466
سه شنبه، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷
8

خبر

بررسی روند تصویب طرح تشدید مجازات اسیدپاشی

امید به برچیدن بساط اسید

همیشه اخبار مربوط به اسیدپاشی در کشور از اخبار پر بازدید سایت‏ها، خبرگزاری‎ها و کانال‎ها بوده است. این روزها اما از اسید و اسیدپاشی زیاد شنیده می‏شود. هنوز دو ماه از سال 97 نگذشته است که چند نفر قربانی اسیدپاشی شده‏اند. خارج از قربانیان اسیدپاشی در کشور، این روزها اما اخبار دیگری هم از اسیدپاشی شنیده می‏شود. مهم‏ترین آن‌ها لایحه تشدید مجازات اسیدپاشی در کشور است.

صبح نو

بررسی روند تصویب طرح تشدید مجازات اسیدپاشی

امید به برچیدن بساط اسید

همیشه اخبار مربوط به اسیدپاشی در کشور از اخبار پر بازدید سایت‏ها، خبرگزاری‎ها و کانال‎ها بوده است. این روزها اما از اسید و اسیدپاشی زیاد شنیده می‏شود. هنوز دو ماه از سال 97 نگذشته است که چند نفر قربانی اسیدپاشی شده‏اند. خارج از قربانیان اسیدپاشی در کشور، این روزها اما اخبار دیگری هم از اسیدپاشی شنیده می‏شود. مهم‏ترین آن‌ها لایحه تشدید مجازات اسیدپاشی در کشور است.

 روز گذشته آقای «ژرژیک آبرامیان» نماینده مسیحیان جنوب کشور در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس در گفت‌وگو با فارس درباره رسیدگی به طرح تشدید مجازات اسیدپاشی در کمیسیون قضایی گفته بود: «طرح تشدید مجازات اسیدپاشی در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی در دستور جلسات این کمیسیون است که احتمالاً امروز (سه‌شنبه 18‌اردیبهشت 97) مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد.»

