sobhe-no.ir
474
یکشنبه، ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷
15
منتقدسینمادرانتقادبه‌‎جشنواره‌جهانی‌فجردرگفت‌وگوبا«صبح‌نو»:

«اتوبوسی» مدیریت می‌کنند

در روزهای اخیر برخی از صنوف سینمایی طی بیانیه‌هایی از مدیریت جشنواره جهانی فجر به‌شدت انتقاد کردند. آن‌ها نظراتی را به منظور اصلاح این رویداد مطرح کردند.

خبر

صبح نو

منتقدسینمادرانتقادبه‌‎جشنواره‌جهانی‌فجردرگفت‌وگوبا«صبح‌نو»:

«اتوبوسی» مدیریت می‌کنند

در روزهای اخیر برخی از صنوف سینمایی طی بیانیه‌هایی از مدیریت جشنواره جهانی فجر به‌شدت انتقاد کردند. آن‌ها نظراتی را به منظور اصلاح این رویداد مطرح کردند.

پیرو انتقادات گسترده به مدیریت جشنواره جهانی فیلم فجر، برای بازتاب نظرات این صنوف، با آقای «رضا درستکار» از اعضای انجمن منتقدان گفت‌وگویی انجام دادیم که در ادامه می‌خوانید. درستکار تاکنون با نشریات تخصصی از جمله ماهنامه های فیلم، فیلم ویدئو، فصلنامه فارابی همکاری کرده است و از بدو تاسیس ماهنامه دنیای تصویر (از سال 1372 تا کنون) نویسنده و عضو ثابت شورای نویسندگان این نشریه بوده است و کتاب‌هایی با عنوان فریدون گله (زندگی و آثار)، بهمن فرمان آرا (زندگی و آثار)، در قلمرو دیدار (با مجید مجیدی - زندگی و آثار) را منتشر کرده است.

این انتقادات از کجا شروع شده است؟
خدا آقای علی معلم را رحمت کند. ایشان جمله‌ای درباره حادثه یازده سپتامبر داشت. علی معلم می‌گفت: «تحقیر، تحقیر می‌آورد.» یازده سپتامبر نتیجه تحقیر مسلمانان در فیلم‌های آمریکایی بود.
البته این صرفا به‌عنوان یک مثال بود ولی جشنواره جهانی هم از دو سمت حاوی «تحقیر» بود. رفتار مدیران جشنواره، رفتاری متکبرانه و از بالا بوده است؛ این نظر شخصی من بود ولی دیدم که دیگران همچنین نظری دارند. دوستان جشنواره طوری رفتار می‌کردند که انگار کار شاقی کرده‌اند، درصورتی‌که در واقع کار خاصی صورت نگرفته بود. یکی از عادات و آفات مدیران میانی وزارت ارشاد و سازمان سینمایی این است که مدام خودشان را تحویل می‌گیرند، درصورتی‌که اصلا کاری پیش نمی‌برند.
 
چگونه صنوف منتقد یکپارچه شدند؟
نشستی با حضور اصناف مولف برگزار شد. کانون کارگردانان، انجمن منتقدان، اتحادیه تهیه‌کنندگان و انجمن کارگردانان و تهیه‌کنندگان در این موضوع حاضر بودند. همه فکر می‌کردند که احساس تحقیر شدن را تجربه کرده‌اند. یکی از معضلات این جشنواره این بود که مرجعیت صنفی تمام نهادهای سینمایی را از بین برد. هیچ‌کدام از صنوف رسمی را به رسمیت نشناختند و خودشان مستقیما وارد کار شدند. خودشان به‌صورت خودجوش کانون و صنف تشکیل داده‌اند. حالتی موازی کاری را ایجاد کرده‌اند.
مثلا چند نفر از دوستان منتقد را دورهم جمع کرده‌اند و چیزی به‌نام محفل منتقدین را ساخته‌اند؛ ایجاد این محفل ایرادی ندارد ولی دعوا از جایی آغاز می‌شود که شما می‌خواهی این محفل را به‌نام مصدر تمام امور جا بیندازی و این‌گونه مرجعیت نهادی صنف را از میان برداری. دبیر این جشنواره خودش زمانی در خانه سینما بوده است. ما قبلا خیال می‌کردیم که مدیران دولتی این‌گونه هستند و اتوبوسی مدیران را جابه‌جا می‌کنند، اما بعدا متوجه شدیم که نخیر! سینمایی‌ها از آن‌ها بدترند! دبیر محترم جشنواره به شکل اتوبوسی از خانه سینما رفتند به سازمان سینمایی و حالا هم جشنواره جهانی.

