452
سه شنبه، ۲۸ فروردین ۱۳۹۷
2

خبر

نخستین گام در اجرای پیمان پولی دو جانبه

سوآپ ارزی ایران-ترکیه اجرایی شد

نخستین اعتبار اسنادی (LC) با استفاده از قرارداد پیمان پولی - سوآپ ارزی ریال ایران و لیر ترکیه در روز گذشته برای تأمین مالی تجارت از کشور ترکیه گشایش یافت، این امر یکی از اولین گام‌های ایران در انعقاد پیمان‌های پولی دوجانبه با کشورهاست که علاوه بر بی‌اثر کردن تحریم‌ها، افزایش ارزش پول ملی را به همراه دارد.

صبح نو

نخستین گام در اجرای پیمان پولی دو جانبه

سوآپ ارزی ایران-ترکیه اجرایی شد

نخستین اعتبار اسنادی (LC) با استفاده از قرارداد پیمان پولی - سوآپ ارزی ریال ایران و لیر ترکیه در روز گذشته برای تأمین مالی تجارت از کشور ترکیه گشایش یافت، این امر یکی از اولین گام‌های ایران در انعقاد پیمان‌های پولی دوجانبه با کشورهاست که علاوه بر بی‌اثر کردن تحریم‌ها، افزایش ارزش پول ملی را به همراه دارد.

بیش از 16 سال از امضای نخستین پیمان دوجانبه پولی در دنیا می‌گذرد، در شیوه پیمان پولی دو یا چندجانبه به منظور تسهیل در روابط تجاری، مبادلات تجاری با استفاده از پول‌های محلی انجام می‌شود. به این معنی که به جای استفاده از واحد پول واسطه که عمدتاً دلار و یورو است، از پول کشورهای مبدأ و مقصد استفاده می‌شود.
اما مطرح شدن موضوع پیمان‌های پولی دوجانبه در اقتصاد ایران به سال 93 باز می‌گردد و به طور رسمی اوایل سال 94 از سوی بانک مرکزی اعلام شد و معاون ارزی بانک مرکزی اردیبهشت همان سال از برقراری پیمان‌های پولی دو جانبه بین ایران و سه کشور روسیه، ترکیه و عراق
خبر داد.
این درحالی است که تاکنون از میان این سه کشور پیمان پولی دوجانبه تنها با ترکیه به طور کامل برقرار شد و پیمان پولی با عراق در برخی کالاها اجرایی شده و با روسیه هنوز در مرحله مذاکره قرار دارد و به مرحله اجرایی نرسیده است.
ایران می‌تواند با امضای پیمان پولی دوجانبه ضمن این‌که ارزهای واسط مانند دلار و یورو را در مبادلات خود با سایر کشورها حذف و ارز ملی یعنی ریال را جایگزین آن کند که تأثیر بسیاری درکاهش هزینه‌های مبادلات دارد، همچنین از این طریق می‌تواند مبادلات تجاری خود با کشور امضا‌کننده پیمان را نیز افزایش دهد.
 امضای پیمان دوجانبه پولی یا همان سوآپ می‌تواند بستری برای دستیابی به این هدف باشد چراکه مبادلات بانکی که همواره یکی از موانع رشد مبادلات تجاری تلقی می‌شود بسیار آسان شده و بانک‌های مرکزی دو کشور واحدهای پولی یکدیگر را به رسمیت می‌شناسند.
روز گذشته بود که بانک مرکزی طی اطلاعیه‌ای از گشایش نخستین اعتبار اسنادی (LC) با استفاده از قرارداد پیمان پولی - سوآپ ارزی ریال ایران و لیر ترکیه خبر داد و اعلام کرد که در این مدل اجرایی، نیازی به ارز ثالث مانند دلار آمریکا و یورو برای تسویه مبادلات ارزی وجود ندارد، ضمن این‌که با به‌کارگیری این روش، خرید، نقل و انتقالات و تبادلات مالی به دلیل هدایت عملیات ارزی به نظام بانکی منتقل شده و ریسک عملیات تجاری دو کشور به حداقل خواهد رسید. همچنین به موجب ترتیب اجرایی این مدل، اعتبارات برای تجار ایرانی به لیر ترکیه بوده و از منابع ناشی از قرارداد سوآپ ارزی تأمین خواهد شد.
گفتنی است باتوجه به حجم بالای تجارت با کشور ترکیه در حدود 6 میلیارد دلار، استفاده از ارزهای ملی تحت ترتیب اجرایی سوآپ ارزی کمک قابل توجهی به تسهیل امور بانکی و تجاری بین دو کشور می‌کند.
سال گذشته و به دنبال سفر رئیس جمهوری ترکیه به ایران و با هدف ایجاد زمینه‌های لازم برای گسترش روابط تجاری و اقتصادی دو کشور و متعاقباً در سفر رییس کل بانک مرکزی کشورمان به ترکیه، پیش‌نویس تفاهم سوآپ دوجانبه ریال ایران- لیر ترکیه به توافق  و تأیید روسای کل بانک‌های مرکزی جمهوری اسلامی ایران و ترکیه رسید. بدین ترتیب می‌توان امیدوار بود رفته رفته با اجرای سوآپ ریال و لیر مبادلات تجاری دو کشورنیز رشد قابل توجهی پیدا کند.

