458
چهارشنبه، ۰۵ اردیبهشت ۱۳۹۷
14

خبر

حسین شمقدری در گفت وگو با «صبح نو»:

«انقلاب جنسی2» روایت سرنوشت زن غربی است

«انقلاب جنسی2» تازه‌ترین اثر آقای حسین شمقدری است که این روزها در فضای مجازی مورد استقبال مخاطبان قرار گرفته است. فیلمی که دست روی نقطه‌ای حساس گذاشته و مسأله مهمی را مورد پرسش قرار داده است. شمقدری در انقلاب بحث خانواده در غرب را مورد مداقه قرار می‌دهد و در پی سرنوشت زن غربی رفته است. وی معتقد است هرچند درصد کمی از زنان در غرب در حال بازگشت به اصول خانواده‌اند اما آنچه در ایران مشاهده می‌شود نشانه‌های یک انقلاب زنانه است که سال‌ها پیش در غرب رخ داده و نتایج آن نیز مشخص شده است. گفت‌وگوی «صبح نو» با حسین شمقدری درباره مستند «انقلاب جنسی2» را بخوانید.

صبح نو

حسین شمقدری در گفت وگو با «صبح نو»:

«انقلاب جنسی2» روایت سرنوشت زن غربی است

«انقلاب جنسی2» تازه‌ترین اثر آقای حسین شمقدری است که این روزها در فضای مجازی مورد استقبال مخاطبان قرار گرفته است. فیلمی که دست روی نقطه‌ای حساس گذاشته و مسأله مهمی را مورد پرسش قرار داده است. شمقدری در انقلاب بحث خانواده در غرب را مورد مداقه قرار می‌دهد و در پی سرنوشت زن غربی رفته است. وی معتقد است هرچند درصد کمی از زنان در غرب در حال بازگشت به اصول خانواده‌اند اما آنچه در ایران مشاهده می‌شود نشانه‌های یک انقلاب زنانه است که سال‌ها پیش در غرب رخ داده و نتایج آن نیز مشخص شده است. گفت‌وگوی «صبح نو» با حسین شمقدری درباره مستند «انقلاب جنسی2» را بخوانید.

  بحران جنسی نسل‌به‌نسل پیچیده‌تر می‌شود
چرا فکر کردید باید مستند انقلاب جنسی را ادامه دهید؟
داستان بحران جنسی -که الان در شرف انقلاب جنسی است‌- از بحث مهاجرت که در میراث آلبرتا مطرح کردیم جدی‌تر است، چون عده معدودی می‌توانند مهاجرت کنند اما در بحران جنسی همه درگیرند، نسل‌به‌نسل هم پیچیده‌تر می‌شود. ما تا جایی ادامه می‌دهیم که از لحاظ هنری جای کار وجود داشته باشد چون در این زمینه محتوا خیلی زیاد است.

جامعه غرب از نظر شما فقط اروپاست چون در دو قسمت مستند شما فقط ٌدر اروپا کار کردید؟
کلاً جوامع پیشرفته به‌عنوان جهان اول آمریکا و اروپا هستند، در ادامه ژاپن و کانادا هم خودشان را به این سطح رساندند.
 اگر بخواهیم راجع به زن جهان اولی غربی صحبت کنیم هم در اروپا سوژه داریم هم در آمریکا، البته آمریکا و کانادا به ما ویزا نمی‌دهند و اروپا در دسترس‌تر است.

نمی‌ترسید که بگویند شمقدری اروپا را خیلی دوست دارد‌؟
چون روی اروپا خیلی کار کردیم خودمان را در این حوزه متخصص می‌دانیم. سعی داریم با شناختی که از اروپا داریم حرف‌های بهتری در این زمینه بزنیم و درباره خیلی از مسائل اجتماعی آن‌ها راحت می‌توانیم قضاوت کنیم و نظر بدهیم.