ارشاد نظارت نمی‌کند؟
تجلی اتفاقات فرهنگی دولت که یکی از آن‌ها جشنواره فجر است، نشان می‌دهد که وضع دولت در حوزه فرهنگ خیلی خراب است.
در حدود پنج سالی که از عمر دولت فعلی می‌گذرد، هیچ برنامه‌ای در حوزه فرهنگ دیده نمی‌شود. دولت دغدغه فرهنگی ندارد. به نظر من امروز، نسبت به سال92 پیشرفت که نکرده‌ایم بلکه در حوزه فرهنگ پس‌رفت هم داشته‌ایم. سازمان سینمایی فاقد برنامه و خط‌مشی روشنی است.
در حوزه جریان اصلی سینما، قافیه را کاملا به فیلم‌های مبتذل باخته است. کانون‌های قدرت روی مدیریت سینمایی اعمال نظر می‌کنند.
هرکس زورش بیشتر باشد بخشی از بازی را دردست می‌گیرد. متاسفم که این را می‌گویم ولی پدیده زشتی وجود دارد که دوستان به برخی از خبرنگاران کارت‌های هدیه می‌دهند و به نوعی آن‌ها را مدیریت می‌کنند.
مصداقی‌تر بفرمایید!
امسال در جشنواره جهانی که البته من به آن می‌گویم جشنواره محله چارسو! چون نه کسی به داخلش می‌رود
 و نه کسی از آن خارج می‌شود؛ چیزی که در آن به‌عنوان یک ایرانی نمی‌بینیم، مشارکت و انتفاع فعالان فرهنگی در این موضوع است. منتقد، روزنامه‌نگار، سینماگر و... که در واقع جشنواره برای آن‌ها برگزار می‌شود، نقشی در آن ندارند؛ این شده صرفا محفل خودشان. من آقای رضا داد را مدیر جامع‌الاطراف‌تری می‌دیدم. برایش مهم بود که حتما گروه‌های مختلف سینما در جشنواره‌ها حضور داشته باشند. حتی در دوره دولت قبل‌تر و زمان مدیریت آقای شمقدری، این‌طور که الان دارند برخورد می‌کنند، رفتار نمی‌کردند.

با محل برگزاری جشنواره هم مخالفید؟
خنده‌دار است که یک جشنواره جهانی در پاساژ چارسو در مرکز شهر و در بین انواع فروشنده و... برگزار شود. برگزاری در آن محل خودش انگ محفلی به‌وجود می‌آورد؛ برای چه باید جشنواره در آن‌جا برگزار شود؟ امروز که دیگر مشکل جا نداریم. تعداد زیادی پردیس در محل‌های مناسب شهر وجود دارد. انگار که عمدا دوست دارند دسترسی دیگران به این رویداد کمتر باشد.

طرف مقابل مسائلی مثل «ضداسرائیلی» بودن جشنواره امسال را مطرح می‌کند.
این پوپولیستی‌ترین نگاهی است که می‌شود به یک جشنواره فرهنگی و هنری داشت. مبارزه با صهیونیسم تنها بخشی از دغدغه‌های فرهنگی ماست. این شعارهای دهن‌پر‌کن را فقط آن‌ها می‌توانند بدهند. مگر چقدر می‌شود دیکتاتورمآب بود؟ از دوستان انتقاد کنی می‌گویند حسودی، یا در جواب می‌گویند ما جشنواره ضد اسراییلی برگزار کرده‌ایم؛ این‌ها دروغ است. هرجا که قافیه را وا می‌دهند می‌گویند ما هشت‌میلیارد بیشتر هزینه نکرده‌ایم! درصورتی‌که امکان ندارد زیر 16میلیارد هزینه کرده باشند.

