398
یکشنبه، ۲۴ دی ۱۳۹۶
7
یکی از به یادماندنی‌ترین بازمانده‌های نیما یوشیج در حال نابودی است

خانه‌ام ابری است...

در محله تجریش تهران، خیابان دزاشیب، خیابان رمضانی، کوچه رهبری، خانه‎ای با آجرهای سرخ دیده می‌شود، خانه‏ ای که این روزها، اهالی محل درباره رفت‌و‌آمدهای معتادان به آن می‏گویند، خانه ‏ای که زمانی خانه پدر شعر نو ایران، نیما یوشیج بوده‌است.

خلوت‌سازی در جمع

صبح نو

یکی از به یادماندنی‌ترین بازمانده‌های نیما یوشیج در حال نابودی است

خانه‌ام ابری است...

در محله تجریش تهران، خیابان دزاشیب، خیابان رمضانی، کوچه رهبری، خانه‎ای با آجرهای سرخ دیده می‌شود، خانه‏ ای که این روزها، اهالی محل درباره رفت‌و‌آمدهای معتادان به آن می‏گویند، خانه ‏ای که زمانی خانه پدر شعر نو ایران، نیما یوشیج بوده‌است.

 سال 1380 درست در سالمرگ نیما بود که خانه شاعر معروف در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد. پس از گذشت ۱۶ سال، اما این خانه از فهرست آثار ملی ایران خارج‌شده است و در وضعیت نامساعدی به‌سر‌می‌برد. خانم «سپیده سیروس‌نیا» معاون میراث فرهنگی در گفت وگو با ایلنا دلیل خارج شدن خانه نیما از فهرست آثار ملی گفت: «متأسفانه اخیراً مالکان خانه نیما، به دیوان عدالت اداری شکایت کرده‌اند مبنی بر اینکه هیچ سند و مدرکی درباره اینکه این خانه متعلق به نیما یوشیج است، وجود ندارد و از دیوان خواسته‌اند تا این خانه از فهرست آثار ملی کشور خارج شود. دادگاه هم به‌رغم دفاعیات سازمان میراث فرهنگی و موارد مندرج در پرونده ثبتی و دیگر اسنادی که نشان می‌دهد این خانه، عملاً خانه نیماست؛ متأسفانه به درخواست مالکان رأی مثبت داده و این خانه را در تاریخ 15 آبان‌ماه 1396 از فهرست آثار ملی کشور خارج کرده است.»

ای نامه که می‌روی به سویش
 پس از انتشار تصاویری که از خانه نیما یوشیج منتشر شد و خارج شدن از لیست آثار ملی، موج عظیمی از مخالفت‏ها و محکومیت‌ها در فضای مجازی انتشار پیدا کردند. مخالفت‎ها درنهایت به نوشتن و امضای نامه  «پویش حفظ خانه‌ نیما یوشیج» ختم شد. نامه خطاب به آقای «حسن روحانی» رییس جمهور و رونوشت به پنج ارگان مرتبط هم ارسال شد. دکتر سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، دکتر عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی، مهندس علی‌اصغر مونسان، رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، دکتر محمدعلی نجفی، شهردار تهران، مهندس محسن هاشمی، رییس شورای شهر تهران، از ارگان‏ها و مقاماتی بودند که نامه به آن‏ها رونوشت شد. در بخشی از نامه آمده است: «همسایه شمالی که برای دفاع از تن این مردم، جنگ‌افزارهایش را خریداری می‌کنیم، برای آنتوان چخوفش، هفت خانه فرهنگی را حفظ کرده که او در برخی از آن‌ها کوتاه زمانی توقف داشته است. آن‌هم در سرزمینی که به بسیاری نویسندگان نامدار شهره است؛ اما تاریخ معاصر ما با زیروبم‌های جان‌فرسایش، مگر بستر روئیدن چند گل به ظرافت نیما و به استواری ساقه‌هایش بوده است؟ در دورانی که با هر خوی و مسلک، بحران عمیق فرهنگی را حس می‌کنیم، نپاییدن داشته‌هایی بی‌بازگشت، از ما چه تصویری در تاریخ باقی می‌گذارد؟ آیا ما مردمان روزگاری هستیم که فقر فرهنگی به فروش اعضای حیاتی فرهنگ مجبورمان ساخته؟ هزینه حفظ خانه‌ای بسیار کوچک در ایران بسیار بزرگ چقدر از شرافت ماست؟» امضاکنندگان خطاب به آقای رییس‌جمهور درباره مدیران اجرایی نیز نوشته‎اند: «مدیران اجرایی و میانی بسیاری قول همکاری داده‌اند ولی تجربه بدقولی‌های این چند سال اخیرشان که در تخریب‌های حسرت‌بار متوالی نیز به گوش جامعه فرهنگی و هنری خوانده شد، ما را بی‌طاقت کرده است. موضوعی که مقیاسش فراتر از همه فارسی‌زبانان جهان است، نمی‌تواند تنها به تصمیم گیران خرد شهری و محلی سپرده شود. جدیت شما تنها با معیار فوریت سنجیده خواهد شد. از شما تقاضا داریم بنا به سوگندی که در آغاز مسوولیت یاد کرده‌اید، حافظ خانه همه ما باشید.»

