462
سه شنبه، ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۷
12

خبر

«صبح‌نو» فیلم‌هایی با موضوع مهدویت را بررسی کرده است

غیبت موعود در سینمای ایران

مهدویت مفهومی استراتژیک است که در عمق باورهای شیعیان ریشه دارد و در حوزه‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته است اما سینمای ایران چه سهمی در پرداخت به این موضوع دارد؟

صبح نو

«صبح‌نو» فیلم‌هایی با موضوع مهدویت را بررسی کرده است

غیبت موعود در سینمای ایران

مهدویت مفهومی استراتژیک است که در عمق باورهای شیعیان ریشه دارد و در حوزه‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته است اما سینمای ایران چه سهمی در پرداخت به این موضوع دارد؟

اندیشه ظهور مهدی موعود، برخلاف پندار برخی فقط ویژه شیعه نیست؛ بلکه بخش مهمّی از باورهای اسلامی به شمار می‌آید، که بر پایه بشارت‌های پیامبر گرامی اسلام (ص)، میان همه گروه‌ها و مذاهب اسلامی شکل گرفته است. در حوزه اعتقادات اسلامی، کمتر موضوعی را می‌توان یافت که تا این اندازه به آن اهمیت داده شده باشد، از این رو در اصل اعتقاد به ظهور مهدی موعود، نوعی اتفاق نظر و وحدت فکر، شکل گرفته است.

سینمای مهدوی
سینما یکی از مهمترین بسترهای انتقال مفاهیم است. در سینمای ایران در سال‌های مختلف موضوعات متنوعی مطرح شده که برخی از آنها راهبردی و برخی دیگر دست چندم بوده است. معمولاً بنا به اهمیت و جایگاه یک موضوع، آثار سینمایی درباره‌اش ساخته می‌شود. چه به لحاظ کمی و چه کیفی، پرداخت به آن مورد در معادله‌ای چندوجهی قرار می‌گیرد؛ اهمیت و اولویت برای سینماگران، اراده مسوولان و مطالبه مخاطبان.
در عمر نسبتاً بلند سینمای ایران تلاش‌های قابل تقدیری برای نمایش مفاهیم کلان ملی و اعتقادی صورت گرفته که برخی از آن آثار، با زبانی روان و به دور از گنده‌گویی و کلیشه‌زایی، کارشان را انجام داده‌اند اما درباره پرداخت به موضوع استراتژیک مهدویت چه اقداماتی در سینمای ایران صورت گرفته است؟ به لحاظ کمی و کیفی اوضاع چگونه است؟ در ادامه به صورت اجمالی برخی از این آثار را معرفی می‌کنیم؛ معدود آثار موضوعی دراین زمینه که در لیستی کوتاه قرار گرفته‌اند.
«قدمگاه» ساخته آقای محمد مهدی عسکرپور، «سبز کوچک» ساخته آقای غلامرضا رمضانی، «خدانزدیک است» ساخته آقای علی وزیریان، «بوی پیراهن یوسف» ساخته آقای ابراهیم حاتمی‌کیا و انیمیشن «شاهزاده روم» ساخته آقای هادی محمدیان ازجمله مهمترین این آثار هستند.
قدمگاه
هرچه سینمای ایران در ساخت آثاری با مضمون ظهور منجی و اتفاقات آخرالزمان کم‌کار و سهل‌انگار باشد، مأموریت جدی سینمای غرب و تمرکز بر این مسأله حیاتی و مهم دینی و عقیدتی و انتقال باورهای خودخواسته و تحریف شده آنها به جهانیان قوت خواهد یافت.  
در سال‌های گذشته معدود آثاری بوده که با مرکزیت مفهوم انتظار آخرالزمانی ساخته شده که از میان آنها می‌توان به فیلم «قدمگاه»، ساخته آقای محمد مهدی عسگرپور اشاره کرد که مستقیماً به موضوع مهدویت و انتظار اشاره می‌کند.
در داستان این فیلم آمده است: «رحمان» پسری سرراهی است که از همان کودکی در روستا زندگی کرده و بزرگ شده است. او برای ادای آخرین نذر 10ساله‌اش در نیمه شعبان راهی قدمگاه می‌شود اما با رسیدن به این زیارتگاه خوابی می‌بیند که زندگی او را متحول می‌کند. این فیلم توانست جوایز زیادی را درجشنواره‌های مختلف به دست بیاورد.

