419
سه شنبه، ۲۴ بهمن ۱۳۹۶
12

خبر

گزارشی از نشست نشست «انقلاب اسلامی و تحولات نظام بین‌الملل»

نظام بین‌الملل به انقلاب اجازه بازتولید نمی‌دهد

نشست «انقلاب اسلامی و تحولات نظام بین‌الملل؛ از نظریه تا عمل» از سلسله نشست‌های علمی همایش ملی انقلاب اسلامی در منظومه فکری امام خمینی (ره)؛ از نظریه تا عمل، به همت مرکز فرهنگی دانشجویی امام، ولایت‌فقیه و انقلاب اسلامی، وابسته به جهاد دانشگاهی، هفته گذشته با سخنرانی دکتر غلامرضا کریمی، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی در پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی برگزار شد.

صبح نو

گزارشی از نشست نشست «انقلاب اسلامی و تحولات نظام بین‌الملل»

نظام بین‌الملل به انقلاب اجازه بازتولید نمی‌دهد

نشست «انقلاب اسلامی و تحولات نظام بین‌الملل؛ از نظریه تا عمل» از سلسله نشست‌های علمی همایش ملی انقلاب اسلامی در منظومه فکری امام خمینی (ره)؛ از نظریه تا عمل، به همت مرکز فرهنگی دانشجویی امام، ولایت‌فقیه و انقلاب اسلامی، وابسته به جهاد دانشگاهی، هفته گذشته با سخنرانی دکتر غلامرضا کریمی، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی در پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی برگزار شد.

