416
چهارشنبه، ۱۸ بهمن ۱۳۹۶
7
کار داوطلبانه بسیاری از مشکلات جامعه را حل می‌کند

ریسمان نجات

در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، کار‌داوطلبانه، به‌عنوان حلال بسیاری از مشکلات اجتماعی، شمرده می‌شود. چند سالی است که در کشورما توجه به کار داوطلبانه و هدایت این نیرو به سمت درست، انجام می‌شود. در‌ایران برای اولین بار، آقای «احمد بختیاری» کار‌داوطلبانه را رواج داد . او حالا مؤسسات و ان‌جی‌اوها (سازمان‌های مردم‌نهاد) سازمان و اداره‌های دولتی و مردم را به هم می‌رساند تا با مشارکت هم و کاملاً داوطلبانه، زندگی در شه را تسهیل کنند.

اطلاع ‌رسانی در وقت اضافه

شاخص آلودگی هوا روی 190 ایستاد

صبح نو

کار داوطلبانه بسیاری از مشکلات جامعه را حل می‌کند

ریسمان نجات

در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، کار‌داوطلبانه، به‌عنوان حلال بسیاری از مشکلات اجتماعی، شمرده می‌شود. چند سالی است که در کشورما توجه به کار داوطلبانه و هدایت این نیرو به سمت درست، انجام می‌شود. در‌ایران برای اولین بار، آقای «احمد بختیاری» کار‌داوطلبانه را رواج داد . او حالا مؤسسات و ان‌جی‌اوها (سازمان‌های مردم‌نهاد) سازمان و اداره‌های دولتی و مردم را به هم می‌رساند تا با مشارکت هم و کاملاً داوطلبانه، زندگی در شه را تسهیل کنند.

بختیاری، مؤسس و دبیر انجمن خانه نجات ایران و مدیر و مؤسس دبیرخانه کار داوطلبانه در گفت‌وگو با روزنامه صبح نو، می‌گوید: «در سال 84 ما یک ان‌جی‌او به نام خانه نجات ایران تأسیس کردیم و در سال 86، از سازمان ملی جوانان مجوز گرفتیم.
یک هیأت سنی جوان داشتیم. شروع کردیم در حوزه‌های امداد و نجات و محیط‌زیست فعالیت کردیم. بعد از چند سال این احساس به وجود آمد که همه ان‌جی‌اوها با مشکلاتی مواجه هستند. یکی از مشکلات مربوط به نیروی انسانی برای انجام پروژه‌های اجتماعی خود بودند. در همه مؤسسات خیرخواهانه و ان‌جی‌اوها، بیشتر از نیروی حقوق‌بگیرش، نیروی داوطلب دارد. یک سازمان مردم‌نهاد باید بیشتر متشکل از داوطلبان باشد. از سال 86-87 مؤسسات خیریه و ان‌جی‌اوها را تحقیق می‌کردیم، بسیاری از تشکل‌ها برای جذب داوطلب ضعیف بودند. تصمیم گرفتیم که برای این موضوع کاری کنیم؛ بنابراین به فکر تشکیل دبیرخانه کار داوطلبانه افتادیم.» این‌ها البته تنها مشکلی که در ان‌جی‌اوها بودند، نیستند: «آدم‌ها هم نمی‌دانستند که از وقتشان برای کار داوطلبانه باید استفاده کنند. به‌عنوان‌مثال ما می‌پرسیدیم که چه‌کار داوطلبانه را انجام می‌دهند؟ به کمک‌های خیریه‌ای که انجام داده بودند، اشاره می‌کردند. کارهایی که در ذهن آدم‌ها محدود به کمک مالی بود. این عجیب بود. در آنجا بود که ما متوجه شدیم که سازمان ملل یک تشکلی به نام یوان‌وی دارد. یوان‌وی ها یک روز بین‌المللی دارند، یکی از روزهای آن، روز کار داوطلبانه است. پارسال به‌عنوان‌مثال شعار روز کار داوطلبانه، توسعه کار اجتماعی بود. در ایران این روز را کسی نمی‌شناخت. در سال 92-93، روز 14 آذرماه را روز داوطلبان درنظر گرفتیم. سازمان‌های دولتی مانند سازمان هلال‌احمر هم این روز را نمی‌شناختند.» دبیرخانه از همان زمان، کارشان را شروع کردند و گسترش دادند. تعداد ان‌جی‌اوهایی که گروه شناسایی کرده‌اند، 330 عدد است و از تعداد کارهای داوطلبانه 150 کار شناسایی شده‌اند. او توضیح می‌دهد: «در همین شناسایی‌ها متوجه شدیم که به‌عنوان‌مثال در حوزه نابینایان مشکل مطالعه دارند و چه قدر خوب است کسانی که صدای خوبی دارند، برای نابینایان، کتاب بخوانند. برای همین موضوع کمپین راه انداختیم. در روز اول 50-60 نفر به ما اعلام آمادگی کردند. یک مکانیک به عنوان‌مثال پیشنهاد دادیم که یک روز در هفته باد خودروها را تنظیم کند تا هوا کمتر آلوده شود. در این حوزه سعی کردیم که در همه مشاغل کار کنیم. برای معلمان، پزشکان، پرستاران و مشاوران این نمونه‌ها را انجام دادیم. در زلزله کرمانشاه ما یک تیم 10 نفره، به منطقه ارسال کردیم، در سه تا چهار روز، هزار چادر را ویزیت رایگان انجام دادیم و داروی رایگان در‌اختیارشان گذاشتیم.» بختیاری معتقد است که درواقع هدف دبیرخانه این است که فرهنگ یک روز در هفته تا یک روز در سال، فعالیت داوطلبانه را ترویج دادیم.

