434
چهارشنبه، ۱۶ اسفند ۱۳۹۶
3
ایران به دنبال مشتری می‌گردد

خطر توقف چرخه تولید آب سنگین

رییس جمهور آمریکا که با روی کار آمدنش تمامی میراث اوباما را نابود کرده بود در یکی از مهم‌ترین اقداماتش خرید آب سنگین از ایران را منتفی کرد، موضوعی که نه تنها نقض برجام است بلکه تولید آب سنگین ایران را بعد از مدتی متوقف می‌کند.

ایران، راهبرد امنیت ملی آمریکا و گستاخی فرانسه

صبح نو

ایران به دنبال مشتری می‌گردد

خطر توقف چرخه تولید آب سنگین

رییس جمهور آمریکا که با روی کار آمدنش تمامی میراث اوباما را نابود کرده بود در یکی از مهم‌ترین اقداماتش خرید آب سنگین از ایران را منتفی کرد، موضوعی که نه تنها نقض برجام است بلکه تولید آب سنگین ایران را بعد از مدتی متوقف می‌کند.

آب سنگین بخش چندان حساسی از برنامه هسته‌ای ایران به حساب نمی‌آید اما یکی از مسائل مورد مناقشه ایران و آمریکا بود. سرانجام طبق قرارداد برجام،
مقرر شد ایران تا 15 سال بیش از نیاز خود، هیچ آب‌سنگینی نداشته باشد و مازاد نیاز خود را به بهانه جلوگیری از ساخت سلاح هسته‌ای برای صادرات به بازار بین‌المللی آماده کند.

دبه آمریکا
اما همین موضوع خود به دستاویزی برای دولت ترامپ تبدیل شده است تا ایران را تحت فشار بگذارد. در روز چهارشنبه 8 آذرماه(29 نوامبر 2017) مقام‌های آمریکایی در گفت‌وگو با وبگاه واشنگتن‌فری‌بیکن مدعی شده‌اند دولت آمریکا به ریاست «دونالد ترامپ» خرید مواد هسته‌ای از ایران توسط واشنگتن را متوقف کرده است و تأکید کردند که دولت ترامپ با انجام این کار قصد متوقف کردن سیاستی را دارد که در دولت
«باراک اوباما» رییس‌جمهور سابق آمریکا آغاز شد.
به گفته مقام‌های ارشد آمریکایی دولت آمریکا بعد از این وارد این‌گونه مبادلات هسته‌ای با ایران نخواهد شد و این اقدام را نوعی تغییر در سیاست واشنگتن با هدف قطع دسترسی ایران به منابع مالی آمریکا دانسته‌اند.
مقام‌های دولت ترامپ به واشنگتن‌فری‌بیکن گفته‌اند این موضوع را به اطلاع ایران رسانده‌اند که اکنون این تهران است که به تنهایی مسوول است پایبندی‌اش
به توافق هسته‌ای را حفظ کند در این میان یک سخنگوی کاخ سفید گفت: «ایالت متحد قصد خرید آب سنگین از ایران ندارد. ما این را به صراحت به ایران اعلام کرده‌ایم که حفظ سقف آب سنگین در برجام، مسوولیت آنهاست.»

تصمیم  تیم مذاکره کننده
با این تصمیم آمریکا و عدم خرید آب سنگین مازاد ایران، چرخه تولید آب سنگین به مرور متوقف شده و ضربه‌ای دیگر به دستاورد شهدای هسته‌ای وارد می‌شود، البته نگاهی به موضع‌گیری مسوولان آمریکا نشان می‌دهد که آنها از پیش برای این کار برنامه ریزی کرده‌اند.
در مردادماه رکس تیلرسون وزیر خارجه آمریکا باوجود تأیید انجام تعهدات ایران ذیل برجام در نامه‌ای به رییس مجلس نمایندگان این کشور مدعی شد که ایران روح توافق هسته‌ای را نقض کرده است. ذخیره بیش از حد مجاز آب سنگین یکی از دلایل مورد اشاره تیلرسون بود که با ذکر آن می‌نویسد: بنابر این دلایل، بدون تردید ایران روح توافقنامه را نقض کرده است.
 در متن نامه تیلرسون در این باره آمده است: همانطور که رییس‌جمهور ترامپ بارها توضیح داده است،
برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) توافقی یک‌جانبه است که در حالی تحریم‌های ایران را کاهش داده که این کشور بارها تا مرز نقض توافق پیش رفته است. ایران دو مرتبه از سقف تعیین‌شده برای ذخایر آب سنگینش فراتر رفته و همچنین تلاش کرده تا تعداد سانتریفیوژهای پیشرفته‌ای را که ممکن است فعال کند، افزایش دهد. .... بنابراین دلایل، بدون تردید ایران روح توافقنامه را نقض کرده است. بررسی ادعای تیلرسون در رابطه با ذخیره آب سنگین ایران متأسفانه آن را تأیید می‌کند. داستان از آن قرار است که مطابق با بند 10 توافق هسته‌ای ایران موظف بود که آب سنگین مازاد مورد نیاز خود - 130 تن مورد توافق شده در برجام- را برای صادرات در بازارهای بین‌المللی made available for export to the international market آماده کند. در این بند از برجام در این باره می‌خوانیم: «به مدت 15 سال، راکتور آب سنگین دیگر یا انباشت آب سنگین در ایران نخواهد بود. همه آب سنگین اضافی برای صادرات در بازارهای بین‌المللی عرضه خواهد شد.»
همانطور که مشخص است مطابق با برجام هیچ لزومی بر ایران وجود نداشت که آب سنگین مازاد خود را به خارج از کشور ارسال کند چرا که در این صورت باید در متن توافق از عبارت MADE AVAILABLE IN Abroad استفاده می‌شد که این عبارت نیامده است. لذا ایران مطابق با برجام می‌توانست تا میزان نامحدودی آب سنگین مازاد را در داخل کشور و برای فروش نگه‌داری کند. به‌رغم این عدم صراحت متن، آمریکایی‌ها در دبّه‌ای آشکار بر ضرورت خروج آن از کشور تأکید کردند و نهایتاً مازاد آب‌سنگین ایران به کشور عمان منتقل شد.
تیم مذاکره کننده کشورمان با حضور در کمیسیون مشترک می‌پذیرد که برخلاف متن صریح برجام، آب سنگین مازاد را به خارج از کشور (This material will remain outside Iran) ارسال کند.