ایجاد صندوق‌های مالی مشترک
 تکمیل‌کننده پیمان‌های پولی دوجانبه
آقای عبدالرضا مصری، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار روزنامه
صبح نو گفت: ما در بازاری کار می‌کنیم که همراه با متغیرهای ثابت است و در آن از هر ابزاری چون دلار استفاده می‌شود. بعد از انقلاب شاهد هستیم که آمریکا از ابزارهایی که در اختیار دارد علیه کشورما استفاده می‌کند و ما متاسفانه نسبت به توانایی‌های خود بی‌تحرک هستیم و قصد داریم از آن گزینه‌های در دسترس استفاده کنیم.
وی با اشاره با این موضوع که اگر تحرک نباشد به سمت نابودی پیش خواهیم رفت، تصریح کرد: بعد از تحریم‌ها باید ببینیم با حذف دلار امکان انعقاد قرارداد با چه کشورهایی را داریم؛ کشورهایی وجود دارند که ما با آنها مبادلات دوجانبه داریم. کشور ما با عراق مشکلی ندارد و مسائل مالی ما با این کشور حل شده یا در مبادلات با کشورهایی که در تراز واردکننده کالاهای صادراتی ایران هستند نیازی به ارز واسطه و میانجی نداریم؛ ما نیاز به راهی هماهنگ داریم که راه‌های تبادل پولی دو کشور را تعریف کند.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس گفت: برای نمونه با کشور ترکیه می‌توانیم به شکل ریالی و لیری مبادله کنیم و در صورت وجود کم و کسری‌ها از یورو استفاده کنیم.
وی با اشاره به این که نیازی نیست با دلار از ترکیه خرید کنیم، افزود: ما می‌توانیم با بسیاری از کشورها چون ترکیه، عراق، افغانستان، پاکستان، چین و روسیه برای معامله از پول کشورهای خود استفاده کنیم البته انجام چنین کاری با کشورهای صادرکننده نفت یک مقدار دشوارتر است، اما می‌توان با ارز واسط با این کشورها مبادله کرد و دیگر نیازی به دلار نداشت؛ برای نمونه قادر هستیم مبادلات با چین را با یوآن انجام دهیم.
مصری با بیان این موضوع که این گونه کار کردن فعالیت بسیار خوبی است که دولت‌ها می‌توانند با روش‌هایی چون ایجاد صندوق‌های مالی مشترک به آن کمک کنند، گفت: بسیار خوب است که ما صندوق داشته باشیم که این باعث می‌شود تا نیاز به مبادلات بانکی نباشد؛ در این روش متعهد پرداخت پول، صندوق مشترک است، به این شکل که کالا را به روسیه می‌فرستم اما پول را از صندوق ایران می‌گیریم.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس ادامه داد: می‌توان از این نوع معادلات اقتصادی استفاده کرد و نیازی نیست تا ثبت بانکی سوییس که در اختیار آمریکاست، انجام شود. ما کاملاً می‌توانیم این کار را انجام دهیم البته این را دور زدن تحریم‌ها نمی‌دانم حتی بدون تحریم‌ها، چرا باید همیشه از یک راه و ظرفیت استفاده کنیم تا وقتی دچار مشکل شد همه راه‌ها بسته شود؟
وی با طرح این مثال که امروزه در ارتباطات از فناوری هوایی استفاده می‌شود اما ما فیبر نوری را از دست نمی‌دهیم، تصریح کرد: هر کشوری راه‌های مختلفی را امتحان می‌کند اما معنای آن دورزدن تحریم‌ها نیست بلکه ایجاد راه جدید است؛ راه‌هایی که حتی ممکن است هزینه کمتری داشته و به نفع
باشد.
مصری با اشاره به این موضوع که دولت‌ها مراودات تجاری دو کشور را تضمین می‌کنند، ادامه داد: گونه‌ای از معامله پایاپای با استفاده از عدد و رقم وجود دارد که ما از آن زیاد بهره بردیم، اما علت تعلل ما یا در برخی زمان‌ها نبود توفیق آن کشورهایی هست که ما می‌خواهیم با آنها کار کنیم؛ دولت‌های سوسیالیستی راحت تضمین می‌کنند اما کشورهای سرمایه‌داری این کار را انجام نداده و روال را تغییر نمی‌دهند.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس افزود: ما برای این که ظرفیت‌ها را ایجاد کنیم باید تلاش زیادی انجام دهیم، کشور ما صندوق مشترک با خیلی از کشورهای دیگر دارد اما این‎که چقدر از ظرفیت‌ها استفاده می‌شود بحثی جدا است.
وی گفت: مراودات ارزی با سوریه داشتیم که پول ایرانی هم می‌پذیرفتند و با عراق، افغانستان و سایر کشورها هم این گونه است که باید آن را توسعه دهیم. اما زمان می‌خواهد، البته در برخی مواقع آمریکایی‌ها مزاحمت‌هایی را ایجاد می‌کنند.
مصری خاطر نشان کرد:  حداقل حسن این اقدام این است که ارزش پول ما کاهش نخواهد یافت، حفظ ارزش پول ملی  یکی از اولویت‌هاست که می‌توان آن را ارتقا داد اما نباید یک‌طرفه باشد بلکه باید به نوعی بازی برد-برد تبدیل
 شود.

 

captcha
شماره‌های پیشین