457
سه شنبه، ۰۴ اردیبهشت ۱۳۹۷
4

خبر

بررسی سناریوهای اقتصادی در کشورهای مختلف برای مقابله با تحریم‌ها

بازگشت طلا به کشور

از سال 1946 بود که دولت آمریکا با حیله و مکر، واحد پولی خود را به معیار بین‌المللی پول تبدیل کرد و با این کار آمریکا توانست اقتصاد دنیا را تحت سلطه خود بگیرد، تنها یک برخورد استقلال‌طلبانه و ضد هژمونی آمریکا کافی بود تا آمریکا با تحریم‌های ارزی اقتصاد این کشورها را با چالش روبه‌رو کند، اما از سال 2012 موج بازگردانی ذخایر طلا از آمریکا آغاز شد و جایگاه دلار را در آستانه تزلزل قرار داد.

صبح نو

بررسی سناریوهای اقتصادی در کشورهای مختلف برای مقابله با تحریم‌ها

بازگشت طلا به کشور

از سال 1946 بود که دولت آمریکا با حیله و مکر، واحد پولی خود را به معیار بین‌المللی پول تبدیل کرد و با این کار آمریکا توانست اقتصاد دنیا را تحت سلطه خود بگیرد، تنها یک برخورد استقلال‌طلبانه و ضد هژمونی آمریکا کافی بود تا آمریکا با تحریم‌های ارزی اقتصاد این کشورها را با چالش روبه‌رو کند، اما از سال 2012 موج بازگردانی ذخایر طلا از آمریکا آغاز شد و جایگاه دلار را در آستانه تزلزل قرار داد.

بعد از ضرب‌الاجل 120‌روزه ترامپ درباره برجام، بازار ارز ایران دچار نابسامانی و آشفتگی شد به‌گونه‌ای که قیمت دلار تا 6100‌تومان هم فروخته می‌شد. بعد از بحث و بررسی‌های فراوان، کارشناسان به این نتیجه رسیدند که باید جایگاه دلار تضعیف شود. به همین دلیل دولت چند سیاست را اعمال کرد، با جایگزینی یورو به‌جای دلار نخستین گام را برداشت و با تحقق نخستین پیمان پولی دوجانبه (میان ایران و ترکیه) که خود از عوامل تضعیف دلار است، گامی دیگر برداشت. کارشناسان اقتصادی اما در کنار این سیاست‌ها پیشنهاد کردند که یکی از مهم‌ترین راهکارهای تضعیف دلار تبدیل ذخایر ارزی به طلا و بازگرداندن آن به کشور است.

تجربه ایران در تبدیل ذخایر ارزی به طلا
ایران پیش از این و در سایه تحریم‌های بی‌شمار آمریکا و پیش‌بینی همراهی انگلیس با آن، چنین پیشنهادی را عملی کرده بود، به گفته حجت‌الاسلام مصباحی مقدم در سال 90، به‌دلیل این‌که احتمال اعمال تحریم بانک مرکزی ایران از سوی کشورهای اروپایی و به‌ویژه انگلیس وجود داشت، ایران سال‌ها قبل دارایی‌های خود را از بانک‌های این کشورها خارج کرد و این دارایی‌ها را تبدیل به ذخایر انبوهی از طلا کرد. ذخایری ارزشمند که پشتوانه اقتصاد کشور به‌شمار می‌آید.

تهدیدی برای دلار
در واقع از سال 2010، بانک‌های مرکزی در واکنش به بحران‌های احتمالی آتی، اقدام به انباشت طلا کرده‌اند. این در حالی است که اگر دارایی‌ها به ارزهای دیگر نگهداری شوند، آسیب‌پذیری در برابر نوسانات نرخ ارز بالا می‌رود. به همین ترتیب، سپردن ذخایر طلای یک کشور به کشور دیگر نیز با خطرات بالقوه‌ای همراه است.
کشورهایی مانند روسیه و چین در سال‌های اخیر اقدام به تقویت ذخایر طلای خود کرده‌اند و بانک مرکزی روسیه از سال 2015، ماهانه اقدام به خرید طلا می‌کند. همچنین استفاده از طلا در معاملات تجاری باعث از میان رفتن تسلط دلار می‌شود و ریسک طرفین قرارداد بر دارایی‌های ذخیره را کاهش می‌دهد.
اما بازگرداندن ذخایر طلا به داخل کشورها از سال 2012 و با اقدام ونزوئلا در بازگرداندن 160‌تن از ذخایر طلای خود از آمریکا آغاز شد. پس از آن بوندس‌بانک آلمان خواستار بازگرداندن 300‌تن از ذخایر طلای خود شد که بانک مرکزی آمریکا اعلام کرد اجرای این درخواست سال‌ها زمان خواهد برد. هلند نیز پس از آن 122.5 تن از ذخایر طلای خود را از آمریکا بازگرداند.

