405
سه شنبه، ۰۳ بهمن ۱۳۹۶
3
ادعای مذاکره موشکی اروپا با ایران

تحریم ایران برای خوشایند ترامپ

روزنامه فرانسوی لوفیگارو درحالی‌که روز گذشته از سفر وزیر امور خارجه فرانسه به ایران در 5 مارس خبر داده بود «ژان ایو لودریان» به این روزنامه گفت که آن‌ها گفت‌وگوهایی را با ایران بر سر مسائل منطقه‌ای و موشکی ایران آغاز کرده‌اند و قرار است در سفر به این کشور با مقامات ایران درباره مسائل منطقه‌ای، توافق هسته‌ای و برنامه موشکی گفت‌وگو کند. او گفته است: «فرانسه کشورش میل دارد با مقامات جمهوری اسلامی درباره «نفوذ نظامی و بی‌ثبات‌کننده‌ ایران در منطقه و همچنین پیشتیبانی مالی این کشور از حزب‌الله لبنان و حوثی‌های یمن» مذاکره کند.

جستجوی یکپارچه «فرهنگ برادری»

صبح نو

جستجوی یکپارچه «فرهنگ برادری»

- خبرگزاری فارس، همایشی با عنوان «خبر خوب» برگزار کرد. در مقدمه همایش نیز شمار متنابهی از تحلیل‌گران، در اهمیت خبر خوب برای جلوگیری از وقوع یک جامعه افسرده و بی‌امید و بدون تحرک قلم زدند. دو روز بعد نیز آقای
سید حسن خمینی در دیدار از خبرگزاری ایسنا، فرمودند: «معتقدم دوره «نگفتن‌ها» و «نديدن‌ها» گذشته است و به طور جدّ بايد ضعف‌ها را بازگو کرد، اما همه وظيفه داريم اميد را در جامعه حفظ کنيم» (روزنامه ايران، شماره 669796، ص.2). با نمک و پندآموز این است که اغلب روزنامه‌های اصلاح‌طلب، «زنجیره وار»
در تیتری متحد، از جمله فوق، لنگه نخست را گرفتند و لنگه دوم را رها کردند.
فقط نوشتند: «معتقدم دوره نگفتن‌ها و نديدن‌ها گذشته است». ولی این جمله مهم را از تیترهای خود حذف کردند که: «اما همه وظيفه داريم اميد را در جامعه حفظ کنيم».
- هر چند که روزنامه‌های اصلاح‌طلب، مدام از «نگفتن» و «ندیدن» در دولت یازدهم و دوازدهم حمایت کرده‌اند، و کسانی که خواستار شفافیت دولت بودند را به «دلواپس» و «بی‌شناسنامه» و اقسام القاب دیگر مزین کرده‌اند، ولی این اجماع روزنامه‌های اصلاح‌طلب در حذف «امید» از نقل مذکور، معنادار و بر یک زمینه تاریخی استوار است. ماجرا از این قرار است که ستیز با «امید» در این کشور، میراث اصلاح‌طلبی است. دو دهه قبل، آن‌ها برادری را قربانی روش کثرت‌گرای خود برای تحقق دموکراسی، و «برادری» را قربانی نقد کردند. شعار آن‌ها این بود: «اگر می‌توانی در مقابل اتهام‌ها از خودت دفاع کن، و الا برو به جهنم».
- حالا، موضوع «امید» مورد وفاق بخردان این کشور واقع شده است؛ و نکته آن که این مسیر بازگشت از قهقرای بی‌امیدی، همان مسیر توبه از «دموکراسی کثرت‌گرا»ست، که از ابتدا متکی بر رقابت‌های بی‌رحم سیاسی بود. دو دهه قبل، اصلاح‌طلبان با هدایت عبدالکریم سروش، «دموکراسی کثرت‌گرا» را از کارل ریموند پوپر اقتباس کردند و از خود نیز قدری چاشنی تند و تیزی چپ چریکی را بر آن افزودند، و آش کثرت و رقابت‌های خشن را شور شور و تند تند کردند.
تا حدی پیش رفتند که خواستند از «آقای خاتمی» هم عبور کنند که کردند، و نگذاشتند آخرین سخنرانی خود را در دانشگاه تهران ایراد کند.
- سال 1384، «آقای لاریجانی»، نامزد وقت اصول‌گرا، با انقضای عصر واقعاً خشونت‌بار اصلاحات، شعار انتخاباتی خود را «دولت امید» قرار داد، ولی در آن وقت، اقبالی به شعار «دولت امید» نشد. مع الوصف، هشت سال بعد،