به خودمان کمک می‌کنیم
 ماهیت کار داوطلبانه این است که مردم‌نهاد است و باید توسط همه سازمان‌ها و ارگان‌ها حمایت شود. بختیاری می‌گوید: «کار داوطلبانه در انحصار یک دولت و ارگان نباید باشد، بلکه باید از طرف آن حمایت شود. رسانه‌ها باید به این موضوع بپردازند. انحصاری بودن آن به‌منزله نابودی این کار است.» دبیر دبیرخانه کار داوطلبانه نیاز جامعه مدرن و محصور شده با تکنولوژی امروز را وجود کار داوطلبانه می‌داند: «میزان رشد بیماری‌ها، تعداد معلولان، آسیب‌های اجتماعی، کودکان کار، زوال و نابودی محیط‌زیست در جامعه وجود دارد. همه این‌ها زندگی شهروندی را تشکیل می‌دهند. با توجه به منابع محدود دولت، همه دولت‌ها منابعشان محدود است، با توجه به رشد بیماری‌ها، آسیب‌های اجتماعی و محیط‌زیست و منابع محدود دولت، سؤال این است که روزی می‌رسد دولت این‌ها را رفع کند؟ دولت نمی‌تواند همه مشکلات را رفع کند. مؤسسات و ارگان‌ها هم با منابع محدود، نمی‌توانند از پس رفع مشکلات بربیاند. حال، خیریه باید کار کند، خیریه‌ها هم منابع محدود دارند. تنها منبعی که نامحدود است، مشارکت مردمی است. با یک فراخوان و حضور 5 هزار داوطلب، پاکسازی زباله، یک منطقه، در یک روز انجام می‌شود. اگر آدم‌ها یاد بگیرند که به‌عنوان مسوولیت اجتماعی خود، مقداری از زمانشان را صرف کار داوطلبانه کنند، مشکلات ما حل می‌شود. در زندگی شهری شلوغ و بی‌دروپیکر امروزی اگر یک روز کار داوطلبانه داشته باشید، شما به آرامش می‌رسید.» او توضیح می‌دهد: «بسیاری از داوطلبان ما می‌گویند که ما به انجمن کمک نمی‌کنیم، به خودمان کمک می‌کنیم.»

