445
شنبه، ۱۸ فروردین ۱۳۹۷
4
پایگاه نظامی دریایی انگلیس در بحرین افتتاح شد

توسعه اشغالگری در خلیج فارس

آیا آمریکا از برجام خارج می‌شود؟

ضرب‌الاجل ترامپ و ضرب شست ایران

تنها 35 روز تا ضرب الاجل 12 می باقی است، ضرب‌الاجلی که بر اساس آن ترامپ دیگر تعلیق تحریم‌های ایران را امضا نمی‌کند و از برنامه اقدام مشترک خارج خواهد شد، البته رییس‌جمهوری آمریکا مدتهاست پیش زمینه‌های تحقق این امر را فراهم کرده و با برکناری برخی از دولتمردانش مخالفان سر سخت برجام را بر سر کار آورده است.

صبح نو

آیا آمریکا از برجام خارج می‌شود؟

ضرب‌الاجل ترامپ و ضرب شست ایران

تنها 35 روز تا ضرب الاجل 12 می باقی است، ضرب‌الاجلی که بر اساس آن ترامپ دیگر تعلیق تحریم‌های ایران را امضا نمی‌کند و از برنامه اقدام مشترک خارج خواهد شد، البته رییس‌جمهوری آمریکا مدتهاست پیش زمینه‌های تحقق این امر را فراهم کرده و با برکناری برخی از دولتمردانش مخالفان سر سخت برجام را بر سر کار آورده است.

پیش‌زمینه‌ای برای خروج
در 13 ژانویه بود که ترامپ بنا به توصیه برخی از اعضای دولت خود و همچنین معدود مشاوران آگاهش برای سومین‌بار تعلیق تحریم‌ها علیه ایران را امضا کرد اما گفت این می‌تواند آخرین‌باری باشد که این کار را انجام می‌دهد و تعلیق مجدد تحریم‌های هسته‌ای را مشروط به اعمال تغییرات مد نظر خود در خصوص برجام کرده است! او با این کار به واشنگتن و متحدان اروپایی آن فرصتی داد که «نقایص وحشتناک!» این توافق را برطرف کنند.
این روزها اما ترامپ پیش‌زمینه برای خروج آمریکا از پیمان اقدام مشترک را فراهم کرده است به این معنا که رکس تیلرسون، وزیر خارجه دولت خود را که هوادار این پیمان بود برکنار کرده و رییس سازمان سیا را که مخالف سرسخت پیمان مذکور است را جایگزین او کرده.
 همچنین مشاور جدید امنیت ملی آمریکا یعنی جان بولتون که در هفته جاری در این سمت قرار خواهد گرفت، از پیش بارها با پیمان اقدام مشترک مخالفت کرده و 6ماه پیش استراتژی خروج آمریکا از این پیمان را تدوین کرده است.

ضرب شست ویژه‌ای برای دشمنان
البته ایران هم بیکار ننشسته است، مسوولان دستگاه دیپلماسی بعد از اعلام ضرب‌الاجل 120 روزه از سوی ترامپ تمامی احتمال‌های ممکن را مدنظر قرار داده و برای اقدام متقابل آماده شده است به‌گونه‌ای که روز پنجشنبه آقای علی‌اکبر صالحی، رییس سازمان انرژی اتمی با اشاره به تلاش‌ها و زحمات بی‌شماری که برای توافق برجام صورت گرفته است، خاطرنشان کرد: «دشمنان باید بدانند که در شرایط برگشت‌پذیری برجام - به‌رغم اینکه هیچ‌گاه به‌دنبال چنین شرایطی نیستیم- شرایط ویژه‌ای رقم خواهد خورد و زمانی که مسوولان بلندپایه نظام اراده کنند، ضرب شست ویژه‌ای برای برهم‌زنندگان این توافق خواهیم داشت.»
صالحی افزود: «البته هیچ‌گاه به‌دنبال حدوث چنین وضعیتی نیستیم. ما به‌صورت جدی به دنبال حفظ منافع و حاکمیت ملی خود هستیم اما درصورت خارج شدن آمریکا و عقب‌نشینی اروپا و قدرت‌های بزرگ دیگر از این توافق، قطع به یقین به‌گونه دیگری عمل خواهیم کرد.»