فیلم‌های نمایش داده‌شده چطور بودند؟
می‌گویند بیش از 50‌فیلم ایرانی نمایش داده‌ایم. خب همین نشان می‌دهد شما اصلا جهانی نیستید. یا می‌گویند بازار فیلم تشکیل داده‌ایم و مردم آمده‌اند در پرده عریض فیلم دیده‌اند. راستش مرغ پوست‌کنده شده به حرف‌های شما می‌خندد. هیات انتخاب را تعطیل کرده‌اند و خودشان همه‌چیز را برعهده گرفته‌اند. سفرهای بین‌المللی و جشنواره‌های خارجی‌شان را می‌روند. تعدادی از فیلم‌های خارجی که انتخاب کرده‌اند قبلا اکران شده‌اند و تعدادی از آن‌ها هم در قد و قامت این جشنواره نیستند.

با سازمان سینمایی جلسه نگذاشته‌اید؟
به نظرم آقای حیدریان باید به مدیران میانی‌اش نگاه بکند. حلقه اطرافیانش را باز کند و دائم به آدم‌های تکراری بها ندهد. انجمن منتقدان تاکنون دوبار با رییس سازمان سینمایی جلسه برگزار کرده است. ایشان وعده‌هایی داد که از صنف ما بهره ببرد. ما به‌دنبال کار صنفی هستیم. چند سال قبل به من برگزاری جلسات پرسش و پاسخ فیلم‌های جشنواره را واگذار کرده بودند ولی من تمام آن جلسات را بین اعضای انجمن تقسیم کردم.

مدیر جشنواره حق ندارد تیم ثابتی داشته باشد؟
شاید بگویند من با تیم خودم می‌توانم کار کنم؛ باشد قبول ولی خروجی شما ناموفق بوده است. سه سال است که تیم فعلی جشنواره را برگزار می‌کنند درصورتی‌که هیچ خروجی نداشته است. بیانیه منتشر شده توسط چهار مجموعه مهم سینما می‌گوید جشنواره شما در این مقطع، در این محل و با این مجریان فاقد اصالت، جوهر و ارزش است.

معتقدید جشنواره جهانی بازهم با ملی ادغام شود؟
متاسفانه برخی از افراد مغلطه می‌کنند و خواسته‌هایشان را این‌گونه جلو می‌برند. کسانی که به مصدر امور آمده‌اند، متاسفانه مغلطه‌کارند. درجواب انتقادهای ما می‌گویند یعنی برگردیم به عقب؟ چه کسی این حرف را زد؟! جشنواره می‌تواند در همان ایام دهه فجر برگزار شود که مرجعیت رسانه‌ای وجود دارد. اینطوری لااقل جشنواره با کیفیت خوبی برگزار می‌شود. مگر جشنواره کن دارای بخش‌های مختلفی نیست که در جاهای مختلف برگزار می‌شود؟ آن‌ها بخش‌هایی مستقل با دبیرانی مستقل هستند که گاهی از بخش اصلی هم باکیفیت‌ترند.

با مجریان هم که مخالفید دیگر!
باید آدم‌های سلیم‌النفس و کسانی که دنبال انتفاع شخصی نیستند انتخاب شوند. مارا متهم می‌کنند که «کاسبان بیانیه» هستیم! وقتی مدیران سینمایی کشور، منابع را درست تقسیم نکنند همین می‌شود. این‌ها بیت‌المال است. دیگران مسوولیت و دستمزد گرفته‌اند، به ما می‌گویند کاسب!

جمع‌بندی دارید؟
در گذشته شخصی که خودش فیلمساز بود، مدیر بین‌الملل سینمای مستند و تجربی بود. آثار همکارانش را به جشنواره‌ها می‌برد و مثلا از صد فیلم، 90تای آن‌ها را به سطل زباله می‌ریخت! بقیه را هم طور دیگری رد می‌کرد و نهایتا فیلم خودش به جشنواره می‌رفت. این‌ها «منابع نفرینی» هستند، یعنی طرف با جیب مردم آقایی می‌کند. شخص مورد نظر تمام جشنواره‌ها را چرخ می‌زد و سپس برخی از خارجی‌ها را به جشنواره سینماحقیقت دعوت می‌کرد و روابط دوستانه‌ای شکل می‌گرفت. هدایایی هم در این بین رد و بدل می‌شد. دبیر جشنواره خودش فیلمساز است و این درست نیست؛ انتفاع فردی به‌وجود نیاورید. رانت فردی به‌وجود نیاورید.

 

captcha
شماره‌های پیشین