بهانه‌ای برای اعتراض دشمن
این عقب نشینی زمینه اعتراض چندباره آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را فراهم آورد چنان‌که در اواخر بهمن‌ماه 94 آژانس در گزارش رسمی خود اعلام کرد که ذخایر آب سنگین ایران برای «مدت کوتاهی»
 از حد تعیین شده در توافق جامع اتمی بین ایران و قدرت‌های جهانی یا برجام، فراتر رفت. آژانس در آبان‌ماه 95 نیز مجدداً این مسأله را اعلام کرد. این مواد در حالی به عمان منتقل شد که آمریکایی‌ها وعده داده بودند آن را به‌قیمت بین‌المللی از ایران خریداری خواهند کرد اما آنها هر کیلو آب سنگین ایران را با قیمت هر کیلو 270 دلار خریداری کردند آن هم در حالی که قیمت هر کیلو آب سنگین در بازار بین‌المللی از 700 تا چند هزار دلار است. البته در اواخر سال ۲۰۱۶ میلادی دولت آمریکا اعلام کرده بود که قصد خریداری ۳۲ تُن آب سنگین از ایران به ارزش ۸.۶ میلیون دلار دارد که برخی از منتقدان دولت اوباما اقدام دولت این کشور در خریداری آب سنگین از ایران را در راستای کمک واشنگتن به تهران برای پایبندی به توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ می‌دانستند. در همان زمان در ماه می، اعضای مجلس نمایندگان آمریکا لایحه‌ای را به تصویب رساندند که خرید آب سنگین از ایران را ممنوع می‌ساخت. سناتورهای دموکرات با لایحه‌ای مشابه در مجلس سنا مخالفت کردند و اظهار داشتند که این امر با تلاش‌های آمریکا برای حفظ توافق هسته‌ای ایران در تعارض است. حال اما با روی کار آمدن ترامپ، خرید آب سنگین ایران توسط آمریکا متوقف شده است و با توجه بر پافشاری آژانس انرژی اتمی و آمریکایی هابر لزوم خروج مازاد آب سنگین تولیدی از کشور، در صورت ادامه این روند تولید این محصول متوقف می‌شود، همچنین بر خلاف وعده‌های کمالوندی درباره مذاکره با کشورهای اروپایی و آسیایی برای فروش آب سنگین هنوز خبری در دست نیست.

چرخه تولید آب سنگین ایران متوقف نمی‌شود
آقای ابوالفضل حسن بیگی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با روزنامه صبح نو درباره توقف خرید آب سنگین ایران از سوی آمریکا گفت: بر اساس برجام اگر آمریکا آب سنگین اراک را نخرد و انبارهای عمان امکان ذخیره‌سازی را نداشته باشند، می‌توان آب سنگین تولیدی را در داخل ایران ذخیره کرد. وی ادامه داد: مسوولان در حال رایزنی با مشتریان جدید آب سنگین کشورمان هستند که در مرحله توافق بر سر قیمت‌هاست اما از اعلام اسم کشورها معذوریم چراکه افشای آن سبب می‌شود آمریکا کشورها را برای عدم خرید آب سنگین تحت فشار بگذارد.

 

captcha
شماره‌های پیشین