476
سه شنبه، ۰۱ خرداد ۱۳۹۷
8

خبر

«صبح‌نو» از بازار سیاه فروش طرح ترافیک و هزینه‌های عجیب‌وغریب آن گزارش می‌دهد

سودجویی پشت تابلوهای نارنجی

با روی کار آمدن شورای پنجم، پرونده طرح ترافیک قدیمی، پس از گذشت 20‌سال بسته شد. روز 15‌اردیبهشت‌ماه امسال بود که طرح ترافیک رسماً در تهران اجرایی شد. طرحی که در ابتدا حرف‌وحدیث‌های زیادی داشت و بعد از ماه‌ها کش‌وقوس بالاخره به اجرا درآمد، اما اجرای این طرح جدید هم مثل هر طرح دیگر پرحاشیه شد. پررنگ‌ترین حاشیه آن هم ایجاد بازار سیاهی است که برای فروش مجوز به راه افتاده است؛ کسب‌وکارهای زیرزمینی که جیب عده‌ای را پر می‌کند.

صبح نو

«صبح‌نو» از بازار سیاه فروش طرح ترافیک و هزینه‌های عجیب‌وغریب آن گزارش می‌دهد

سودجویی پشت تابلوهای نارنجی

با روی کار آمدن شورای پنجم، پرونده طرح ترافیک قدیمی، پس از گذشت 20‌سال بسته شد. روز 15‌اردیبهشت‌ماه امسال بود که طرح ترافیک رسماً در تهران اجرایی شد. طرحی که در ابتدا حرف‌وحدیث‌های زیادی داشت و بعد از ماه‌ها کش‌وقوس بالاخره به اجرا درآمد، اما اجرای این طرح جدید هم مثل هر طرح دیگر پرحاشیه شد. پررنگ‌ترین حاشیه آن هم ایجاد بازار سیاهی است که برای فروش مجوز به راه افتاده است؛ کسب‌وکارهای زیرزمینی که جیب عده‌ای را پر می‌کند.

البته بازار سیاه کسب‌وکارهای طرح ترافیک فقط مختص طرح جدید نیست. سال‌هاست که بازار سیاه در طرح ترافیک وجود دارد. در دوره‌های مختلف و در بازه‌های متفاوت، با هر تصمیمی به فراخور شرایط، کسب‌وکار جدیدی در زمینه طرح ترافیک به‌وجود آمده است. شهروندان تهرانی، هنوز بازار سیاه فروش طرح روزانه و فروش آرم‌های طرح ترافیک را از یاد نبرده‌اند. آخرین کسب‌وکاری که در سال‌های آخر حیات طرح ترافیک قبلی هم وجود داشت، مربوط به کسانی بود که در ابتدای شروع طرح ترافیک منتظر می‌مانند و به اسم هل‌دادن ماشینی که طرح ترافیک ندارد، پلاک ماشین را می‌پوشاندند. هرچند که این ابتکار به استخدام موتوری‌ها هم رسیده بود و در روزهایی که کسی فرصت خرید طرح را پیدا نکرده بود، با استخدام موتورسوار یا هل‌دهنده‌ای از جلوی نگاه تیزبین دوربین‌ها عبور کنند. حال با طرح ترافیک جدید، شکل دیگری از بازار سیاه شکل گرفته است.

