486
شنبه، ۱۹ خرداد ۱۳۹۷
13
حجت‌الاسلام احمدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی درگذشت

عالمی که در خدمت علم و تحقیق بود

حجت‌الاسلام احمد احمدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و رییس سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها، شامگاه جمعه در بیمارستان امام خمینی؟ره؟ تهران دعوت حق را لبیک گفت. او سال‌ها عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی بود و در زمان انقلاب فرهنگی نیز نقش مهمی در تدوین کتب درسی ایفا کرد.

هفت مقاله درباره تمدن در «راه ناهموار تمدن»

صبح نو

هفت مقاله درباره تمدن در «راه ناهموار تمدن»

کتاب «راه ناهموار تمدن» با گزینش محمد ملاعباسی، هفت مقاله با موضوع تمدن از اساتید ایرانی و غیرایرانی را در خود جای داده است.
تمدن مفهومی است دردسرساز. هیچ کس نمی‌داند این واژه پرشکوه و اسرارآمیز دقیقاً چیست و به چه چیزی دلالت دارد. به همین علت هر کس خواسته است درباره این مفهوم بحث کند، لاجرم از آن تعریفی به دست داده است و این تعاریف نو به نو به ابهام این مفهوم بیشتر دامن زده است.
در کتاب «راه ناهموار تمدن» هفت مقاله درباره تمدن از نویسندگان مختلف آمده است. مقاله نخست «آرمان تمدن: منشأها، معناها و اشارات» نوشته برت باودن، مقاله دوم «تمدن و سرچشمه‌های آن» نوشته آرپاد ساکولسایی، مقاله سوم «برخورد تمدن‌ها: مدلی برای توسعه تاریخی: نوشته گرگوری ملیوئیش، مقاله چهارم « تمدن به‌منزله تاریخ» نوشته کریستینا رخاس، مقاله پنجم «تحلیل تمدنی: نوسازی سنت جامعه شناختی» نوشته ادوارد تیریاکیان، مقاله ششم «آیا می‌توان تمدنی زوال یافته را بازسازی کرد؟ تمدن اسلامی یا اسلام مدنی» نوشته آقای مهدی مظفری و مقاله هفتم «برای آخرین بار، تمدن» نوشته آقای حمید دباشی است.
 مقاله اول «آرمان تمدن: منشأها، معناها و اشارات» ترجمه فصل دوم از کتاب مفصل برت باودن به نام «امپراطوری تمدن: تکامل ایده امپریالیستی» است. باودن استاد دانشگاه وسترن سیدنی است که سال‌هاست درباره تمدن و تحلیل تمدنی می‌نویسد. باودن در امپراطوری تمدن استدلال می‌کند که پس از تفوق آمریکا در جنگ سرد و مخصوصاً پس از حملات یازده سپتامبر، ارجاع به تمدن دوباره بسیار زیاد شده است.
مقاله دوم این مجموعه را آرپاد ساکولسایی نوشته است. این جامعه‌شناس مجارستانی که در نظریه‌های اجتماعی و جامعه‌شناسی تاریخی تخصص دارد، در مقاله «تمدن و سرچشمه آن» به بنیادهای مفهومی این واژه می‌پردازد. مقاله او به سبک و سیاقی بسیار متفاوت از باودن نشان می‌دهد کدام نیازها در حیات اجتماعی بشری، منجر به پروراندن این مفهوم شده است. ساکولسایی می‌گوید هر فرهنگی خشونت داخلی را بین اعضای خود منع می‌کند اما چگونه باید بر خشونت خارجی فائق آمد؟ «برخورد تمدن‌ها، مدلی برای توسعه تاریخی» عنوان سومین مقاله این مجموعه است. گریگوری ملیوئیش، نویسنده مقاله استاد سابق تاریخ و سیاست در دانشگاه ملبورن استرالیاست و اکثر کتاب‌ها و مقالات او نیز به جامعه استرالیا و مسائل این کشور اختصاص دارد. او در این مقاله با نقد فهم هانتینگتون از واژه تمدن ادعا می‌کند هانتینگتون خصوصیاتی را به تمدن‌ها نسبت داده است که به صورت تاریخی دولت - ملت‌ها دارای آن بوده‌اند: انسجام و یکپارچگی، نیروی نظامی متشکل، مرکز واحد تصمیم‌گیری‌های سیاسی و علاقه روزافزون به ستیز و منازعه . در مقابل تمدن‌ها غالباً کلیت‌هایی رقیق و نامنسجم بوده‌اند که اشکال بسیار و ناهمگونی از زندگی اجتماعی را در دل خود جای می‌دادند.
بخش چهارم این مجموعه بخشی از مقدمه کتاب کریستینا رخاس به نام «تمدن و خشونت: رژیم‌های بازنمایی در کلمبیای قرن نوزدهم» است. این بخش که با عنوان «تمدن به منزله تاریخ» ترجمه شده است، تمهید نظری رخاس برای پرداخت به مسأله توامانی گفتمان‌های تمدنی و خشونت در جهان سوم است. مقاله ادوارد تیریاکیان به نام «تحلیل تمدنی، نوسازی سنت جامعه‌شناختی» پنجمین بخش از این مجموعه مقالات است. تیریاکیان که به همراه سعید امیرارجمند کتاب «بازاندیشی در تحلیل تمدنی» را تدوین کرده است، یکی از جامعه‌شناسانی است که می‌گوید مفهوم تمدن اگرچه دارای کثرت معنایی و ابهام درونی است، هنوز بلااستفاده نشده است، بلکه می‌توان در موقعیت‌هایی که واحدهای تحلیلی دیگر ناکارآمدند، از آن بهره برد. ششمین مقاله این مجموعه نوشته مهدی مظفری است. مظفری استاد بازنشسته علوم سیاسی در دانشگاه آرهوس دانمارک است. او در «آیا می‌توان تمدنی زوال یافته را بازسازی کرد؟» به دنبال کنکاش در سؤالی است که ذهن بسیاری از نویسندگان و اندیشمندان مسلمان را در سده اخیر به خود مشغول کرده است. همچون دیگر مقاله‌ها، مظفری نیز صفحات اولیه مقاله خود را به بحث درباره معناهای گوناگون این واژه اختصاص داده است؛ علاوه بر این کوشیده است تا معنای چیزهایی مانند «انحطاط تمدن» یا «احیای تمدن» را نیز روشن کند. هفتمین و آخرین مقاله کتاب نوشته حمید دباشی است. دباشی استاد شناخته شده دانشگاه کلمبیاست که کتاب‌های متعددی درباره ایران و جهان اسلام نوشته است. او با نگاه پسااستعمارگرایانه خود در مقاله «برای آخرین بار، تمدن» نقد کوبنده‌ای به تمدن و نتایج خشونت بار و استعماری آن وارد کرده است.کتاب «راه ناهموار تمدن»، گردآورنده آقای محمد ملاعباسی در ۲۵۶ صفحه توسط نشر ترجمان علوم انسانی در سال ۱۳۹۵ منتشر شده است.
منبع: طلیعه

 

captcha
شماره‌های پیشین