کاهش آسیب‌های اجتماعی
 بختیاری معتقد است که کار داوطلبانه، آسیب‌های اجتماعی را کاهش می‌دهد: «کسانی که در کار داوطلبانه فعالیت می‌کنند، به‌طور خودکار، از یک سری از آسیب‌های اجتماعی دور می‌شوند. یک جوان که به دانشگاه می‌رود و بعد آماده فضای کار، وارد سربازی یا ازدواج می‌شود، در چندین سال از زندگی‌اش نه جوان، نه دولت و نه خانواده برنامه‌ای برای او ندارند. این زمان، زمانی است که بسیاری از آسیب‌های اجتماعی برای جوان ممکن است که پیش بیاید. نمونه آن، کاهش سن مصرف دخانیات در کشور است. اگر این جوان از سن 15-16 سالگی تا 24-25 سالگی که سن خطرناکی است، در این سن که ممکن است از وقت بی‌کاری‌اش خطرناک استفاده کند، در یک فضای اجتماعی قرار بگیرد و با افرادی هم‌کلام شود که سرمایه‌های اجتماعی جامعه هستند، این جوان روند زندگی‌اش تغییر می‌کند. با ارزش‌هایی آشنا می‌شود که اگر در این زمان آشنا نمی‌شد تا آخر عمر با آن آشنا نمی‌شود. به‌اضافه اینکه مهارت‌هایی کسب می‌کند که در شغل‌یابی راحت‌تر عمل می‌کند و ارتباطات مؤثرتری می‌گیرد. اعتمادبه‌نفس پیدا می‌کند و خیلی نکات مثبت دیگری برای او پیدا می‌شود که برای کلان‌شهری مانند تهران، مهم می‌شود. مشارکت جوانان در کارهای داوطلبانه، ما را به سمت توسعه می‌تواند سوق دهد.» مسأله‌ای که در بسیاری از کشورها وجود دارد و در ایران وجود ندارد و بیشتر در فرم استخدامی مشاغل وجود دارد، بند مشارکت‌های داوطلبانه است. دبیر دبیرخانه کارهای داوطلبانه می‌گوید: «مشارکت در کار داوطلبانه در کشورهای دیگر، یک ارزش خیلی خیلی بزرگ محسوب می‌شود برای اینکه یک شهروند را طوری آموزش دهند که ذهن اجتماعی داشته باشد، باید چندین هزار دلار هزینه شود. یک آدمی که مشارکت دارد، لازم نیست که برای او هزینه شود، این صرفه‌جویی در هزینه‌هاست. در ایران جوانی که در مشارکت‌ها شرکت داشته، حداقل، شعور استفاده از زمان را دارد و در سازمان و ارگانی که قرار است، استخدام شود، از این تجربه و قدرتی که دارد، استفاده می‌کند.» او می‌گوید: «در هیچ سازمانی در ایران این اولویت استخدام وجود ندارد. ولی این موضوع باید باشد. این آدم‌ها قدر زمان را می‌دانند، اعتمادبه‌نفس دارند و ارتباط قوی دارند. برای سازمان‌ها باید مهم باشد که نیرویی با این خصوصیات جذب کنند.
یک نیروی داوطلب خلاق است و قادر است که به سازمان پیشنهاد دهد و حرف بزند. این‌ها در سازمان‌های پیشرفته ارزش حساب می‌شود.» بختیاری توضیح می‌دهد که در این خصوص هم پیشنهادهایی داشته‌اند: «پیشنهاد ما این بود که یک سازمان دولتی خود این کار داوطلبانه را ایجاد و مدیریت کند و آدم‌هایی که در این فضا حضور پیدا و کار داوطلبانه می‌کنند، در استخدام اولویت داشته باشند.»
به گفته بختیاری مشارکت مردمی، می‌تواند کلید مشکلات شهری باشد. با این اتفاق، هم زندگی شهری و اجتماعی زیباتر می‌شود و هم همدلی بین همشهریان رواج می‌یابد.

captcha
شماره‌های پیشین