بوی پیراهن یوسف
سال‌های پیش از «قدمگاه»، «بوی پیراهن یوسف» هفتمین فیلم بلند آقای حاتمی‌کیا تولید شد که داستان انتظار یک پدر برای بازگشت فرزندش از جبهه جنگ است و در شرایطی استعاری به مفهوم انتظار پرداخته است.
 این فیلم به صورت مستقیم به فرهنگ مهدویت نمی‌پردازد، اما تلاش کرده تا مفهومی زمینی و امروزی‌تر به موضوع انتظار و مهدویت بدهد. این فیلم در بخش‌های مختلف ازجمله موسیقی، بازیگری و کارگردانی نظرات زیادی را به خود جلب کرد.

سبزکوچک
«سبز کوچک» ششمین فیلم بلند سینمایی آقای «غلامرضا رمضانی» است که مانند همه آثار او شخصیت محوری فیلمش یک کودک است. اگر چه این فیلم به طور مستقیم ارتباطی با انتظار ندارد اما بستر داستان حول نیمه شعبان است.
درخلاصه داستان: محمد داستانی نوشته که در مسابقه‌های بین مدرسه‌ای اول شده و باید روز نیمه‌شعبان برای گرفتن جایزه‌اش به سالن بزرگ شهر برود. پدر به دلیل دست تنها بودن صاحب کارش، محمد را وادار می‌کند تا ظهر به عنوان وردست در حجره فرازمند بماند. نگرانی محمد برای نرسیدن به سالن جشن بی‌مورد نیست.
خدانزدیک است
«خدا نزدیک» نخستین فیلم آقای علی وزیریان که در آن به مفهوم انتظار پرداخته می‌شود. درخلاصه داستان آمده: رضا با موتور مسافرکشی می‌کند. او در نگاه اهالی، شیرین‌عقل است، لیکن در باطن جوانی با عاطفه و مهربان و برخوردار از سلامت کامل ذهنی است. در همین ایام، لیلا معلم جدید روستا از راه می‌رسد و برای رفتن به مدرسه ناچار می‌شود با موتور سفر کند. رضا دلباخته لیلا شده، رفته رفته احوالاتش به‌گونه‌ای تغییر می‌یابد که مادرش او را برای شفا به امامزاده می‌برد.

شاهزاده روم
انیمیشن «شاهزاده روم»، ساخته آقای هادی محمدیان نیز از دیگر آثاری است که با استقبال بی‌نظیری مواجه شد و گیشه خوبی داشت. قصه عاشقی و دلدادگی بانویی پاکدامن و مسیحی از سلاله شمعون از حواریون مسیح است که با مردی از نوادگان پیامبر اسلام ازدواج می‌کند و ثمره این ازدواج فرزندی نیک‌سرشت است که در آینده‌ای نزدیک جهان را پر از عدل و داد خواهد کرد. در این انیمیشن ایرانی که به ازدواج ملیکا شاهزاده روم (نرجس خاتون) با حضرت امام حسن عسکری (ع) و تولد حضرت مهدی (عج) می‌پردازد، به انتظار، ظهور منجی و مفاهیم آخرالزمان اشاره شده است.

غفلت یا...
همانطور که دراین گزارش به صورت اجمالی بررسی شد، فیلم‌های سینمایی با موضوع مهدویت در سینمای ایران، چه به لحاظ کمی و چه کیفی، در جایگاه مناسبی قرار ندارند. دلایل مختلفی می‌تواند دراین زمینه مطرح شود که البته نهایتاً هیچ کدام توجیه قابل قبولی نیستند. در بدترین حالت باید عدم علاقه یا اولویت داشتن این موضوع برای سینماگران ایرانی را مطرح کرد که امید است این حالت نادرست باشد. موارد دیگری که دراین زمینه قابل بررسی است، عدم ریسک‌پذیری سازندگان آثار است. شاید برای سینماگرانی که به سختی سرماه ساخت اثری را جذب می‌کنند، پرداخت به چنین موضوعاتی به لحاظ بازگشت سرمایه از ریسک بالایی برخوردار باشد. سومین دلیل قابل بررسی حساس بودن موضوع است. مهدویت یکی از مهمترین اعتقادات شیعه است که برای پرداخت هنری به آن، نیاز به مشاره‌های ویژه‌ای است. ورود به این حوزه حساسیت‌هایی دارد که آدم خودش را می‌خواهد؛ فیلمسازی کاربلد و دغدغه‌مند، که ظرایف این حوزه را بشناسد.

 

captcha
شماره‌های پیشین