ونزوئلا پیش‌قراول بازگرداندن ذخایر طلا
ونزوئلا یکی از نخستین کشورهایی بود که تصمیم به بازگرداندن ذخایر طلای خود به کشور گرفت، طبق طرح هوگو چاوز، رییس‌جمهوری سابق ونزوئلا، قرار شد بانک مرکزی و وزارت دارایی این کشور به تدریج ذخایر طلای خود را از آمریکا، کانادا و اروپا به بانک مرکزی این کشور منتقل کند، ادامه بحران مالی در غرب سبب شد تا دولت ونزوئلا ذخایر طلای خود را به ارزش 6.8 میلیارد یورو از اروپا و آمریکا بازگرداند. در واقع از زمان تصمیم چاوز در کمتر از یک‌سال حدود 160 تن ذخایر طلای ونزوئلا در بانک‌های کشورهای اروپایی و آمریکا به کشور بازگردانده شد.
بعد از آن نوبت به آلمان رسید، دولت آلمان در طول جنگ سرد و برای حفظ امنیت ذخایر طلای خود از حمله احتمالی شوروی آن‌ها را به خزانه‌های بانک‌های مرکزی آمریکا در نیویورک، لندن و پاریس منتقل کرد اما افزایش فشارهای عمومی باعث شده است که بانک مرکزی فدرال آلمان نیمی از ذخایر طلای خود را از آمریکا، انگلیس و فرانسه بازگرداند.
آلمان دومین ذخایر بزرگ طلای جهان را پس از آمریکا در اختیار دارد. میزان ذخایر طلای این کشور به بیش از 3384‌تن رسیده است. 1447‌تن از ذخایر طلای آلمان در نیویورک، 438‌تن در بانک مرکزی انگلیس در لندن و 307‌تن نیز در بانک مرکزی فرانسه نگهداری می‌شده است. آلمان قصد دارد تا سال 2020 میلادی بیش از 674‌تن از ذخایر طلای خود را به این کشور بازگرداند.
در اسفندماه سال گذشته پایگاه «گلد سیک» به نقل از بانک مرکزی مجارستان گزارش داد مجارستان در حال بازگرداندن سه تن از ذخایر طلای خود در نزد بانک مرکزی انگلیس به کشور است. تصمیم برای بازگرداندن این ذخایر که حدود 130‌میلیون دلار ارزش دارند مشابه تصمیماتی است که بانک‌های مرکزی اتریش، آلمان، هلند و ونزوئلا اتخاذ کرده‌اند.
طبق گزارش «‌گلد سیک»، تصمیم برای بازگرداندن طلاها به خانه بیانگر میل ویکتور اوربان-نخست‌وزیر مجارستان- به نگه داشتن دارایی‌های این کشور در داخل به‌جای کشورهای خارجی است که لزوماً علاقه قلبی به مجارها ندارند.
ترکیه نیز از کشورهایی است که طی سال‌های گذشته 220‌تن از ذخایر طلای خود را که خارج از این کشور نگه‌داری می‌شد به داخل بازگردانده است و طی سال گذشته 28.7 تن از این طلاها وارد آنکارا شده است.
اما اخیراً دولت ترکیه از برنامه خود برای بازگرداندن تمام ذخایر طلای این کشور از آمریکا خبر داد. روزنامه ینی‌سفاک گزارش داد که در‌حال‌حاضر ترکیه یازدهمین کشور دارنده طلا در جهان است که ذخایر طلای این کشور از هلند کمتر بوده و از هند بیشتر است.

حال کاهش تمرکززدایی
این تلودیوگراس، کارشناس بازار طلای مؤسسه مشاوره‌ای سوییس گفت: چند سال پیش بانک‌های مرکزی کشورها بازگرداندن ذخایر طلای خود از آمریکا را آغاز کردند که این اتفاق پیش از برگزیت، بحران کاتالونیا در اسپانیا، روی کار آمدن ترامپ و بروز بحران بین اتحادیه اروپا و کشورهای اروپای شرقی آغاز شد.
وی معتقد است، دنیا در حال کاهش تمرکززدایی است در‌صورتی‌که ما به این روند ادامه دهیم قدم بعدی کوچک‌تر شدن واحدهای کشوری یا حکومتی خواهد بود. در صورت ادامه این روند شاهد تمرکززدایی از قدرت نیز در جهان هستیم.
درآستانه ضرب‌الاجل ترامپ برای خروج از برجام و احتمال بازگشت تحریم‌ها، سناریوها و برنامه‌های مختلفی برای کم‌اثر کردن این تحریم‌ها در اقتصاد کشور مطرح می‌شود. از جمله پیمان‌های پولی دو‌جانبه، فاینانس‌های ریالی و جایگرینی یورو به‌جای دلار؛ که تبدیل ذخایر ارزی به طلا و بازگرداندن آن به کشور یکی از همین راه‌هاست که می‌تواند راه‌حلی برای مقابله با تحریم‌ها و تضعیف دلار باشد.

جایگاه ذخایر ارز و طلای ایران در بین کشورهای جهان
جدیدترین گزارش سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا از میزان ذخایر ارز و طلای کشورهای جهان حاکی است، میزان ذخایر ارز و طلای ایران در پایان سال 2017‌میلادی به بیش از 132‌میلیارد و 600‌میلیون دلار رسیده است که در این خصوص بین 175‌کشور دنیا در رتبه 19 قرار دارد.
بر این اساس، ذخایر ارز و طلای 156‌کشور دنیا از ایران کمتر است که در این بین نام کشورهایی از جمله آمریکا، اندونزی، ترکیه، امارات، دانمارک، نروژ، سوئد، استرالیا، آفریقای جنوبی، هلند، قطر، کویت، اتریش و ده‌ها کشور دیگر به‌چشم می‌خورد.

captcha
شماره‌های پیشین