خانه‏ای که از طرف شهرداری خریداری شد
 نامه اعتراض‏آمیز در حالی به ارگان‏های مربوطه فرستاده شده است که اعضای شورای شهر درباره آینده خانه نیما یوشیج صحبتی نمی‏کنند. سخنگوی شورای شهر پنجم آقای «علی اعطا» نیز از وجود نامه ابراز بی‏اطلاعی می‏کند: «من درباره وجود این نامه در شورا اطلاعی ندارم. شاید این نامه در کمیسیون اجتماعی شورا مطرح شده باشد.» اما اعضای کمیسیون اجتماعی جوابی درباره خانه پدر نو شعر فارسی ندارند. مسائلی از این دست و خانه‏های بزرگانی که در حال نابودی بوده، در تاریخ شهری کم نیستند؛ اما در این میان خانه‏هایی هم بوده‏اند که مدیران شهری به آن توجه کرده‎اند و از تخریب نجاتش داده‎اند. نمونه آن باغ امین‏السلطان یا اتحادیه است که البته به نام دایی‌جان ناپلئون مشهور است. در سال 94 بود که در پی مزایده‏ای خانه از طرف شهرداری وقت به مبلغ 28 میلیارد و 500‌ میلیون تومان خریداری شد. آقای «بابک اتحادیه» یکی از مالکان خانه در گفت‌وگو با روزنامه شرق گفته بود: «پیش از این مذاکرات ما با شهرداری منطقه 12 انجام می‌شد اما یک‌باره همه‌چیز تغییر کرد و سازمان زیباسازی پای کار آمد. ما با مسوولان حقوقی زیباسازی صحبت کردیم و قرار شد کارشناس در مورد این خانه قیمت‌گذاری کند و در نهایت روی رقم 28 ‌میلیارد تومان توافق کردیم.» او با بیان اینکه سازمان زیباسازی قول داد و ادعا دارد که برای خانه اتحادیه برنامه مرمت و نگهداری در نظر گرفته است، توضیح داد: «برنامه مرمت، جدی و واقعی است و حتی به ما گفته‌اند که به‌عنوان حافظ تاریخی این خانه از کمک ما استفاده می‌کنند.»
آقای «عیسی علیزاده» مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران در آن زمان از «برداشت میدانی و مستند‌سازی» و همچنین «کار نصب دوربین و مسائل امنیتی» خبر داده بود. او با اشاره به اینکه بیش از 70‌ درصد بناهای داخلی این خانه تخریب شده است، خبر داد که مرمت آن از اوایل آبان‌ماه آغاز خواهد شد و فاز اول آن حدود یک‌سال طول می‌کشد: «این خانه پس از مرمت کاربری، فرهنگی و هنری خواهد داشت و برای تعیین کاربری آن از نظرات کار‌شناسان سازمان میراث فرهنگی نیز استفاده خواهد شد.» خانه- باغ اتحادیه معروف به دایی‌جان ناپلئون، متعلق به امین‎السلطان، صدراعظم دوره ناصرالدین‌شاه، مظفرالدین شاه و محمد علی شاه قاجار بوده است که پس از کشته شدن او، توسط حاج رحیم اتحادیه خریداری شد. در سال 1261 شمسی، هنگامی ‌که باغ بزرگ لاله‌زار برای احداث خیابانی به همین نام تقسیم و فروخته شد، بخشی از آن به میرزا ابراهیم خان، پدر امین السلطان رسید و با مرگ ابراهیم‌خان، پسرش بخش‌های دیگری از زمین‌های مجاور را خرید و به آن اضافه کرد. لوکیشن فیلم دایی‏جان ناپلئون در خیابان لاله‏زار، با تصمیم درست شهری به یادگار ماند و مرمت هم شد. باید منتظر ماند و دید که سرنوشت باغ اتحادیه برای خانه نیما یوشیج هم تکرار می‎شود یا اینکه جای آن یک آسمان‏خراش چندین طبقه می‌روید.

captcha
شماره‌های پیشین