هشدار به اروپا!
اگرچه دولت ترامپ چندبار تهدید کرده که می‌خواهد از برجام خارج شود، اما در این راه سعی می‌کند اتحادیه اروپا را نیز با خود همراه سازد و به همین دلیل هم به کشورهای اروپایی اعلام کرد که این کشورها هستند که انتخاب می‌کنند با آمریکا همکاری نکنند و در کنار ایران بمانند.
این سخنان و تهدیدات ترامپ تنها به‌طور موقت تاثیرگذار بود به‌گونه‌ای که در روز جمعه 28 اسفندماه 96 خبرگزاری رویترز از پیشنهاد شرکای اروپایی برای تحریم‌های جدیدی علیه ایران خبر داد و به استناد یک سند محرمانه افزود: «تحریم‌های پیشنهادی سه کشور اروپایی، افراد دخیل در برنامه موشکی ایران و فعالیت‌های تهران در سوریه را هدف خواهند گرفت.»
در سند رویترز به این موضوع اشاره شده که سه کشور اروپایی در حال انجام «مذاکراتی فشرده» با دولت ترامپ «برای دستیابی به تأییدیه‌ای ماندگار در خصوص حمایت آمریکا از برجام، فراسوی ۱۲ می هستند.» در این سند، اشاره شده تحریم‌های جدید «شبه‌نظامیان و فرماندهان» را هدف خواهد گرفت. کشورهای اروپایی در بخش پرسش و پاسخ سند مشترکشان به این موضوع اشاره کرده‌اند که قصد دارند تحریم‌های جدید را به گونه‌ای اعمال کنند که ناقض مفاد توافق هسته‌ای با ایران نباشد.
این روزها اما میانه اروپا و آمریکا شکرآب است و روابط دیپلماتیک آن‌ها تضعیف شده است، همچنین اعمال تعرفه گمرکی بر واردات فولاد و آلومینیوم سبب شده چین واکنش نشان دهد و شرکای تجاری آمریکا در اروپا نگرانی‌هایی داشته باشند.
روز جمعه پس از اینکه ترامپ در مورد تعرفه‌های بیشتر بر واردات چینی هشدار داد، سهام اروپایی افت کرد؛ هرچند میزان سقوط بازارها با سود سهامی که حالت دفاعی به خود گرفتند، محدود شد. شاید جنگ تعرفه‌ای میان آمریکا و متحدانش، مسوولان اروپایی را متقاعد سازد که ایران را به آمریکا ترجیح دهند تا سودهای برجام نیز عاید این قاره سبز شود.
با شرایط کنونی به نظر می‌رسد که حتی آمریکا از همراهی اروپا دو به شک است به‌گونه‌ای که کیت باوئر، یکی از مقامات پیشین وزارت دارایی آمریکا که در زمینه تحریم‌های ایران مطالعه کرده است، می‌گوید: «تحریم‌ها ظرف چند روز قابل اعمال است، اما برای آنکه تدابیر اتخاذ شده مؤثر باشد، باید فعالیت‌های دیپلماتیک گسترده انجام شود. به این معنا که باید فرمان‌های اجرایی جدید صادر شده و تصمیم‌هایی درباره اقدامات بعدی آمریکا اتخاذ شود. همچنین باید دید آیا اقدامات آمریکا می‌تواند ایران را وادار کند رفتار خود را تغییر دهد یا نه. یکی از سؤالات مهم این است که احتمال آنکه هم‌پیمان‌های اروپایی و آسیایی آمریکا بخواهند با واشنگتن همکاری نزدیک داشته باشند و تحریم‌های قبلی را بار دیگر بر ایران تحمیل کنند چه میزان است؟»
با توجه به شرایط موجود به نظر می‌رسد که ترامپ نمی‌تواند در 12 می هم از توافق هسته‌ای خارج شود و ناگزیر به تعلیق تحریم‌ها علیه ایران است، مارک دوبوویتس، مدیر بنیاد دفاع از دموکراسی و یکی از معماران استراتژی فشار بر هم‌پیمان‌های آمریکا برای رفع نقایص پیمان هسته‌ای ایران می‌گوید: «روش‌هایی وجود دارد که با آن ترامپ می‌تواند ادعا کند در حال خروج از پیمان هسته‌ای است، بدون آنکه مجبور باشد تحریم‌های لغو شده بر اساس این پیمان را فوراً
اعمال کند.»
به باور او می‌توان به کشورهای اروپایی 6ماه فرصت داد تا نقایص پیمان هسته‌ای را رفع کنند و به شرکت‌های اروپایی همین مدت مهلت داده شود تا به بررسی شرایط سرمایه‌گذاری در ایران بپردازند.
در کنار این رویدادها تدابیر و خط و نشان‌های ایران برای دوران بدون برجام هم می‌تواند در رفتارها و عکس‌العمل آمریکا درباره این توافق هسته‌ای تأثیر گذار باشد تا شاید شومن کاخ سفید تصمیمات منطقی و به‌دور از هیجان برای آینده برجام اتخاذ کند.

 

captcha
شماره‌های پیشین