از طرف اداره به ما کارت داده‌اند
 تعداد آگهی‌های فروش کارت طرح ترافیک زیاد است. تنوع قیمت و تعداد آن‌قدر زیاد است که هر کسی قبل از تماس می‌تواند منوی خود را انتخاب کند. کمترین قیمت‌های درخواست فروش طرح از پنج‌میلیون‌و
‌800 هزارتومان شروع می‌شود. قیمت‌ها تا هشت میلیون تومان هم می‌رسد. هرچند که اغلب آگهی‌دهنده‌ها قیمتی تعیین نکرده‌اند و با تأکید بر توافقی بودن، بعد از تماس قیمت پیشنهادی خود را اعلام می‌کنند. در بسیاری از آگهی‌ها هم بر شناور بودن طرح و استفاده برای سه خودرو تأکید شده است. حرف همه کسانی که آگهی برای فروش طرح داده‌اند یکسان است. صدای نوحه، آوای انتظار شماره‌ای است که آگهی داده است. مدت‌زمان زیادی نمی‌گذرد که تلفن را جواب می‌دهند. در آن سوی تلفن مردی با لهجه شهرستانی سلام و علیک می‌کند. بعد از شنیدن دلیل تماس سریع درباره کالای مورد آگهی‌اش توضیح می‌دهد: «طرحم را 6‌میلیون تومان به فروش می‌رسانم. از طرف اداره این کارت را به من داده‌اند. من ولی لازمش ندارم. 6‌میلیون تومانی را که شما پرداخت می‌کنید، درون کارت شارژ شده است. با کارت شهروند که رمزش هم موجود است، می‌توانید وارد سامانه شوید، ثبت‌نام کنید و در هر ساعتی از شبانه‌روز و با هر ماشینی وارد طرح ترافیک شوید.»  آگهی‌دهنده بعدی، خود را یک مسوول آژانس معرفی می‌کند و می‌گوید: «طرح من، طرح تاکسی‌سرویس است و قیمتش هم 6‌میلیون تومان است. شما با طرحی که از من خریداری کرده‌اید می‌توانید به مدت یک‌سال، به‌عنوان ناوگان حمل‌ونقلی در محدوده طرح تردد کنید.» او درباره قانونی بودن یا ایجاد مشکل درباره فروش طرحش نیز توضیح می‌دهد: «پلاک ماشین شما به‌عنوان راننده من در سامانه ثبت می‌شود ولی بعد از پلاک شما به‌عنوان ماشین در اختیار خود اجازه تردد دارد. از نظر قانونی نه برای شما و نه برای من مشکلی پیش نمی‌آید. من از سهمیه‌ای که به من اختصاص داده شده است، استفاده کرده‌ام و آن را به شما می‌فروشم.»  مدیر آژانس درباره نحوه ثبت‌نام نیز توضیح می‌دهد: «شما باید در سامانه my.tehran.ir ثبت‌نام کنید و بعد از گرفتن رمز و کاربری، در قسمت سهمیه، به‌عنوان خودروی تحت‌پوشش من ثبت‌نام کنید. من می‌توانم این کار را برای شما انجام دهم تا شما ببینید که همه‌چیز قانونی است و مشکلی هم پیش نمی‌آید.»