مفسد فی‌الارض است
نخستین قانون مربوط به مجازات اسیدپاشی مربوط به‌ سال 1337 است که در آن برای اسیدپاش دو تا پنج‌ سال زندان پیش‌بینی شده بود و پس از تصویب قانون مجازات اسلامی هم مجرم اسیدپاش پس از ارتکاب جرم به پرداخت دیه‌ای مقدر و ارزش جزایی به مجنی‌علیه محکوم می‌شد و از باب جنبه عمومی جرم نیز حبسی را حداکثر به‌مدت پنج‌ سال به جان می‌خرید. ماده 614‌قانون تعزیرات و مجازات بازدارنده مصوب‌ سال‌1375 هم بر این موضوع اذعان داشته و مقرر کرده است: «هرکس عمداً به دیگری جرح یا ضربی وارد آورد که موجب نقصان یا شکستن یا از کارافتادن عضوی از اعضا یا منتهی به مرض دائمی یا فقدان یا نقص یکی از حواس یا منافع یا زوال عقل مجنی‌علیه شود، در مواردی که قصاص امکان نداشته باشد، چنانچه اقدام وی موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران شود به دو تا پنج‌ سال حبس محکوم خواهد شد و در صورت درخواست مجنی علیه به پرداخت دیه نیز محکوم می‌شود.» در خصوص تعمدی بودن این جرم، بند «الف» ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 آمده است: «هرگاه مرتکب با انجام کاری قصد ایراد جنایت بر فرد یا افرادی معین یا افرادی
غیر معین از یک جمع را داشته باشد و در عمل نیز جنایت مقصود یا نظیر آن واقع شود، خواه کار ارتکابی نوعاً موجب وقوع آن جنایت یا نظیر آن بشود، خواه نشود، لذا این جرم، جنایتی عمدی است.»
اما مسأله‎ای که در اسیدپاشی وجود دارد، بروز آسیب‌های شدید و دائمی جسمی، عواقب اجتماعی و جنبه عمومی جرم است. بعضی از کارشناسان اما مجازات اسیدپاشی در کشور را ناچیز می‏دانند و معتقدند که اسیدپاشی سنگین‏ترین جرم است و آن را سنگین‌تر از قتل عمد می‌دانند. آن‌ها معتقدند که اسیدپاش را باید مفسد فی‌الارض دانست چراکه بر طبق ماده‌286 قانون مجازات اسلامی عنوان کرده که «هرکسی به‌طور گسترده مرتکب جنایت علیه تمامیت جسمانی افراد، جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی کشور، نشر اکاذیب، اخلال در نظام اقتصادی کشور، احراق و تخریب و پخش مواد سمی و میکروبی خطرناک یا دایر کردن مراکز فساد و فحشا یا معاونت در آن‌ها شود که موجب اختلال شدید در نظم عمومی کشور، ناامنی یا ورود خسارت عمده به تمامیت جسمانی افراد یا اموال عمومی و خصوصی یا سبب اشاعه فساد یا فحشا در حد وسیع شود، مفسد فی‌الارض محسوب و به اعدام محکوم می‌شود.»
اما ماجرای حکم‏های اسیدپاشی در ایران با مشهورترین قربانی اسیدپاشی در کشور خانم
«آمنه بهرامی» وارد فاز جدیدی شد. برای نخستین‌بار در ایران بود که بهرامی حکم قصاص اسیدپاشی برای چشمش را از دادگاه و در سال 1390 دریافت کرد. پرونده اسیدپاشی که در نهایت با بخشش بسته شد ولی پس از آن پنجره جدیدی در مورد احکام اسیدپاشی ایجاد کرد. طرح جدید با امضای 55‌نفر از نمایندگان مجلس آماده بررسی در کمیسیون قضایی مجلس شده است. طرح در هفت ماده و با هدف تناسب جرم و مجازات، پیشنهاد داده شده است. مجازات حبس تعزیری درجه دو تا چهار بر اساس شدت و نوع جرم که در گذشته سبک‌تر بوده است، نقطه عطف پیشنهاد طرح است. حبس 20ساله برای اسیدپاش از پیشنهاداتی است که ارائه شده است.