«آقای روحانی»، با شعار «دولت تدبیر و امید» موفق به جلب نیمی از آراء شد؛ لااقل نیم این پیروزی مرهون شعار «امید» بود. با این حال، «آقای روحانی»، خود، چندان پرامید نبود، و از همان آغاز، مدام و لاینقطع، با شعار «خزانه خالی» در کار نابودی امید ملت بود. مردم ناباورانه از یکدیگر می‌پرسیدند که چگونه خزانه اقتصاد هفدهم دنیا خالی است، و هزینه سبد کالا از کجا تأمین شد؟ متأسفانه، دکتر حسن روحانی در همان پارادایم «دموکراسی کثرت‌گرا» به رغم «مردم‌سالاری برادرانه دینی»، در جریان رقابت با رقبا، ساقه‌های نازک امید را یک به یک می‌برید. نیز، سیاست «کو گوش شنوا» در دولت که عملاً به اعتراضات مردم
(از فغان مالباختگان مؤسسات مالی-اعتباری گرفته تا «زمستان یورت» آزادشهر)
بی‌اعتنا بود، آن قدر به نابودی امیدها اهتمام ورزید تا کار به اعتراضات «زمستان نودوشش» رسید، که همه و از جمله آقای سید حسن خمینی نیز دریافتند که کار امید از جایی عیب و علت پیدا کرده است.
- نکته آن است که اصول‌گرایان در سال 1384 با بیرق «دولت امید» به صحنه انتخابات پا گذاشتند، و پیش‌تر دریافته بودند که کار کشور به امید و برادری و اخلاق و پایبندی به اصول، قرار و مدار می‌گیرد، و حالا که همه پس از یک دهه دریافته‌اند که امید، یکی از اصلی‌ترین نیازهای امروز جامعه ماست، خوب است بدانند که عمده آن‌چه بی‌امیدی را پدید آورد، اخلاق «دموکراسی کثرت‌گرا» در مقابل «مردم‌سالاری برادرانه دینی» بوده است، و برای علاج کم‌امیدی‌ها، باید به درمان این ریشه پرداخت.- یکی از اهداف «آقای خاتمی» در آن موقع، راه اندازی چرخ نقد و مطبوعات اعلام شد که در زمان صدارت «آقای هاشمی» کم فروغ شده بود، و چندان صدای منتقدی به گوش نمی‌رسید. بله؛ ... یک جامعه سرزنده به انتقاد احتیاج دارد، ولی، پروژه انتقاد، یک «زمینه» و «ضمیمه» نیرومند در «اصول» را ایجاب می‌کرد که «سروش» آن را به خرابی کشانده بود؛ «اصول‌گرایی» لازمه انتقاد مثبت و سازنده و فارغ از کم‌امیدی است، زیرا، بدون آن که طرف‌های انتقاد به «اصول» شناختی و اخلاقی پای‌بند باشند، انتقاد سازنده و حتی مفاهمه شکل نمی‌گیرد، و فقدان این اصول‌گرایی در میان اصلاح‌طلبان، پروژه نقد اصلاح‌طلبانه را به برنامه «بزن و در رو» تقلیل داد: «ما می‌زنیم؛ اگر می‌توانی، از خود دفاع کن، و اگر نمی‌توانی، برو به جهنم». آنچه امروز می‌بینیم، وفور «عصبانیت» و «منفی بافی» و «به جهنم» است، و نتایج تبعی این روحیه، عبارت‌اند از افزایش گله و شکایت از همه امکانات امروز که در یک جامعه انقلابی و جنگ‌زده، با مرارت به دست آمده، عدم تحقق وظایف و کارکردها، و از دست رفتن امید به بهبودی در آینده؛ در حالی که موقعیت امروز کشور، یکی از امیدبخش‌ترین موقعیت‌های تاریخ این ملت است. فی الحال، این روحیه «منفی‌بافی» و «سیاه‌نمایی»، بسیاری از استعدادهای این کشور را به رکود کشانده و به عزلت کشیده است، و باید علاج شود؛ چرا که، می‌تواند به یک فرهنگ منفی طولانی مدت تبدیل شود، که حتی، روی نسل‌های آتی هم تأثیر بگذارد.
هوالعلیم

  یادداشت
  دکتر حامد حاجی‌حیدری
استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

 

captcha
شماره‌های پیشین