در انقلاب جنسی‌1 صریحاً به سراغ مسائل جنسی رفتید. در انقلاب جنسی‌2 بحث خانواده را پیش کشیدید درحالی‌که همان مباحث مستند اول هم خیلی جا نیفتاد؟
قسمت دوم از لحاظ فصل‌بندی علمی ذیل اسم انقلاب جنسی جای نمی‌گیرد برای همین در قسمت اول موضوع آزادی جنسی بود و جنبشی که می‌خواهد به آزادی برسد، قسمت دوم راجع به آزادی زن است که آن هم جنبش است و به سمتی می‌رود که زن آزادی‌هایش شکل بگیرد. حرف در این زمینه زیاد است اگر بخواهیم بزنیم. ما به‌دنبال روایتیم که در مستند ادامه پیدا کند تا مسأله عمیق‌تر شود.

بحث انقلاب زنانه که در مستند شروع کردید در ادامه رها می‌شود؟
حرف کلی این است که یک‌سری محدودیت در ایران است که در اروپا نیست و جالب این است که این محدودیت‌ها و شبیه به آن در‌ گذشته غرب وجود داشته که زن حس می‌کند یک جنبش باید شکل بگیرد تا به حقوقش برسد و یک انقلاب لازم است. این محدودیت‌ها در مستند نام برده شد؛ به‌علت اینکه آن را به‌عنوان زمینه مخاطب احساس می‌کنیم ولی خیلی لزومی نداشت مسأله را باز کنیم.

  انقلاب جنسی2 روایت سرنوشت زن غربی است
خانم‌هایی که در ایران شما مصاحبه کردید خیلی حرف‌های کلیشه‌ای زدند؟
اگر این نگاه دیده شود ضعف فیلم است البته ما نگاهی گذارا داشتیم و آن آدم‌ها یک سمبل و تیپ بودند. ما وارد پیچیدگی شخصیتی نمی‌شدیم و در خط روایی فیلم و نقطه دراماتیک ما زن ایرانی نبود اگر بود باید به شخصیت زن ایرانی وارد می‌شدیم. در این فیلم روایت سرنوشت زن غربی می‌آید. اگر زن ایرانی می‌آید برای این است که بگوییم آن طرف چه اتفاقی افتاد و به کجا رسید.

من حرفم این است نمی‌شد از افرادی که حرف جدی‌تری در این عرصه دارند استفاده کنید؟
این مسأله جزءروایت ما نبود و آن شخصی هم که استفاده کردیم کسی است که دوست دارد به استادیوم برود اما نمی‌تواند. ما هم اصلا وارد نشدیم که از این دختر بپرسیم چرا به فوتبال علاقه‌مندی.

حضور این دختر علاقه‌مند به فوتبال به نظر من جایی در فیلم نداشت.
این‌ها محدودیت‌های زن ایرانی است که استادیوم الان یکی از نمادهای آن شده است.

آن‌وقت استادیوم رفتن آقای دلاوری در اروپا چه مسأله‌ای می‌خواست بگوید؟
نشان می‌داد زن قوی است. این محدودیت‌ها و تنگناها باعث می‌شود زن ایرانی عقده‌ای شود و رفتارهایی را که زن غربی دارد بروز دهد.

  ایران در شرف انقلاب زنانه است
الان استادیوم نرفتن خانم‌ها باعث عقده‌ای شدن آن‌ها می‌شود؟
این مسأله سمبل شده است، بعضی چیزها خودشان خیلی مهم نیستند اما از لحاظ روانی مهم‌اند. ما آزادی‌های زن غربی و ایرانی را مقایسه می‌کنیم که زن غربی این آزادی‌ها را نداشت و انقلاب کرد. الان شرایط ایران در شرف انقلاب است.

من قانع نمی‌شوم که این دو مسأله با هم یکسان باشد. در ایران هنوز این مسأله به جنبش تبدیل نشده است؟
به نظر من شده است. همین که زن ایرانی می‌خواهد سر کار و دانشگاه برود در موج اول فمنیسم است که می‌خواهد خودش را به اثبات برساند. بعد مسائلی را که مرد دارد؛ می‌خواهد داشته باشد مثل همین استادیوم.