طرح شناور به درد ما نمی‌خورد
 فروش کارت طرح ترافیک تنها آگهی‌هایی نیستند که در حوزه طرح ترافیک وجود دارد. در این میان کسانی هم هستند که آگهی خرید طرح ترافیک داده‌اند. قیمت پیشنهادی برای خرید طرح ترافیک پنج‌میلیون تومان است و از هفت کارتی که درخواست شده است، چهار کارت خریداری شده است: «من بیشتر از پنج‌میلیون تومان برای طرح ترافیک پول نمی‌دهم. فعلاً چهار طرح را خریده‌ایم. بیشتر طرح‌هایی که خریداری کرده‌ایم طرح آژانسی است. در بین این‌ها البته کارتی هم داریم که 5/2میلیون تومان پولش را داده‌ایم و هر روز 14‌هزارتومان هم شارژش می‌کنیم.»
خریدار طرح‌های ترافیک درباره هدف از خریدش می‌گوید: «ما یک اداره هستیم که سهمیه به ما تعلق نگرفته است. برای راننده‌های در خدمت‌مان نیازمند طرحیم. طرح شناور به درد ما نمی‌خورد. چون ممکن است که همزمان در یک زمان مشخص چهار ماشین ما مجبور شوند که وارد طرح ترافیک شوند.» این اما تنها کسب‌وکاری نیست که به یمن تولد طرح ترافیکی جدید، به‌وجود آمده است. این روزها درست در شاهراه‌هایی که طرح ترافیک شروع می‌شود، افرادی دیده می‌شوند که تبلت‌به‌دست به شکل دیگری در زمینه طرح ترافیک خدمات‌رسانی می‌کنند. کسب‌وکار مربوط به متصدیان تبلت‌به‌دست، خاص کسانی است که بدون طرح می‌خواهند وارد طرح ترافیک شوند. آن‌ها در منطقه ورودی دست نیازمند به طرح ترافیک را می‌گیرند. روش کارشان هم ساده است: «ثبت‌نام و ساخت حساب شهروندی توسط آن‌ها و در گوشه خیابان انجام می‌شود.»  ثبت‌نام و ساخت حساب کاری کار سخت و پیچیده‌ای نیست و شاید هزینه این کار در کافی‌نت‌ها پنج‌هزارتومان باشد. متصدیان مجوز طرح ترافیک اما هزینه‌شان بالاست، برای هر ثبت‌نام و ساخت حساب شهروندی، 20هزار‌تومان دستمزد می‌گیرند. با احتساب در نظر گرفتن هزینه طرح روزانه 40هزارتومانی، هر کسی به روش ثبت‌نام‌های جدید مجبور است 60هزارتومان پرداخت کند.

غیراخلاقی است
 آقای «مصطفی قنبرنژاد» رییس اداره صدور آرم طرح ترافیک شهر تهران در توضیح فروش آرم طرح ترافیک در برنامه دیوار توضیحاتی را ارائه داده بود: «در طرح‌های شناور قابلیت تعویض سه پلاک وجود داشت اما در طرح جدید هر روز می‌توان یک پلاک را ثبت کرد. قیمت‌های تردد با کارت سیار، برابر با قیمت مصوب شوراست و به‌‌ازای ساعت و محدوده تردد از حساب شهروندی هر فرد کسر می‌شود. این کارت در اختیار برخی دستگاه‌ها قرار گرفته تا به برخی از مدیران مجموعه خود بدهند حالا اگر این کارت‌ها را می‌فروشند این غیراخلاقی است چرا که این کارت فقط و فقط در اختیار دستگاه مربوطه قرار داشته است و نباید نسبت به فروش آن اقدام کنند.»  او توضیح داده است: «مجوزهایی که در اختیار آژانس‌ها قرار گرفته است، امسال توسط دوربین‌ها و همچنین حراست و بازرسی کنترل می‌شود و درصورتی‌که به هر راننده‌ای غیر از راننده آژانس واگذار شده باشد، ضمن ابطال مجوز آژانس مربوطه، قطعاً تعداد سهمیه اتحادیه برای سال آینده کم می‌شود. اگر فردی هم این مجوزها را خریده باشد به پلیس راهور معرفی می‌شود تا ترددهای پلاک مذکور غیرمجاز محاسبه‌شده و علاوه‌بر پرداخت عوارض روزانه، عوارض ورود غیرمجاز و همچنین جریمه برای راننده متخلف محاسبه می‌شود.»