کریمی ابتدا با اشاره به موضوع نشست گفت: انقلاب پدیده‌ای است که قدرت اجتماعی بر قدرت سیاسی تفوق پیدا می‌کند و جابه‌جایی صورت می‌گیرد و نظام جدیدی شکل می‌گیرد. انقلاب پدیده نادری است، مردمان و رهبران انقلاب‌ها برجسته هستند، درمجموع می‌توان ۶ تا ۷ انقلاب اصیل را نام برد که البته وقوع انقلاب اصیل اکنون سخت است.
او سپس توضیحی کلی از نظام بین‌الملل کنونی ارائه داد و بیان کرد: در حوزه نظام بین‌الملل مجموعه دولت‌ها هستند که باهم کنش دارند، بر اساس تجربه تاریخی ما، قدرت‌های اصلی هستند که نظام بین‌الملل را شکل می‌دهند، یا نظام توازن قوا را داریم، یا نظام دوقطبی و یا تک‌قطبی را داریم که جایگاه کشورهای ابرقدرت یا قدرتمند در این نظام تعیین‌کننده است. در عرصه سیاست خارجی همه کشورها به دنبال به حداکثر رساندن منافع خودشان در نظام بین‌المللی هستند، یعنی هر کشوری می‌خواهد بگوید در محیط بین‌المللی تمام منافع من تأمین شود، اما ازآنجاکه این نظام بین‌الملل در حدود ۲۰۴ کشور در دنیاست، همه این منافع در فضای بین‌المللی به هم گره می‌خورد و مبنای تعیین‌کننده اهداف و منافع؛ میزان قدرت است.
کریمی به جایگاه وقوع انقلاب اسلامی در نظام بین‌الملل اشاره کرد و گفت: یک طراحی آمریکا در منطقه در مقابل قطب جماهیر شوروی انجام می‌دهد که نظام حکومتی ایران بتواند امنیت او را در منطقه خلیج‌فارس و حتی گسترده‌تر، خاورمیانه و آسیای میانه تأمین کند، اما یک انقلابی در آن رخ می‌دهد که این انقلاب نه‌تنها آن نقش را نمی‌خواهد انجام دهد که دقیقاً برعکس آن نقش را دنبال می‌کند و شاهد تأثیرگذاری جدی انقلاب اسلامی بر نظام بین‌الملل هستیم.
او با اشاره به انقلاب‌های فرانسه و روسیه و نیکاراگوئه و... ، موضوع حیطه تأثیرگذاری آنها را مطرح کرد و ضمن مقایسه آن با انقلاب اسلامی ایران گفت: در انقلاب فرانسه بعد از گذشت چندین سال، آن‌کسانی که انقلاب کردند از فرایند انقلاب کاملاً حذف شدند. ایده و اندیشه انقلاب فرانسه تا سال‌های سال در جهان تاثیرگذار بود، یعنی ذات و ماهیت برخی از انقلاب‌ها به‌واسطه آن ایده و اندیشه‌ای است که با خود تولید می‌کنند نه به‌واسطه نظام حکومتی که ایجاد می‌کنند. از این منظر انقلاب ۱۹۱۷ روسیه هم به لحاظ اندیشه‌ای پرقدرت بوده هم در حیطه‌ای که بسیاری از افراد، دانشجویان و... گرایش به اندیشه‌های مارکسیستی پیدا می‌کنند، توانسته نظام‌های سیاسی مشابه خود را بازتولید کند. بیش از ۴۰ کشور مشابه نظام انقلابی روسیه نظام سیاسی خود را بازتولید کردند، حالا یا با زور و توانمندی اتحادیه جماهیر شوروی بوده یا قدرت اندیشه‌ای مارکسیستی مباحثی را که مطرح می‌کرده که آن‌قدر پرقدرت بوده که توانسته طرفدارانی را در کشورها پیدا کند.
کریمی درباره تأثیرگذاری و بازتولید انقلاب اسلامی در عرصه بین‌الملل گفت: کاری که حضرت امام و مردم ایران انجام دادند، به لحاظ اندیشه‌ای بسیار پرقدرت است، یعنی توانایی تأثیرگذاری گسترده در نظام بین‌الملل را داشته، اگر دیدگاه‌های اندیشمندان غربی را بررسی کنید ملاحظه می‌کنید چقدر این بحث را جدی گرفته‌اند، مثلاً کسینجر که یکی از اندیشمندان بزرگ است می‌گوید آیت‌الله خمینی غرب را با بحران جدی برنامه‌ریزی مواجه کرده است، تصمیمات او آن‌چنان رعدآسا بود که مجال هر نوع برنامه‌ریزی را از نظریه‌پردازان و سیاستمداران غربی گرفت. منتها شاید بدشانسی‌که انقلاب اسلامی آورد این بود که قدرت‌های بزرگی که بازیگران اصلی نظام بین‌الملل بودند این تجربه را داشتند که در مقابل یک بازیگر جدید (بازیگری که در مقابل نظام بین‌الملل بازیگر شورشی تلقی می‌شود) به‌گونه‌ای رفتار کنند که اجازه ندهند انقلاب خود را بازتولید و تکثیر کند.
او این سؤال را مطرح کرد که آیا اینکه ما نتوانستیم در محیط بین‌الملل نظام سازی کنیم، ناشی از ناکارآمدی سیستم ما بوده یا ناتوانی ما در عملیاتی کردن اندیشه‌ها بوده یا فشارهای بین‌المللی به‌قدری قوی بوده که اجازه حرکت ما را ندادند؟
کریمی در ادامه با اشاره به موضوع «تسخیر لانه جاسوسی» تاکید کرد: نظام بین‌الملل تلاش خود را بر این می‌گذارد که انقلاب اسلامی باید محصور در درون مرزهای خود باشد و بعدازآن غرب با سناریوی حمله نظامی به ایران به‌نوعی تلاش کرد صدور انقلاب اسلامی و بحث ام‌القرای امت اسلامی را کاملاً در درون مرزهای ایران محصور کند. با توجه به اندیشه‌های خاص حضرت امام و سیاست «نه شرقی، نه غربی» بوده است و نه‌تنها با آمریکا تعاملی صورت نمی‌گیرد که از اول تقابل با غرب یکی از پایه‌های اساسی نظام جمهوری اسلامی قرار می‌گیرد، با شرق هم به‌نوعی به لحاظ ایدئولوژیک تضاد جدی پیدا می‌کند، لذا تا زمانی که نظام دوقطبی حاکم است ایران به‌عنوان نظامی پرقدرت در تقابل با دو قطب جهان است.
او درباره دوران پس از فروپاشی شوروی گفت: اکثر نظریه‌پردازان نظام بین‌الملل را نظام تک‌قطبی می‌دانند و اهداف این قطب تعیین‌کننده نظم بین‌المللی نقاط مختلف دنیا است. البته این حرف با چالش مواجه شده و سال ۱۹۹۱ تا الآن را دوره گذر می‌دانند و معتقدند هنوز نظام بین‌الملل مشخصی شکل نگرفته است.
او درنهایت مساله چگونگی مواجهه ایران با نظام و نهادهای بین‌المللی را مطرح کرد و گفت: انقلاب اسلامی از ابتدا در مقابل این چالش جدی قرار داشت که از منظر ایدئولوژیک به روندها و تحولات بین‌المللی نگاه کنیم  یا از منظر منافع ثابت کشورمان به این تحولات بنگریم، این چالش در بین مسوولان و دولت‌های مختلف وجود داشته و هیچ‌گاه به جدیت نرسیده است و هنوز هم بحث از ابتدا شروع می‌شود که آیا سازمان‌های بین‌المللی خوب است و آیا ما باید در آن‌ها فعال شویم یا خیر؟ یک عده می‌گفتند این‌ها ابزار دست قدرت‌های استکباری است و نُرم‌های بین‌المللی را ترویج می‌کنند و درصدد تثبیت وضعیت موجود هستند، یک عده هم معتقد بودند که ما از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی در جهت مقابله جدی با نظام بین‌الملل و نُرم‌های بین‌المللی برنیامده‌ایم و سازمان ملل را پذیرفتند، سازمان کنفرانس اسلامی را پذیرفتند، نهادها و هنجارهای بین‌المللی را پذیرفتند.

 

ستون:

 

captcha
شماره‌های پیشین