در موج دوم تبدیل به ضد مرد می‌شود، می‌خواهد علیه مرد عمل کند. الان ما در موج اولیم و این پدیده با همان نشانه‌ها در غرب در ایران هم ‌در حال اتفاق است.

الان ورزشگاه نرفتن زن‌ها کجای این ماجرا قرار دارد؟
الان زن ایرانی هویت خود را گم کرده است. ما یک زن سنتی باهویت داریم برای خودش مثل مادربزرگ‌ها. مادران ما در حالت گذار و وسط ماجرا هستند که اگر بخواهد زن باتقوایی باشد باید در جامعه چه کاری کند و اگر در جامعه باشد آن تقوا را ندارد. این تناقض‌ها را هم در جامعه می‌بینیم و این مسائل بالاخره باید مشخص شود که زن ایرانی مؤمن کیست و الگوی آن چه کسی است.

شما در فیلم هم نشان دادید  که زن غربی در نهایت به خانه برگشته است؟
این وضعیت درصد کمی دارد و هنوز 70‌درصد با همان سبک زندگی می‌کنند.

شما می‌گویید زنان جامعه ما دنبال آزادی هستند و ورزشگاه نرفتن آن‌ها ظلم است ولی در فیلم می‌گویید که بالاخره این راه باید باز شود. در همان فیلم هم آخر خط زن غربی را نشان می‌دهید. با این تناقض چه می‌کنید؟
فاکتور مورد بررسی ما الان در غرب وجود دارد و در ایران نیست مثل نگاه جنسی و کالای جنسی شدن زن. حرف این است که زن در ایران به مفهوم کالای جنسی شدن نزدیک شده است. امنیت اجتماعی زن در ایران کمتر از غرب است. طبق آمار در سوئد 18‌درصد زنان مورد تجاوز قرار گرفتند که در پنج‌سال گذشته افزایش داشته است. درست است آمار زیاد شده اما چون در ایران آمار درستی نداریم نمی‌توانیم مقایسه کنیم.
دیگر اینکه‌ مرد اروپایی به‌دلیل اشباع مسائل جنسی سرد‌مزاج شده است. یک کلیپی منتشر شد از زن بی‌حجابی که در خیابان‌های منهتن راه می‌رود و اذیت می‌شود. آن کلیپ برای ترویج حجاب مناسب است اما بعضی برداشت می‌کنند که امنیت زن کلاً در غرب پایین است ولی باید توجه کرد این فیلم در محله خاص و بدنام نیویورک گرفته شده است. در اروپا با هر تیپی بیرون بروید کسی به شما تکه نمی‌اندازد. اشباع جنسی امنیت جنسی زن را بالا برده اما مرد را سرد‌مزاج کرده است.
اغلب زنان ایرانی در غرب احساس امنیت بیشتری دارند به‌دلیل اینکه قانونی برای حمایت از این مسائل هست و خیلی عملیاتی است. ما الان گشت امنیت اخلاقی زنان گذاشتیم اما برای مردان نگذاشتیم که جلوی مردان را بگیرد به زن محجبه بی‌احترامی نکند.

  نه مدل غرب را قبول داریم نه مدل ایران را
راهکار شما وقتی فیلمی در این حوزه می‌سازید؛ چیست؟
باید نیاز برطرف شود که غرب با مدلی این را برطرف کرده است. البته کج‌فهمی نشود ما نه مدل ایران و چیزی را که به‌وجود آمده قبول داریم نه مدلی که در غرب هست.

من در فیلم شما راهکاری ندیدم.
در قسمت اول راهکارش ازدواج و صیغه بود.

