448
سه شنبه، ۲۱ فروردین ۱۳۹۷
14

خبر

احمد شاکری؛ در نشست بررسی چهل سال ادبیات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس:

ادبیات داستانی انعکاسی از تجربه دینی است

نخستین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی «چهل شاهد» که قرار است به بررسی چهل سال هنر و ادبیات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس بپردازد دوشنبه20 فروردین‌ماه 97 با محور ادبیات داستانی و با حضور آقایان مهدی قزلی، مدیرعامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان, احمد شاکری، نویسنده و پژوهشگر انقلاب و دفاع مقدس و قاسمعلی فراست، نویسنده و پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی در موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس برگزار شد.

صبح نو

احمد شاکری؛ در نشست بررسی چهل سال ادبیات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس:

ادبیات داستانی انعکاسی از تجربه دینی است

نخستین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی «چهل شاهد» که قرار است به بررسی چهل سال هنر و ادبیات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس بپردازد دوشنبه20 فروردین‌ماه 97 با محور ادبیات داستانی و با حضور آقایان مهدی قزلی، مدیرعامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان, احمد شاکری، نویسنده و پژوهشگر انقلاب و دفاع مقدس و قاسمعلی فراست، نویسنده و پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی در موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس برگزار شد.

فراست: آسیب ادبیات انقلاب عدم سیاست‌گذاری فرهنگی توسط متولیان فرهنگی است
در این نشست قاسمعلی فراست، در تعریف ادبیات انقلاب اسلامی گفت که هر آن ادبیاتی را که در نهایت به موضوع انقلاب ختم شود  می‌توان ادبیات انقلاب نامید. فراست در ادامه سخنانش به ویژگی‌های ادبیات انقلاب اشاره کرد و گفت: یکی از ویژگی‌های ادبیات انقلاب توجه به بن‌مایه‌های مبارزه با ستیز و تهییج و پرداختن کمتر به تکنیک است. همچنین در اوایل انقلاب نویسندگانی که به عرصه نویسندگی انقلاب وارد شدند، جوان بودند. فراست به آسیب‌های ادبیات انقلاب اشاره کرد و گفت: یکی از آسیب‌های ادبیات انقلاب نبود سیاستگذاری فرهنگی توسط متولیان فرهنگی است و مدیران فرهنگی ما هم نگران پاسخگویی به مدیران بالادستی خود هستند و نگران این نیستند که به ادبیات پاسخگو باشند. همچنین در ممیزی نیز به گونه‌ای عمل شده است که جای دفاعی وجود ندارد و هر گروه که بر سر کار آمده بر مبنای عقاید خودش ممیزی کتاب‌ها را انجام داده است.

قزلی:
قبیله گرایی آفت جدی حوزه ادبیات انقلاب است
مهدی قزلی نیز در سخنانی انقلاب را دارای دو بعد جسمی و روحی خواند و گفت که اگر جسم انقلاب را مورد توجه قرار دهیم، هر کسی که در این جنبش فعالیتی داشته حتی ساواکی‌ها دارای ادبیات انقلاب است و جزو این ادبیات محسوب می‌شود.
وی در ادامه به روح انقلاب اشاره کرد و گفت: امام خمینی؟ره؟، دمنده روح به این انقلاب بودند و روح بر این جسم اولویت و سیطره دارد. باید در ابتدا پیش از جسم با روح انقلاب مواجه شویم و ادبیات انقلاب هم باید با روح آن متناسب باشد.
قزلی با اشاره به اینکه نویسندگان انقلاب پس از پیروزی انقلاب ظهور کردند و روح حاکم بر انقلاب نویسندگان را بعد از خودش آورد، گفت: کسانی که در جسم انقلاب حضور جدی داشتند و با روح انقلاب در ارتباط بودند و هرگاه از روح خارج شدند از جسم انقلاب هم خارج شدند. این نویسنده تصریح کرد: تولید یک رمان کاری بسیار سخت و دشوار است چراکه باید نویسنده دسترسی به جوهره رمان داشته باشد و به غیر از آن باید روح و معنویت انقلاب را درک کرده باشد و اگر فکر کنیم که با ایجاد سازمان‌های عریض و طویل و برگزاری جشنواره‌های گوناگون می‌شود به گسترش ادبیات انقلاب و دفاع مقدس کمک کرد، نگاه غلط و اشتباهی است. مدیرعامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان راه نجات ادبیات را نقد صریح و پرهیز از قبیله گرایی عنوان کرد و گفت: قبیله گرایی آفت جدی حوزه ادبیات انقلاب است.