اخذ وجه نقدی کلاهبرداری است
 آقای «علی پیرحسین‌لو» مشاور معاونت حمل‌ونقل ترافیک شهرداری تهران در گفت‌وگو با «صبح‌نو» با اشاره به آگهی‌های طرح ترافیک می‌گوید: «این اتفاق عجیب است. چیزی که خریدوفروش می‌شود، ارزش واقعی ندارد. بیشتر ناشی از یک سوءتفاهم است. احتمالاً تصور کرده‌اند که همچنان سیستم کارت شناور سابق -که البته به طور غیرقانونی اما عملاً رایگان، بین بعضی از اشخاص توزیع می‌شد- برقرار است. واقعیت این است که در طرح ترافیک جدید طرح رایگان که هیچ‌، هیچ تفاوتی هم با دیگران وجود ندارد. مجوزهای سیار که در طرح ترافیک 97 وجود دارد، صرفاً به درد نهادهای دولتی و امنیتی و اشخاص خاصی می‌خورد که نیاز دارند خودرویی که با مجوز وارد محدوده شوند، تغییر دهند و قیمت آن ترددشان هم مانند بقیه محاسبه می‌شود و مانند بقیه باید پرداخت کنند.»  او تأکید می‌کند: «خریدوفروش به درد کسی نمی‌خورد بنابراین این خریدوفروش بیشتر از اینکه ربطی به قانون یا طرح داشته باشد یک شیوه کلاهبرداری است مانند کلاهبرداری‌هایی که یک چیز بی‌ارزش را با ارزش جلوه دهند برای این‌که آن را به فروش برسانند.»  پیرحسین‌لو با اشاره به حرف فروشنده‌های طرح که می‌گویند بعد از خرید نیازی به شارژ نیست، توضیح می‌دهد: «این توهم است. باید آن‌ها این مبلغ را درون کارت شارژ کرده باشند و تا زمانی که آن‌ها شارژ نکنند نمی‌توانند از طرح استفاده کنند. تمام مجوزهای سالانه و روزانه همه به یک قیمت پرداخت می‌شود و این موضوع شامل اداره و سهمیه خاصی هم نمی‌شود.»  مشاور معاونت حمل‌ونقل ترافیک شهرداری تهران البته می‌گوید که قشر مشخصی در این میان هستند که طرح‌شان با بقیه فرق دارد: «قشر مشخصی در قالب سهمیه‌های مشخصی تخفیف دارند؛ یکی جانبازان که به غیر از 100هزار‌تومان اولیه نباید پولی پرداخت کنند و یکی بیماران خاص، معلولان و خبرنگاران که 10‌درصد از هزینه را پرداخت می‌کنند. قشر دیگری هم هستند که خودروهای هیبریدی برقی هستند. آژانس‌ها هم 50‌درصد تخفیف دارند. بقیه خودروها مانند بقیه هستند. مجوز سیاری که فروخته شود و فردی رایگان با آن بتواند تردد کند، غیرممکن است.»  پیرحسین‌لو با اشاره به اقدام برخی از آژانس‌ها برای فروش طرح عنوان می‌کند: «این کار از طرف آژانس‌ها ممکن است. این کار را  اما باید طور دیگری پیگیری کرد. مصوبه و قانون می‌گوید که آژانس‌ها 50‌درصد تخفیف دارند و ممکن است که کسانی غیرواقعی به‌عنوان آژانس معرفی کنند. در معرفی اولیه‌شان 50‌درصد تعلق بگیرد. اگر کسی از این طریق گول بخورد، خودش متضرر شده است. شناسایی خودرویی که کارکرد آژانس دارد یا نه سخت نیست. سامانه‌های دقیقی تعریف شده است و بعد از این هم سامانه‌های دقیقی تعریف خواهد شد که سیستم آژانس‌ها را تحت نظارت بیشتری خواهد داشت و اگر کسی این کار را انجام دهد، یکی دو ماه بعد می‌فهمد که اشتباه کرده است. هم پولی را باید پرداخت کند و هم اینکه باید عوارض را پرداخت کند.»
او تأکید می‌کند: «طرح ترافیک جدید در این موارد خیلی قواعد و ضوابط روشنی دارد و خیلی راه دررویی برای کلاه‌برداری وجود ندارد.»  مشاور معاونت حمل‌ونقل ترافیک شهرداری تهران با تأکید بر اینکه قانون برای حل این مشکلات وجود دارد، توضیح می‌دهد: «قانون ترددی را مجاز کرده است که طبق قواعد مصوب شورای شهر تهران و شورای ترافیک تهران انجام شود. هر ترددی که خارج از این قواعد انجام شود، تردد غیرمجاز است. در تردد غیرمجاز هم باید عوارض پرداخت شود و هم جریمه پلیس می‌شود.»

