417
شنبه، ۲۱ بهمن ۱۳۹۶
12

دولت‌ها، ادامه دغدغه عدالخواهی انقلاب نبوده‌اند

آیت‌الله میرباقری در دوره آموزشی فقه حکومتی مطرح کرد

تاریخ، مقیاس فقه

دوره آموزشی «رویکردشناسی فقه حکومتی» هفته گذشته با حضور آیت‌الله سیدمحمدمهدی میرباقری، به همت مدرسه آفاق در قم برگزار شد. گزارش زیر خلاصه‌ای از بیانات ایشان در این دوره آموزشی است که در سه جلسه مطرح شده است.

خبر

صبح نو

دولت‌ها، ادامه دغدغه عدالخواهی انقلاب نبوده‌اند

دستاوردهای انقلاب با به پیروزی رسیدن و از بین بردن حکومت نامطلوب شاهنشاهی و در نهایت به ثمر نشاندن یک دولت و نظام جدید به پایان رسیده است و این جایگزین کردن حکومت به جای حکومتی که امکان اصلاح و تغییر در آن وجود نداشت، یک دستاورد بزرگ برای انقلاب است و پس از آن باید اهداف را از نظام جدید مطالبه کرد.
هر انقلابی با آرمان‌ها و اهدافی روی کار می‌آید، آیا رسیدن به آنها بعد از روی کار آمدن مدنظر نیست؟ برخی از اهداف و آرمان‌ها نیازمند بستر زمانی شاید پنج دهه‌ای باشند، آیا می‌توان گفت همچنان انقلاب در حال تلاش برای تحقق آن است؟ انقلاب یک مفهوم روشن دارد و ما باید محل پرسش را مشخص کنیم؟ اگر به این جمع‌بندی برسیم که عدالت اجتماعی در این چهار دهه محقق نشده است، آیا باید نتیجه بگیریم که نباید انقلاب می‌کردیم؟ دستاورد انقلاب، کنار زدن نظامی بود که مانع حتی فکر کردن به بسیاری از این آرمان‌ها بود و نظام جدیدی را براساس و مبتنی آن ارزش‌ها ایجاد کرد؛ لذا وقت آن رسیده که نظام روی کار آمده به مدد انقلاب پاسخگو باشد.
ساحت سوم برای مطرح کردن این پرسش و مطالبات، دولت‌هایی است که بر مسند امور قرار گرفته‌اند. بسیاری از فراز و فرودهای این کشور در بحث عدالت ناشی از دولت‌هایی است که روی کار آمده‌اند. امروز به این دلیل که مارکسیست از بین رفته است، تدریس ندارند و گرنه لیبرال‌ها در دانشگاه در حال تدریس عقاید خود هستند و حتی در رسانه‌ها و صداوسیما نیز حضور دارند. عدالت دال شناوری است که در هر گفتمانی معنای خاص خود را دارد. معتقدم انقلاب حق و وظیفه خود در قبال عدالت را انجام داده است و بعد از آن با نظام برآمده از انقلاب است که باید شعارها و آرمان‌ها را برای رسیدن به اهداف پیگیری کند. معتقدم نظام جمهوری اسلامی نیز تا حدی در زمینه تحقق عدالت اجتماعی موفق بوده است. نظام علاوه بر تدوین چارچوب‌ها در زمره قانون اساسی، تلاش برای تثبیت خود و رفع تهدیدها ، وظیفه ساختارسازی هم دارد که یکی از آنها بسترهای مناسب تحقق عدالت است که باید تا این حد پایدار و مستحکم باشد که این دولت‌ها نتوانند با سیاست‌ها و تصمیمات شخصی خود، مسیر کلی نظام را تغییر دهند و معتقدم در ایجاد این ساختار ضعف داریم و این ضعف‌ها به جهت تهدیدها و موانع مختلف است. اگر این ساختارها تثبیت شده بود، دولت‌ها نمی‌توانستند با تصمیمات اداری و برنامه‌های خود، تأثیر اساسی روی آزادی و عدالت داشته باشند و این نقطه ضعف نظام است.
مسأله اساسی، عدم تحقق عدالت ناشی از دولت‌ها و جهت‌گیری‌های آنان است. با معیار عدالت می‌توان برحسب افکار دولت‌ها، دوره‌های مختلف را تفکیک کرد. برای مثال در دوره اصلاحات، آزادی رجحان پیدا کرد البته ممکن است نیازهای روز این چنین اقتضا کرده باشد و در دوره اعتدال نیز همین سبک رفتارها در حال رخ دادن است.
منبع: سخنان دکتر شجاعی زند در برنامه هفته گذشته «زاویه»   «  shabestan.ir »

  گفتار
  دکتر علیرضا شجاعی‌زند
عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس

captcha
شماره‌های پیشین