در قسمت دوم که مسأله خانواده مطرح می‌شود هم باز راهکاری ارائه نمی‌شود!
راهکار قسمت اول این بود که دختر و پسر چون در سنین پایین ارضا می‌شوند مدل خوبی است اما چون ترویج بی‌حیایی می‌کند برای جامعه مناسب نیست.  فضای جامعه و زن باید باحیا باشد و زن به‌عنوان یک موجود رازآلود مطرح شود، مدل اسلامی این شکل است که غرب این مسأله را از دست داده و می‌گوید ما زن رازآلود نمی‌خواهیم. می‌خواهیم دو نفر برای نیاز جنسی عطش داشته باشند اما اسلام می‌گوید این خوب است که زن مسلمان رازآلود است.
در قسمت دوم مستند می‌گوید حقوق، آزادی، شخصیت و جایگاه زن چیست که زن ایرانی هیچ‌‌کدام را ندارد و بخش قابل توجهی از آن حق هویت و شخصیت است. مرد در جامعه می‌داند برای کسب هویت‌ باید در کارش موفق باشد و رشد کند اما زن دچار یک‌سری محدودیت است که جامعه متدین تعریف می‌کند مثل بحث آواز خواندن زنان یا زن باید صبر کند مرد به خواستگاری‌اش بیاید یا اجازه دادن مرد برای پاسپورت گرفتن و مهم‌تر از آن حضور در سیاست.  

اگر زن رییس‌جمهور شود از نظر شما تمام مسائلش حل می‌شود؟
مشکل فقط رییس‌جمهور شدن زن نیست. سیاست در ایران مردانه است. در بسیاری از نهادهای مهم حکومتی زن جایگاهی ندارد. ما در فیلم مطرح می‌کنیم که زن ایرانی الگوی موفق ندارد اما راهکار را مدل غربی نمی‌دانیم که زن مثل مرد در جامعه باشد بلکه معتقدیم باید به جایگاه زن هویت داده شود تا زن هویت خودش را پیدا کند.

چرا مصاحبه‌شوندگان ایران را طیف بدحجاب انتخاب کرده بودید؟
چون بیشتر موج تجدد‌خواهی در این طیف است البته جا داشت که یک خانم محجبه هم این حرف را بزند.‌ کلیت حرف این است که مدل ایران را قبول نداریم و مدل غربی هم یک جاهایی بهتر است اما آن را هم قبول نداریم. درست است خیلی جاها بهتر است اما در انتها خیلی چیزها را از دست می‌دهید.

به نظر می‌رسد حرف‌های کارشناس ایرانی اروپا اگر هم نبود اتفاق خاصی برای فیلم نمی‌افتاد؟
مخالفم. وی به‌عنوان یک شخصیت علمی و پخته که غرب را می‌شناسد این حرف را زده است.

  ما حرف عمیق زدیم ولی تلویزیون آن را پخش نمی‌کند
به‌عنوان سئوال آخر به نظر می‌رسد این روزها از بی‌توجهی به مستندتان ناراحت هستید؟
کلاً از رفتاری که با مستند انقلاب جنسی می‌شود ناراحتم. ما از طرف هر دو طیف بایکوت شدیم. حتی برخی رسانه‌ها بعد از کلی تلاش آنونس ما را گذاشتند اما در فضای مجازی مخاطبان خیلی خوب تبلیغ کردند. انتقاد اصلی من به تلویزیون است که آثار ما را در حیاط‌خلوتش پخش کرده ولی در شبکه‌های اصلی بی‌توجهی می‌شود. مستندهای ما را فقط افق و مستند پخش کرده‌اند که این‌ها شبکه‌های اصلی نیستند. من کلاً از این‌که تلویزیون نسبت به مستند نگاه بسته‌ای دارد، گله‌مندم.
ما حرف‌های عمیق زدیم که مردم باید بشنوند اما به بهانه این‌که این حرف‌ها تابو است پخش نمی‌کنند درحالی‌که برخی برنامه‌های شبانگاهی مسائل جنسی را به صراحت بیان می‌کنند. مشکل در محافظه‌کاری مدیران این رسانه است.
حرف آخر هم بحث سینمای مستقل است که در انقلاب جنسی متبلور شد و و آرمان مدیا توانسته با فروش اینترنتی این مستند در سایت  هزینه‌هایش را تأمین کند.

captcha
شماره‌های پیشین