466
سه شنبه، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷
4
در نشست خبری سخنگوی وزارت خارجه مطرح شد

تایید دیدار ظریف و کری

گزارشی از مرد کلیدی تیم اقتصادی دولت

فرمانده نهاوندیان

پس از رأی اعتماد مجلس دهم به کابینه دوازدهم، حجت‌الاسلام حسن روحانی از حکمی رونمایی کرد که شاید تا قبل از آن برای کسی حتی نزدیک‌ترین افراد به رییس‌جمهوری قابل پیش‌بینی‌ نبود؛‌ معاون اقتصادی رییس‌جمهوری! عنوانی که هرچند در دولت مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی سابقه داشته و مرحوم نوربخش عهده‌دار این مسوولیت بود، اما انتخاب معاون اقتصادی در دولت دوازدهم آن هم با وجود چهره‌های مشهور اقتصادی با سبک‌های مختلف،‌ از جمله آقایان اسحاق جهانگیری و محمدباقر نوبخت و حتی مسعود نیلی کمی عجیب به‌نظر می‌رسید.

صبح نو

گزارشی از مرد کلیدی تیم اقتصادی دولت

فرمانده نهاوندیان

پس از رأی اعتماد مجلس دهم به کابینه دوازدهم، حجت‌الاسلام حسن روحانی از حکمی رونمایی کرد که شاید تا قبل از آن برای کسی حتی نزدیک‌ترین افراد به رییس‌جمهوری قابل پیش‌بینی‌ نبود؛‌ معاون اقتصادی رییس‌جمهوری! عنوانی که هرچند در دولت مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی سابقه داشته و مرحوم نوربخش عهده‌دار این مسوولیت بود، اما انتخاب معاون اقتصادی در دولت دوازدهم آن هم با وجود چهره‌های مشهور اقتصادی با سبک‌های مختلف،‌ از جمله آقایان اسحاق جهانگیری و محمدباقر نوبخت و حتی مسعود نیلی کمی عجیب به‌نظر می‌رسید.