قانون قابلیت اجرا ندارد
 خانم «طیبه سیاووشی‌» از اعضای فراکسیون زنان مجلس و از امضاکنندگان طرح است. او در گفت‌وگو با «صبح نو» درباره طرح توضیح می‏دهد: «طرح را فردی داده‌اند. من فکر می‏کنم که یکی از نمایندگان زن مجلس طرح را ارائه داده است. در این طرح تشدید مجازات مطرح شده است و بحث مقابله با اسیدپاشی وجود دارد. امکانات رفاهی و بیمه به کسی که مورد جرم اسیدپاشی قرار گرفته است، باید دولت امکانات و فرصت‎هایی را برایش در نظر بگیرد.»
او درباره قانون اسیدپاشی در کشور و ناکارآمدی آن توضیح می‏دهد: «الآن مجازاتی که وجود دارد مجازات قصاص است و خیلی سخت اجرایی می‌شود. کسانی که در مجلس حضور دارند، یا آگاهی دارند یا باید این آگاهی به آن‌ها داده شود که درواقع این قصاص قابل اجرا شدن نیست.
در قانون اشد مجازات برای مجرمان در نظر گرفته شده است، قانونی که متأسفانه قابلیت اجرا ندارد.»
سیاووشی تأکید می‏کند: «به همین دلیل احتمالاً ما می‏توانیم نمایندگان را متقاعد کنیم که این
اشد مجازات برای آن در نظر گرفته شود. منتها همیشه جرم باید یک تناسبی با کیفر داشته باشد. ما این کیفر را بالا برده‌ایم و همین مسأله باعث شده است که قابلیت اجرایی پیدا نکند و تأثیرگذار هم نباشد، مانند مواد مخدر. درست است که ما محکومیت اعدام را برای آن گذاشته‏ایم ولی از تعداد مجرمان این حوزه کم نشده است. در این حوزه باید کارهای متفاوت‏تری انجام داد. یکی از مباحث در این حوزه بحث پیشگیری است.» عضو فراکسیون زنان مجلس توضیح می‏دهد: «من بحث خرید و فروش را پیگیری می‎کنم. بحث خرید و فروش بحث جرم‌انگاری نیست؛ بحث پیشگیری است. من با کسانی که مورد اسیدپاشی قرار گرفته‎اند صحبت کرده‎ام و این بحث پیشگیری به‌وجود آمده است؛ اما به چه شکل باید این پیشگیری انجام شود؟ به شکلی که در کشورهای پیشرفته در حال انجام است. اینکه محدودیت خرید اسید از طریق محدودیت سنی گذاشته شود و زیر سن 18‌سال اجازه خرید و فروش داده نشود. روی بسته اسید؛ برچسب‎های لازم زده شود و کسی که خریدار اسید است، در سامانه‏ای ثبت شود. بیشتر در این موضوع کار کرد.» او یکی از راه‏های پیشگیرانه را الگوسازی می‏داند: «در پاکستان، هند و بنگلادش به‌وفور بحث اسیدپاشی وجود داشته است و در سال‏های اخیر کاهش پیدا کرده است. باید دید که چه‌طور این کار خیلی زشت را محدود کرده‏اند و کاهش داده‌اند.»
انجمن طرح را ارائه داده است
 بعد از اسیدپاشی‏های مکرر در شهرهای مختلف کشور، یک انجمن به‌نام انجمن حمایت از قربانیان اسیدپاشی در کشور شروع به کار کرده است. انجمنی که در 28‌فروردین‏ماه سال گذشته به‌طور رسمی کار خود را شروع کرده است و یکی از کار‎های آن‌ها حمایت از قربانیان اسیدپاشی در کشور است. ایجاد اشتغال و آسان کردن کارهای درمانی آن از دیگر خدمات آن‏هاست؛ اما یکی از مهم‏ترین کارهایی که این انجمن در همان ابتدا در دستور کار خود قرار داده است، امر پیشگیری است. آقای «محسن مرتضوی» از قربانیان اسیدپاشی در کشور و عضو هیات مدیره انجمن است. او در گفت‌وگو با «صبح نو» درباره طرح مجلس توضیح می‏دهد: «یکی از اعضای هیات‌مدیره ما در دولت مشغول‌به‌کار است و به‌عنوان نماینده انجمن و حقوق زنان کمک می‏کند تا این خشم کمتر شود و به صفر برسند. ما در این یک سال فعالیت‎مان در دو موضوع مختلف کار می‏کنیم. یکی از آن‌ها کنترل خرید و فروش اسید و یکی از آن‌ها تشدید مجازات است. خود انجمن پیشنهاداتی به هیات‌دولت در این زمینه داشت که طول زندان را بیشتر کند و دیه معنوی هم دریافت کند.»
او توضیح می‏دهد: «بچه‏ها بعد از این اتفاق منزوی می‎شوند. ما یک دیه داریم به‌نام سوختگی که مشخص است و یک دیه دیگر داریم به‌نام دیه معنوی که یک دختری که قربانی می‏شود ممکن است تا آخر عمر نتواند ازدواج کند یا یک پسر ممکن است نتواند کار یا ازدواج کند.»
مرتضوی عنوان می‏کند که لایحه مجلس از طرف انجمن به مجلس ارائه شده است: «دغدغه انجمن جلوگیری از این خشم است. درخواست طرح از طرف انجمن به مجلس داده شد. اتاق فکر انجمن این طرح را ارائه داد. همه ما مشاوره گرفتیم و از دولتمردان کمک گرفتیم تا این طرح را اجرایی کنیم.»
عضو هیات‌مدیره انجمن درباره احتمال رأی آوردن این طرح نیز می‏گوید: «ما امیدواریم و اگر امیدوار نبودیم پا پیش نمی‏گذاشتیم. انجمن می‏خواهد به من، مرضیه، زیور، فاطمه و معصومه کمک کند. به امید اینکه این لایحه تصویب شود و این عمل دیگر در کشور تمام شود. درخواستمان از مجلس این است که بهتر به ما نگاه کنند و ما را بفهمند و درک کنند که ما هم در جامعه هستیم. آن‌ها باید بدانند که ما با چه سختی‌هایی دست‌وپنجه نرم می‎کنیم و بدانند که با این تشدید قانون و قانون منع خرید و فروش اسید در کشور، باید رابطه‎مند و نظام‏مند شود؛ تا یک نفر هم شده کمتر قربانی اسیدپاشی شود. در سال‌97، ما چهار مورد اسیدپاشی داشته‏ایم. این برای کشورمان خوب نیست.»