شاکری: ادبیات داستانی انعکاسی از تجربه دینی نویسندگان و موضوعات مهم اجتماعی بوده است
احمد شاکری در ادامه این نشست در سخنانی انقلاب را جریانی پویا و در حال حرکت مطرح کرد و گفت: آنچه در بهمن ۵۷ اتفاق افتاد یک انقلاب سیاسی بود چرا که ما هنوز در مقوله‌های گوناگون از جمله مقوله اقتصادی در حال انقلاب هستیم. وی گفت: طیفی از نویسندگان به مقوله ادبیات نگاه مضمونی دارد، یعنی انقلابی بودن به متن ادبیات نفوذ کرده است با این تقسیم‌بندی تعدادی از نویسندگان از دایره نویسندگان ادبیات انقلاب خروج پیدا خواهند کرد.شاکری گفت: پس از اذعان به امکان تحقق ادبیات داستانی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس و درک هستی آن، باید درباره کجایی ادبیات داستانی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس پرسش نمود. پاسخ به این پرسش از دو مجرا میسر است. نخست لحاظ استقلالی این جریان و توجه به خصوصیات آن به نحو ثبوتی و اثباتی و دیگر لحاظ مقایسه‌ای و نسبی آن در قیاس با دیگری.
می‌توان گفت با وجود ناشناخته بودن جوانب ادبیات داستانی انقلاب اسلامی و کیفیت آن، در اصل وجود آن تردیدی نیست. بنابر این فرض ادبیات داستانی
 انقلاب اسلامی از یک یقین و یک تردید ترکیب یافته است.
 آمیزش یقین و تردید، گویای علمی اجمالی به ادبیات داستانی انقلاب اسلامی است. نویسنده کتاب «بی‌اسمی» مهم‌ترین چالش‌ها و فرصت‌های ادبیات داستانی انقلاب را تولید، آموزش، نقد، پژوهش، تبلیغ و مدیریت دانست و گفت: ادبیات داستانی انعکاسی از تجربه دینی نویسندگان و موضوعات مهم اجتماعی بوده است. موضوع دفاع مقدس، به واسطه ماهیت دینی خود، بیشترین تأثیر را در پی‌ریزی ادبیات داستانی دینی داشته است.
ادبیات داستانی دفاع مقدس، در ترسیم جایگاه ادبیات دینی در دهه 90 نقشی تعیین کننده دارد.
بیش از هر زیرگونه‌ای انتظار می‌رود ادبیات داستانی دینی در گونه ادبیات داستانی دفاع مقدس ظهور کند. شاکری درباره امکان تحقق داستان انقلاب گفت: بدیهی است بررسی جایگاه ادبیات داستانی انقلاب اسلامی و نسبت آن با انقلاب و ارزش‌ها و قابلیت‌های آن از یک سو و ادبیات داستانی شبه‌روشنفکری تابع مستقیم تعریف از ادبیات داستانی انقلاب اسلامی و ظرفیت‌های ساختاری و محتوایی آن است. اساساً هر مقایسه‌ای بر اساس امکان تحقق ظرفیت‌هاست. اینکه ادبیات داستانی در چه قالب‌هایی ظرفیت‌های بیشتری برای تولیدات همسو با انقلاب اسلامی را داراست و احتمالاً در چه قالب‌هایی اساساً قادر به تولید همسو با انقلاب اسلامی نیست می‌تواند یکی از محورهای
تعیین‌کننده در نتیجه بحث باشد. شاکری در پایان دلایل عدم تجانس رمان با تجربه داستان‌نویسی پس از انقلاب اسلامی را در پنج محور برشمرد:
1. گسست ادبیات داستانی پس از انقلاب اسلامی با دوره پیش از آن در اموری چون: موضوع، مضمون، نویسندگان جدید، کارکرد و کاربرد جدید، شخصیت و تیپ، ژرف ساخت، رویکردهای جدید در نقد ادبی، توسعه چاپ و مخاطبان، اغراض فرابومی.
2. با توجه به تعاریف رایج رمان، عنوان رمان انقلاب در ادبیات داستانی پس از انقلاب تخصیص اکثر را در پی خواهد داشت.
3. نامتعین بودن نوع ادبی روایی متناسب با خاستگاه و غایت انقلاب اسلامی.
4. مصادره به مطلوب مفهوم رمان برای تجربه ناتمام ادبیات داستانی انقلاب اسلامی به عنوان افق محقق مفهومی.
5. خروج قهری روایت‌های مستندنگار داستانی از حوزه مطالعه افق‌نگر.

 

captcha
شماره‌های پیشین