بر همین اساس نیز بسیاری از کارشناسان حضور نهاوندیان در دولت را با عنوان فرمانده اقتصادی یاد کردند، موضوعی که تأثیر مهمی در به حاشیه رفتن نقش اسحاق جهانگیری در دولت داشت. اما بسیاری او را از مردان کلیدی کابینه حسن روحانی می‌دانند، حتی گفته می‌شود انتخاب آقای مسعود کرباسیان، وزیر اقتصاد با نظر مستقیم وی صورت گرفته است.
محمد نهاوندیان ٦٣‌ساله اقتصاددان، حالا تنها اقتصادخوانده تیم اجرایی دولت است که هرآنچه درباره ضعف‌های دولت مبنی بر نبودن یک اقتصاددان در دولت گفته شد؛ تکمیل می‌کرد. فردی که در دوران رقابت‌های انتخاباتی خرداد‌92، در اردوگاه آقای علی‌اکبر ولایتی فعالیت می‌کرد و بعد از تنفیذ رییس‌جمهوری در 12‌مرداد‌ماه‌92 با یک حکم عجیب از سوی حسن روحانی راهی پاستور شد و ریاست نهاد ریاست‌جمهوری را در دولت یازدهم تحویل گرفت.
تصمیم  اولیه رییس‌جمهوری برای معرفی وزیر اقتصاد نیز بر انتخاب محمد نهاوندیان بود اما گویا به‌خاطر عدم استقبال مجلس و احتمال رأی نیاوردن وی فرد دیگری برای این وزارتخانه انتخاب شد و نهاوندیان با تصمیم رییس‌جمهوری به معاونت اقتصادی رفت. بر این اساس روحانی وزیر در سایه‌ای برای خود برگزیده که سیاست‌های کلان اقتصاد را در نهایت با او هماهنگ می‌کند و به وزیر اجرایی‌ وزارت اقتصاد ارائه می‌دهد.
نهاوندیان پیش‌تر در پاسخ به این سؤال که شما فرمانده اقتصادی دولت هستید، وزیر اقتصاد هم مجری سیاست‌های شماست! آیا انتخاب وزیر اقتصاد با پیشنهاد مستقیم شما صورت گرفته، گفته بود:‌ خیر، این‌طور نیست، تصمیم‌گیرنده نهایی در مسائل مختلف آقای رییس‌جمهوری هستند و این را هم بدانید که کار دولت کار تیمی است و در تیم همه با تقسیم کار منطقی و منظم مسوولیت خود را انجام می‌دهد و اگر کاروان به مقصد برسد همه خوشحال خواهیم شد.
البته این نقش نهاوندیان تنها مختص به دولت دوازدهم نیست، در دولت یازدهم که وی رییس دفتر رییس‌جمهوری بود نیز همین نقش را ایفا می‌کرد، طوری که‌ کارشناسان آگاه در این زمینه می‌گفتند تصمیمات اقتصادی دولت از سوی نهاوندیان اتخاذ می‌شود.
همان وقت که نهاوندیان از سوی روحانی به سمت رییس‌دفتری منصوب شد نیز بسیاری از این انتخاب رییس‌جمهوری متعجب بودند چرا که بر خلاف رویه‌های پیشین روسای‌جمهوری این‌بار فردی اقتصادی به دفتر رفته بود! ناگفته نماند که نهاوندیان و روحانی چندان باهم غریبه نیستند و سابقه آشنایی آن‌ها به سال‌های حضور رییس دولت یازدهم در مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در خیابان نیاوران تهران باز‌می‌گردد. اما با این وجود در نگاه اول، کسی توقع حضور نهاوندیان به‌عنوان رییس‌دفتر روحانی را نداشت.
حالا نهاوندیان پنج سالی است که در پاستور حضور دارد و از نزدیک‌ترین چهره‌ها به رییس‌جمهوری
به حساب می‌آید،  نهاوندیان از همان ابتدا پیرو اقتصاد بازار آزاد بود، و از همان ابتدا مدافع اقتصادی لیبرالی بود. او رفته رفته مسعود نیلی -همفکر خود- را به دولت آورد و او را مشاور رییس‌جمهوری کرد. حالا اکثر کارشناسان و نخبگان سیاسی می‌گویند نهاوندیان و نیلی خط‌دهنده اصلی سیاست‌های اقتصادی دولت هستند، به عبارتی مغز متفکر تیم اقتصادی دولت است. مغزی که طرفداران دولتی هم دارد، حالا در ظاهر هم که شده از او در دولت حمایت می‌کنند، از جمله محمدباقر نوبخت که گفته بود انتخاب نهاوندیان به‌عنوان معاون اقتصادی رییس‌جمهوری مایه انسجام و هماهنگی بیشتر تیم اقتصادی دولت می‌شود.
حالا نهاوندیان فرماندهی اقتصادی دولت را بر عهده دارد و اگر در دولت گذشته جهانگیری را رقیب خود می‌دید اما حالا به تنهایی و در کنار دوستش مسعود نیلی بر صدر اقتصاد دولت نشسته‌اند.
منتقدان نهاوندیان حضور او را موجب ناهماهنگی سیستم اقتصادی می‌دانند و بعضی از صاحب‌نظران اعتقاد دارند که تیم اقتصادی دولت دوازدهم به‌علت تعدد مراکز تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری نه می‌تواند هماهنگ عمل کند و نه کارآمدتر از تیم قبلی خواهد بود.
منتقدان او از جناح اصلاح‌طلب هم هستند‌،  ازجمله روزنامه اعتماد که پیش‌تر نوشته بود: «معاون اقتصادی وظیفه‌اش تصمیم‌سازی و راهبری است و این معاونت در كنار وزارت اقتصاد كه همین وظایف را دارد؛ عاری از توجیه منطقی است.»
آقای مهدی پازوکی، کارشناس مسائل اقتصادی نیز می‌گوید با وجود سازمان برنامه و بودجه که وظیفه برنامه‌ریزی توسعه را بر عهده دارد تشکیل معاونت اقتصادی رییس‌جمهوری توجیه منطقی ندارد و تنها به فربه کردن دستگاه اجرایی و «بی‌انضباطی بیشتر» منجر می‌شود. او هشدار می‌دهد که با تقسیم تصمیم‌گیری‌های اقتصادی بین پنج دستگاه مختلف «ناهماهنگی‌ها به‌طور قطع به اوج خواهد رسید.»
وضعیت اقتصادی کشور این روزها نیز به گونه‌ای است که انتقادها از تیم اقصادی دولت افزایش یافته و بی‌شک در این بین محمد نهاوندیان بیشتر مورد توجه منتقدان قرار گرتفه است؛ طوری که او و اندیشه اقتصاد لیبرالیش را عامل رکود و شکست در برخی سیاست‌های اقتصادی دولت می‌دانند، حال باید منتظر ماند و دید مغز متفکر اقتصاد دولت برای سال‌های باقی‌مانده خود در دولت چه خواهد کرد؟ برخی می‌گویند او به‌شدت به‌دنبال پیاده‌سازی اقتصاد نئوکلاسیک در ایران است.

captcha
شماره‌های پیشین