باید پیشگیری شود
 مرتضوی درباره داستان اسیدپاشی‏اش توضیح می‏دهد: «من کارمند بنیاد مستضعفان بودم. ما یک نظافتچی داشتیم که گویا در تعطیلات عید با او شوخی کرده‎ و او را اذیت می‏کنند. ایشان را تحریک می‏کنند که من این شوخی را انجام داده‏ام. در‌صورتی‌که آن موقع من مرخصی بودم. در این مدت نظافتچی چهار لیتر اسید سولفوریک 97‌درصد تهیه می‎کند و چاقو هم می‏خرد و روز نوزدهم فروردین‌ماه سال‌91، در ساعت 6:30‌صبح من به محل کارم آمدم و ایشان از پشت من را صدا زد و اسید را با قابلمه روی من ریخت و 16‌ضربه چاقو هم به من زد.»
این حمله باعث می‏شود که مرتضوی به کما برود: «75‌درصد سوختگی پیدا کردم. چشم راستم تخلیه شد. چاقوهایی که به من زده شده بود باعث شد بخشی از ریه‎ام پاره شود. روده‌هایم را از بین برد و مجبور به کولوستومی شدم. طحالم برداشته شد. تمام این‏ها برای یک شوخی مسخره بوده است تا دو نفر بخندند و یک نفر را تحریک کردند تا روی من اسید بریزند.»
قربانی اسیدپاشی درباره حکمش و مجرم نیز می‏گوید: «او در‌حال‌حاضر در زندان است. برای او سه سال حبس بریده‏اند. دیه سوختگی‏های من زیاد بوده است. حدود پنج انسان کامل برای او دیه بریده‏اند. به اضافه قصاص گوش و چشم راست که هنوز انجام نشده است. او فقط زندانش را کشیده است و نه دیه را داده و نه قصاص شده است.»
مرتضوی درباره قانون پیشگیری که انجمن به‌دنبال آن است، توضیح می‏دهد: «روی قانون منع خرید و فروش اسید در کشور کار کردیم تا به همین راحتی در دست همه نباشد و راحت خرید و فروش انجام نشود. چند روز پیش ما یک اسیدپاشی روی یک بچه 11ساله داشتیم و این نشان می‎دهد که این سلاح خطرناک چه‌قدر راحت در دسترس است.»
او خودش را مثال می‏زند: «اگر به من با یک سلاح سرد حمله می‏شد، یا می‏مردم یا اینکه زنده می‏ماندم ولی وقتی با اسید با من این کار را کردند، یک‌بار نمردم. من تا به حال 95‌بار جراحی کرده‎ام. کما را تجربه کردم و جراحی و بیهوشی‌های طولانی را تجربه کرده‎ام. این نشان می‏دهد که اسید از سلاح سرد هم خطرناک‏تر است.» او تأکید می‏کند: «نمی‏شود قانون منع خرید و فروش اسید را ایجاد کرد. بسیاری از شغل‏ها به آن نیاز دارند ولی باید با پیگیری و رصد شدن به فروش برسد. برای چه باید یک بچه 15‌ساله اسید بخرد؟ در دکه‎ها به آن بچه سیگار نمی‏فروشند برای چه باید به او اسید بفروشند؟ این‏ها باید قانون‏مند
شود.»

 

captcha
شماره‌های پیشین