خلاف قانون نیست
 پیرحسین‌لو درباره ثبت‌نام حساب شهروندی نیز معتقد است: «همه کسانی که بخواهند مجوز روزانه ورود به طرح ترافیک بخرند این امکان برایشان فراهم است و ظرفیت پر نیست و هیچ‌وقت هم پر نخواهد شد. این موضوع بازار ناشی از ناآگاهی آدم‌هاست. این‌که کسانی برای ثبت‌نام اینترنتی پولی دریافت کنند، خلاف قانون نیست مثل اینکه شما برای ثبت‌نام کنکور به کافی‌نت مراجعه کنید. نفس این عمل ظاهراً غیرقانونی نیست و اگر کسی فکر کند که انحصاری در این جهت وجود دارد و کسی که در کنار خیابان است، کاری را می‌تواند انجام دهد که شما در خانه نتوانید انجام دهید، این ناشی از جهل و ناآگاهی است. این کار بیشتر کاسبی است. من این کار را تأیید نمی‌کنم. این ولی کلاهبرداری نیست.»
او البته عنوان می‌کند: «این‌که کسی کارتی را که فروخته شده است، بفروشد، پسوردی را بفروشد این ناشی از بی‌اطلاعی است.»  مشاور معاونت حمل‌ونقل ترافیک شهرداری تهران با اشاره بازار سیاهی که در رابطه با طرح ترافیک وجود دارد، یکی از ریشه‌های این اتفاق‌ها را اطلاع‌رسانی نادرست می‌داند: «در اطلاع‌رسانی طرح به‌دلیل مشکلی که در طرح ترافیک خبرنگاران پیش آمد، خیلی رسانه‌ها همراهی نکردند.»  او البته این را تنها دلیل نمی‌داند: «تا مردم متوجه طرح جدید شوند، زمان می‌برد. چیزی که به نظرم می‌آید این است که حتی اگر کارها خیلی هم شفاف و واضح هم انجام شود، عموم مردم آن را باور می‌کنند ولی بعضی‌ها همچنان باور نمی‌کنند و به‌دنبال راه دیگری هستند که از آن وارد شوند.»  او مثال می‌زند: «تبلیغی زده بودند که بیشتر شبیه به شوخی بود. در این تبلیغ گفته بودند که طرح ترافیک را 9‌میلیون‌و‌500‌هزار‌تومان به فروش می‌رسانند. کل مصرف یک خودرو محال است که به 9‌میلیون تومان برسد. این عدد اصلاً ارزش ندارد. به فرض هم که این عدد هم بود، این مبلغ هم ارزش نداشت. عموماً بسیاری از مردم فکر می‌کنند که از راه غیرقانونی باید به چیزی برسند.» پیرحسین‌لو معتقد است: «طرح خیلی واضح است. قیمت‌ها و جداول آن کاملاً مشخص است و کسانی که به‌دنبال آن بودند از آن اطلاع دارند. در‌عین‌حال طرح ترافیک جدید در صورت مصرف صحیح و شارژ به‌موقع قیمتش ارزان‌تر از قبل برای عموم مردم شده است، این هم واضح است. فقط برای دو گروه این طرح گران شده است. یکی از آن‌ها کسانی‌اند که از سهمیه‌های دولتی استفاده می‌کنند و گروه دیگر هم کسانی که نخواهند به روش قانونی عوارض پرداخت کنند و فکر کنند که با جریمه کارشان ارزان‌تر تمام می‌شود.»  به نظر می‌رسد تا زمانی که اطلاع‌رسانی و آگاهی درست انجام نشود، سوءاستفاده از مردم ادامه خواهد داشت.

 

captcha
شماره‌های پیشین