌زند: «ما در نظر گرفته‌ایم که تولیدکننده‌ها تا پنج سال از مالیات معاف باشند ‌یا این‌که مالیات برایشان بر اساس نرخ صفر باشد. باید از نظر مالی هم تسهیلاتی برایشان در نظر گرفته شود. ما قانون‌گذار هستیم. مجری قوانین، دیگری است.» 
مجری قانون‌ها دولت است. دولت تا چه حد این قوانین را اجرا می‌کند؟ «تا امروز که دولت پای کار نبوده است. دولت اما باید پای کار بیاید. باید تیم اقتصادی‌اش عوض شود.» او البته تأکید می‌کند: «یکی از وظایف نمایندگان هم نظارت بر اجرای قانون 
است.»
 حالا که تحریم‌های اقتصادی بر کشور روز به روز بیشتر می‌شود، شاید بهتر باشد که کشور هم مانند ژاپن که بعد از ضربه اقتصادی شدید بعد از جنگ جهانی دوم انقلاب اقتصادی خود را شروع کرد و درهای کشورش را روی واردات بست، به تولید ملی توجه بیشتری کند و به معنای واقعی کلمه، حرف تا عملش را درباره تولیدکننده ایرانی یکی کند. در این صورت است که نوای شعار حمایت از کالای ایرانی به معنای واقعی کلمه، به گوش همه خواهد رسید.
 

captcha
شماره‌های پیشین